ငွက္လႊတ္ျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္

ေလွာင္အိမ္အတြင္း က်ေရာက္ေနေသာ ငွက္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စိုင္းေဇာ္)

သႀကၤန္ပြဲေတာ္ဆင္ႏႊဲအၿပီး ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူး အခါသမယႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေရာက္သည္ႏွင့္ အေလးအနက္ထားျပဳေလ့ရွိသည္မွာ ဇီ၀တဒါန ကုသိုလ္ျပဳျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ဦးဇီ၀ိတဒါနအျဖစ္ ငါး၊ လိပ္မ်ားလႊတ္ျခင္း၊ ႏြားမ်ားေဘးမဲ့ ေပးျခင္းႏွင့္အတူ ငွက္မ်ားကို ေဘးမဲ့လႊတ္ျခင္းကလည္း အစဥ္အလာ သဖြယ္ပါ၀င္ေနသည္။

ယင္းအနက္ ငွက္လႊတ္သည္ ဆိုရာ၌ သတိျပဳရမည့္အခ်က္မွာ ငွက္မ်ားသည္ ငါးမ်ား၊ ႏြားမ်ားကဲ့သို႔ ေမြးျမဴထားသည့္ သတၱ၀ါမ်ား မဟုတ္ဘဲ ေတာထဲ၊ လယ္ကြင္း မ်ားထဲတြင္ သဘာ၀အတိုင္း ေန ထုိင္က်က္စားေနသည္ကို ဖမ္းဆီး ေရာင္းခ်ျခင္းျဖစ္၍ ယင္းေန႔အ တြက္ ႀကိဳတင္ကာ ငွက္မ်ားပိုမို ဖမ္းဆီးခံေနရၿပီ ျဖစ္သည္။

ငွက္လႊတ္ျခင္းမွာ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ေန႔တစ္ေန႔တည္းႏွင့္သာ သက္ဆိုင္သည္မဟုတ္။ ဘာသာ ေရးအထင္ကရေနရာေစတီပုထိုး မ်ားႏွင့္ လူစည္ကားရာေနရာမ်ား တြင္ ငွက္္ေလွာင္အိမ္မ်ားခ်ကာ ေရာင္းခ်ေနမႈမ်ားကို ေန႔စဥ္ျမင္ ေတြ႕ေနရၿပီး ငွက္မ်ားဖမ္းဆီး ေရာင္းခ်ေနမႈကို ေနရာအခ်ဳိ႕တြင္ တားျမစ္ထားေသာ္လည္း ဖမ္းဆီး ၿမဲ၊ ေရာင္းခ်ၿမဲပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေလွာင္အိမ္အ တြင္းရွိ ငွက္ကေလးမ်ားကို ခ်စ္ခင္သနားစိတ္ျဖင့္ ေဘးမဲ့လႊတ္ပ်ံသန္းခြင့္ေပးသည့္ ငွက္လႊတ္ျခင္းဓေလ့ က ငွက္မ်ားမ်ဳိးသုဥ္းလာႏုိင္သည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္ လာေနသည္။

‘‘ဖမ္းဆီးမႈမ်ားရင္ရွားပါးတာ ျဖစ္မယ္။ ငွက္ေတြမ်ဳိးသုဥ္းတဲ့အ ေၾကာင္းရင္းထဲမွာ ဒါလည္းပါ တယ္။ ဖမ္းလိုက္ၿပီဆိုရင္ ေမြးပဲ ေမြးေမြး၊ လႊတ္ပဲလႊတ္လႊတ္သူတို႔ အေကာင္ေပါက္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ ဘူး။ အဲဒါဆို ငွက္အေရအတြက္ ေလ်ာ့မယ္။ လႊတ္မယ္ဆိုရင္ လည္း ေတာထဲက ငွက္ရန္ကုန္ ေရာက္ရင္ ဒီငွက္က ခံႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေတြက မ်ဳိးသုဥ္းလာတဲ့ အ ခ်က္ပဲ’’ဟု သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕ (WCS) ငွက္ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ ဦးသက္ေဇာ္ႏုိင္က ေျပာၾကားသည္။

