အီရန္ႏုိင္ငံ ဒုတိယသမၼတ မာဆုိမီအီဘတီခါႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း

႐ုိဟာနီဟာ သမၼတျဖစ္လာေပမယ့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ ရိွပါတယ္

မစၥစ္မာဆုိမီအီဘတီခါကုိ ၁၉၆၀ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က တီဟီရန္ၿမိဳ႕မွာ ဖြားျမင္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ၁၉၇၉ က အေမရိကန္သံ႐ံုးကုိ သိမ္းပုိက္ၿပီး ဓားစာခံေတြ ဖမ္းဆီးထားခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသား ေတြရဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရိွသူ
အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ကုိယ္ ခံအားစနစ္နဲ႔ဆုိင္တဲ့ ပညာရပ္မွာ ေဒါက္တာဘဲြ႕ရရိွထားပါတယ္။ အီဘတီခါဟာ အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ပထ မဆံုးအမ်ိဳးသမီးဒုသမၼတျဖစ္ပါ တယ္။ သူ႔ကုိ ကုလသမဂၢသဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္
စီမံကိန္းအဖြဲ႕က ၂၀၀၆ အတြက္ ကမၻာေျမရဲ႕ ခ်န္ ပီယံ ခုနစ္ေယာက္တည္းက တစ္ ေယာက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါ တယ္။


သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အီရန္နဲ႔ ဥေရာပတုိ႔ ဘယ္လိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္ မလဲ၊ အေမရိကန္မွာ ေဒၚနယ္ထ ရန္႔သမၼတေရြးေကာက္ပဲြအႏုိင္ရ တာက အီရန္ႏုိင္ငံအတြက္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေတြျဖစ္လာႏုိင္မလဲ၊ အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၇ ေခါင္းေဆာင္ပုိင္း ေရြးေကာက္ပဲြက ဘယ္လိုျဖစ္လာမလဲ။ အဲဒီေမးခြန္းေတြကို ေျဖဖို႔ Euronews သတင္းဌာနက အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒုတိယသမၼတနဲ႔အီရန္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရးဌာန အႀကီးအကဲ မစၥစ္အီဘတီခါနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥေရာ ပသမဂၢအရာရိွေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕ကုိ ရွင္ေရာက္လာ ခဲ့တယ္။ ဒီနယ္ပယ္မွာ ဥေရာပက ဘယ္လိုကူညီႏုိင္မလဲ။

ေဂဟစနစ္ဟာ ဒီကေန႔ ကမၻာတစ္ခုလံုးနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ျပႆနာတစ္ ခုျဖစ္ေနပါတယ္။ သဘာ၀ပတ္ ၀န္းက်င္ရဲ႕ လက္ရိွအေျခအေန အတြက္ ႏုိင္ငံတုိင္း၊ အစုိးရတုိင္း မွာ တစ္နည္းနည္းနဲ႔ တာ၀န္ရိွၾက တယ္လို႔ ကြၽန္မေျပာခ်င္တယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ စိန္ ေခၚမႈေတြကုိ ရင္ဆုိင္ဖို႔ သူတုိ႔အ တူ အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ တာ၀န္ရိွသလိုမ်ိဳးပါ။

မိုးေခါင္ေရရွားျဖစ္တာ၊ အူယာမီယာေရကန္ (ဒါမွမဟုတ္) ဇာယန္ဒါ႐ုဒ္ျမစ္ ခန္းေျခာက္သြားတာ ေတြကုိ အီရန္ႏုိင္ငံရင္ဆုိင္ေျဖရွင္း ဖို႔ ဥေရာပက ဘယ္လုိမ်ိဳးအေသ အခ်ာကူညီႏုိင္မလဲ။ (အူယာမီ ယာေရကန္သည္ ၁၉၇၀
ျပည့္ႏွစ္မ်ား ေနာက္ပုိင္း ေရမ်က္ႏွာျပင္ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလ်ာ့က်သြားသည္။)အရင္ဦးဆံုးနဲ႔ အေရးအႀကီး ဆံုးကိစၥက သတင္းအခ်က္အ လက္ေ၀မွ်ဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးရင္  ကြၽန္မတို႔ဟာ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ဘံု စီမံခန္႔ခဲြေရး
ယႏၲရားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕အ စည္းေတြကုိ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ေဒသ ဆုိင္ရာစုေပါင္းအဖြဲ႕အစည္းႀကီး ေတြက အားလံုးေကာင္းဖို႔အတြက္ ႀကီးၾကပ္အုပ္ခ်ဳပ္သြားဖို႔ လိုပါ တယ္။ အဲဒီလိုသေဘာတူညီမႈ ေတြအတြက္ လက္မွတ္ေရးထိုး ေပး႐ံုေလာက္ပဲလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။

တားဆီးပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ခံေနရတဲ့ ကာလတုန္းက အီရန္ဟာ ျပည္ တြင္းေစ်းကြက္အတြက္ ကုိယ္ပုိင္ ေရနံသန္႔စင္ စက္႐ံုေတြကေန ကုိယ္တုိင္ေရနံေတြ ထုတ္လုပ္ခဲ့ တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါဟာအဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ ကင္ဆာ ေရာဂါေတြျဖစ္ေစခဲ့တယ္။ အဲဒီကာလအတြင္းမွာ လူ႔အသက္ေပါင္း ဘယ္ေလာက္ထိ ေပးဆပ္ခဲ့ရလဲ။

ကြၽန္မအေရအတြက္အတိ အက်ကုိ မေျပာႏုိင္ဘူး။ အဲဒီလို ေမးခြန္းမ်ိဳးကုိ ဘယ္သူမွလည္း အတိအက်ေျဖႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။  ဒါေပမဲ့ ေသခ်ာတာကေတာ့  ဒါဟာတားဆီးပိတ္ဆို႔မႈေတြေၾကာင့္ အီရန္ႏုိင္ငံအေပၚ ျဖစ္ေပၚလာေစ ခဲ့တဲ့ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈပဲျဖစ္ပါ တယ္။ တားဆီးပိတ္ဆို႔မႈေတြ ေၾကာင့္ပဲ ကြၽန္မတုိ႔မွာ ေနာက္ဆံုး ေပၚ ေရနံသန္႔စင္ေရးနည္းပညာ မရိွျဖစ္သြားခဲ့ရတာပါ။

အေရအတြက္အတိအက်မသိဘူး လို႔ ရွင္ေျပာေပမယ့္ ၂၀၁၂ ကေန ၂၀၁၄ အထိ ေသဆံုးသူအေရအ တြက္ဟာ သိသိသာသာက်ဆင္း သြားတယ္လို႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ မာရာကက္ရ္ွၿမိဳ႕ ရာသီဥတုေျပာင္း လဲျခင္းဆုိင္ရာညီလာခံ Cop 22 အၿပီး Mehr သတင္းဌာနဲ႔ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းမႈတစ္ခုမွာ ရွင္ေျပာခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီအေရအတြက္ ဘယ္ ေလာက္ျဖစ္မလဲ။

မတူညီတဲ့ အစီရင္ခံစာေတြ မွာ ခန္႔မွန္းအေရအတြက္ကုိပဲ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒါေတြဟာ အၾကမ္းဖ်င္းခန္႔မွန္းေျခအေရအ တြက္ေတြပါ။ ဘယ္သူမွ အေရအ တြက္ အမွန္ကို မသိပါဘူး။

ဒါဆုိ အဲဒီခန္႔မွန္းေျခအေရအတြက္က ဘာျဖစ္မလဲ။

အဲဒါထက္၀က္ေလ်ာ့သြား တယ္လို႔ ကြၽန္မထင္တယ္။ ကြၽန္မ ဆုိလိုတာက ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္း ငယ္အတြင္းမွာ ကြၽန္မတိ႔ုရဲ႕ မူ၀ါဒ နဲ႔ ေရနံသန္႔စင္နည္းတုိးတက္လာ တာေတြနဲ႔ လမ္းေပၚမွာ ေမာင္းေန ၾကတဲ့ ကားေတြရဲ႕ အရည္အေသြး ပုိေကာင္းလာတာေတြေၾကာင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူအေရအတြက္ဟာ ၅၀ ရာခုိင္ ႏႈန္း ေလ်ာ့က်သြားပါတယ္။

အခုရွင္တုိ႔ရဲ႕ ျပည္တြင္းမူ၀ါဒေတြ ဟာ ႏုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရးတစ္ ခုေၾကာင့္ ဘယ္လိုထိခိုက္လာမလဲ ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးခြန္း တခ်ိဳ႕ရိွေနပါတယ္။ အေမရိကနဲ႔ ေပါ့။ ေဒၚနယ္ထရန္႔အိမ္ျဖဴေတာ္ ကို ေရာက္လာလုိ႔ အီရန္ရဲ႕ ႏ်ဴက လီးယားသေဘာတူညီမႈကုိ အႏၲ ရာယ္က်ေရာက္ေစမယ္လို႔ ရွင္ထင္ပါသလား။ သူရရိွလိုက္တဲ့ရာထူးက အဲဒီလိုအေျခအေနျဖစ္ လာ ႏုိင္တယ္ဆိုတာ ရွင္စိုးရိမ္မိ လား။

ေျပာဖို႔ ေစာလြန္းေနေသး တယ္လို႔ ကြၽန္မထင္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ မဲဆြယ္တုန္း မွာ တစ္ခုေျပာေပမယ့္ အာဏာရ လာခ်ိန္မွာေတာ့ သူတုိ႔သေဘာ ထားကုိ အလယ္အလတ္သေဘာ ပဲထားတတ္ၾကပါတယ္။