ငွက္မ်ားကို လႊတ္ရန္ျဖစ္ေစ၊ စားသံုးရန္ျဖစ္ေစ ဖမ္းဆီးရာတြင္လည္း ဖမ္းဆီးစဥ္ကတည္းကပင္ ေသဆံုးျခင္း၊ ေရာင္းခ်ရန္ သယ္ေဆာင္လာသည့္ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္၌ အစာေရစာနည္းပါးကာ ေသဆံုးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးစဥ္က ေကာင္ေရထက္ ထက္၀က္ခန္႔သာၿမိဳ႕ျပတြင္ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေတာ့သည္။

‘‘ငွက္ ၁၁ ေကာင္ဖမ္းမွ ဖမ္း ခ်ိန္၊ ပို႔ခ်ိန္ကာလၾကာတာတြက္ ၾကည့္ရင္ တစ္ေကာင္ပဲရွင္တယ္’’ ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ငွက္ႏွင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အသင္းဥကၠ႒ ေဒါက္တာ သိန္းေအာင္က ေျပာသည္။

ေလွာင္အိမ္အတြင္းရွိ ငွက္ မ်ားကို ေစလႊတ္လိုက္ေသာအခါ တြင္လည္း ေနရင္းေဒသႏွင့္ ကိုက္ ညီမႈမရွိသျဖင့္ ယင္းငွက္မွာ ျပင္ပ၌ ၾကာရွည္စြာ ရွင္သန္ႏိုင္ျခင္းမရွိ ေတာ့သည့္အျပင္ ေစလႊတ္သည့္ ေနရာ၀န္းက်င္ရွိ သတၱ၀ါမ်ားႏွင့္ သာအစာယွဥ္ၿပိဳင္စားႏိုင္ျခင္းမရွိေသဆံုးမႈမ်ားျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္ဟု ငွက္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ားက ဆိုသည္။

‘‘ထိန္းသိမ္းေရးအေနနဲ႔ မ ဟုတ္ဘဲ ဘာသာေရးအျမင္နဲ႔ ေျပာရင္ေတာင္ ငွက္ကို လႊတ္တာ အက်ဳိးမရွိဘူးလို႔ ျမင္တယ္။ ဒီလို အလႊတ္ခံရဖို႔ သူတို႔ေနရာေဒသ ေတြကေန အဖမ္းခံရတာ။ ငွက္က သူ႕ေနရာမွာ ေနတယ္။ ဒါကို ဖမ္း တယ္၊ ၿပီးေတာ့ လႊတ္တယ္။ ဒီငွက္ ေလးမွာ မိသားစုရွိရင္ မိတကြဲဖ တကြဲျဖစ္မယ္။ ေတာထဲမွာေနတဲ့ အေကာင္ေတြကို လႊတ္တယ္ဆို ေတာ့ လႊတ္တဲ့ သူကိုယ္တိုင္က ဖမ္းခိုင္းသလိုျဖစ္ေနတယ္’’ဟု ငွက္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ ဦးသက္ ေဇာ္ႏိုင္က ဆက္လက္၍ ေျပာ သည္။

ငွက္မ်ားေရာင္းခ်ရာတြင္ ေသးငယ္သည့္ငွက္မ်ား၊ စာက ေလးမ်ားသာေရာင္းခ်သည္ဆို ေသာ္လည္း တစ္ခါတစ္ရံတြင္ သိမ္းငွက္၊ ဇီးကြက္၊ ေက်းငွက္ကဲ့ သို႔ေသာ ထိန္းသိမ္းရမည့္ ငွက္မ်ဳိး မ်ားပါ၀င္ေနတတ္ၿပီး ယင္းငွက္ မ်ားကို ဖမ္းဆီးေရာင္းခ်မႈမွာ သစ္ ေတာဥပေဒႏွင့္ ၿငိစြန္းေနသည္ကို သိရွိသူနည္းပါးသည္။

သစ္ေတာဥပေဒပုဒ္မ ၃၇ (က) အရ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးပါး ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ေနရသည့္ ငွက္မ်ဳိးစိတ္ မ်ားႏွင့္ ရာသီအလိုက္ကာကြယ္ ထားသည့္ ငွက္မ်ားကို ဖမ္းဆီး သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါက ေထာင္ဒဏ္ ခုနစ္ႏွစ္၊ဒဏ္ေငြ က်ပ္ငါးေသာင္းဒဏ္႐ိုက္ပိုင္ခြင့္ျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း အေရးယူမႈအပိုင္းမွာ အားနည္းေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လံုး၀ကာ ကြယ္ထားသည့္ ငွက္မ်ား၊ သာမန္ ကာကြယ္ထားသည့္ ငွက္မ်ား၊ ရာသီအလိုက္ ကာကြယ္ထားသည့္ ငွက္မ်ားဟူ၍ အမ်ဳိးအစားအလိုက္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထား၍ ထိန္းသိမ္းမႈအဆင့္အလိုက္ အေရးယူႏုိင္သည့္ ဥပေဒမ်ား သတ္မွတ္ထားသည္ဟုသဘာ၀၀န္းက်င္ႏွင့္ သားငွက္တိရစၧာန္ထိန္းသိမ္းေရးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

‘‘ဖမ္းဆီးေရာင္းခ်ထားတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကာကြယ္ထားတဲ့ တိရစၧာန္ဟုတ္၊ မဟုတ္စစ္ေဆးဖို႔ လည္း လိုမယ္။ ဒါေပမဲ့ ငွက္ေတြ ဖမ္းဆီးတယ္ဆိုကတည္းက သ ဘာ၀အတိုင္းေနတဲ့ ငွက္ေတြကို ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ဖမ္းဆီး၊ ေရာင္း ခ်ခြင့္မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဘုရားေတြမွာ ငွက္္လႊတ္တာေတြက ယံုၾကည္မႈနဲ႔ လုပ္ေနတာေတြက်ေတာ့ ေျပာရခက္တယ္’’ဟု ၎ကေျပာသည္။

ယခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၌ ငွက္မ်ဳိးစိတ္သစ္ေတြ႕ရွိ မွတ္တမ္းတင္ႏုိင္ျခင္း၊ ကာလၾကာမေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ ငွက္မ်ားျပန္လည္ ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္း၊ ငွက္ၾကည့္ရန္ စိတ္၀င္စားသည့္ ခရီးသြားမ်ားျပားလာ ျခင္းစသည့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိေနေသာ္လည္း အထင္ကရေနရာ မ်ားတြင္ ငွက္မ်ားကို ေရာင္းခ်ေန ျခင္း၊ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္ေနျခင္း၊ အိမ္ေမြးအျဖစ္ ေရာင္းခ်ေနျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားက ငွက္ထိန္း သိမ္းေရးလုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ားအ တြက္ အာ႐ုံစိုက္ေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု ငွက္ ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္မ်ားက ေျပာသည္။

 ငွက္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ ေဆာင္သူမ်ားက ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ ေဆာင္ေနေသာ္လည္း ဖမ္းဆီးၿမဲ ၊သတ္ျဖတ္ၿမဲျဖစ္၍ ဖမ္းဆီးသူ၊ေရာင္းခ်သူ၊ ၀ယ္ယူသူမ်ားကို ပညာေပးရန္ လိုအပ္ေနေသးသည္ဟု ၎တို႔က ဆိုသည္။

ငွက္ဖမ္းဆီးျခင္းသည္ အျခားေတာေကာင္မ်ား ဖမ္းဆီးရျခင္းႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက လြယ္ကူၿပီး ေကာင္ ေရမ်ားစြာရရွိသျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေနရျခင္းျဖစ္၍ ပညာေပးျခင္းႏွင့္အတူ အလုပ္အကိုင္ဖန္တီးေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ သိန္းေအာင္က ေျပာသည္။

‘‘သူ႕သဘာ၀နဲ႔ သူေနတဲ့ အ ေကာင္ကို လႊတ္တဲ့သူကိုယ္တိုင္ က ဖမ္းခိုင္းသလို ျဖစ္တယ္။ ဒီငွက္ ေတြရဖို႔အတြက္ ၾကားထဲမွာ ငွက္ ေတြ ဘယ္ႏွေကာင္ေသခဲ့လဲ မသိဘူး။ ၾကားမွာ အစာေရစာငတ္ ဘယ္ေလာက္ဒုကၡေရာက္ခဲ့သလဲ မသိဘူး။  တိုက္႐ိုက္မခိုင္းေပမယ့္ လည္း သြယ္၀ိုက္ခိုင္းတဲ့အတြက္ အကုသိုလ္ျဖစ္တာပဲ’’ဟု ဦးသက္ ေဇာ္ႏုိင္က ေျပာသည္။    ။