အဲဒီႏ်ဴကလီးယားသေဘာ တူညီမႈဟာ အီရန္၊ အေမရိက၊ ဥေရာပနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ ၀ုိင္းအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံအား လံုးက အဲဒီသေဘာတူညီမႈဟာ ကမၻာၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အေရး ႀကီးတယ္ဆိုတာ အသိအမွတ္ျပဳ မယ္လို႔ ကြၽန္မေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒီသေဘာတူညီခ်က္အလုပ္ျဖစ္ ေအာင္၊ ကတိေတြ ထိန္းသိမ္း ေအာင္ တာ၀န္ရိွမႈေတြအတုိင္း ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ပါ၀င္သူေတြအား လံုး လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ စိုးရိမ္စရာေကာင္းေနဆဲ အေျခအ ေနကေတာ့ ကတိေပးထားတာ ေတြကုိ အၿမဲတမ္းေလးစားသမႈရိွ တဲ့ အီရန္ဟာ တျခားႏုိင္ငံေတြက ဒီလိုေလးစားသမႈရိွဖို႔ အဲဒီလို မ်ိဳးလက္ခံ ခံစားဖို႔ ေစာင့္ေနရဆဲ အေျခအေနပဲျဖစ္ပါတယ္။

လာမယ့္ႏွစ္မွာ အီရန္သမၼတေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပပါမယ္။ ဒီေရြး ေကာက္ပဲြမွာ သမၼတ႐ုိဟာနီရင္ ဆုိင္ရမယ့္ ျပင္းထန္တဲ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ မႈမ်ားရိွေနလား။

အစၥလာမ္ျပည္ေထာင္စု အီ ရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းအေျခခံဥပေဒ ကုိ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ ဘယ္ပါတီ (သုိ႔မဟုတ္) ဘယ္ႏုိင္ငံေရးအဖဲြ႕ မဆုိ ပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ လြတ္လပ္မွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ခုက်င္းပႏုိင္ဖို႔ ကြၽန္မအရင္ဦးဆံုး
ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားတုိင္း ပါ၀င္ တဲ့ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြတစ္ ရပ္ က်င္းပႏုိင္ဖို႔ အမွန္တကယ္ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဘယ္ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း က ေကာင္းေကာင္းေနရာက်ေန တယ္၊ မက်ေသးဘူးဆိုတာေျပာ ဖို႔ ကြၽန္မအတြက္ အခ်ိန္ေစာလြန္း ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ သေဘာ ထားအလယ္အလတ္ရိွၿပီး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးႏုိင္ငံေရးအုပ္စု
အမ်ားစုက မွတ္တမ္း၀င္ထားၿပီး သူ တုိ႔ ဟာ႐ုိဟာနီကုို ေထာက္ခံၾကမယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ၂၀၁၃ ကလုိပဲ သူကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ျဖစ္ မႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမ်ားသေဘာ တူညီမႈယူရမယ္။ သေဘာထား အလယ္အလတ္ရိွတဲ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးအဖြဲ႕အတြက္ ေဒါက္တာ႐ုိဟာနီဟာ အဓိကကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ရိွေနဆဲပါပဲ။

အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႕ Green Movement ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္တဲ့ မာ ဟုိစိန္မိုဆာဗီ၊ မီဟဒီကာ႐ူဘီနဲ႔ မာဒါမီဇာဟရာရာနာဗာ့ဒ္တုိ႔ဟာ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးမခံရဘဲနဲ႔ ဖမ္းဆီး ခံေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုိဟာနီရဲ႕ ေနာက္ဆံုး
ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ ကာလက သူ႔ရဲ႕ ကတိေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ ေနအိမ္အက်ယ္ ခ်ဳပ္ဖမ္းဆီးတာေတြကို အဆံုး သတ္မယ္ဆိုတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူဘာျဖစ္လို႔ သူ႔ရဲ႕ ကတိကုိ မတည္ေသးတာလဲ။

ေဒါက္တာ ႐ုိဟာနီဟာ သမၼတျဖစ္ေနေပမယ့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာအကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ ရွိပါ တယ္။ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ သူအမ်ားႀကီးႀကိဳးစားခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီအေျခအေနကို တုိးတက္လာေအာင္လုပ္တာမွာ ေအာင္ျမင္မႈရွိပါတယ္။

သမၼတ႐ုိဟာနီဟာ ဒီကတိကုိ ေပး တဲ့အခ်ိန္မွာ သူရင္ဆုိင္ေနရၿပီးျဖစ္ တဲ့ တရားဥပေဒဆုိင္ရာအတားအ ဆီးေတြနဲ႔ အီရန္လူ႔အသိုင္းအ၀ုိင္း ဘယ္လိုအလုပ္ျဖစ္မလဲဆိုတာ သိ ထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ တရားဥပေဒကို နားလည္တဲ့ လူတစ္ ေယာက္၊ တရားမွ်တတဲ့ လူတစ္ ေယာက္၊ တရားေရးဆုိင္ရာစိန္ ေခၚမႈေတြကုိ သိတဲ့ လူတစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ ခဲ့တယ္။ ျပႆနာေတြနဲ႔ ကန္႔သတ္ ခ်က္ေတြကို သူသတိျပဳမိေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ
ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ဖမ္းတာေတြအဆံုးသတ္မယ္လို႔ သူေျပာခဲ့တယ္။

ဟုတ္ကဲ့ . . . အဲဒီအေျခအေနကို သမၼတ႐ိုဟာနီသိထားပါတယ္။ ႀကိဳးစားမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ၿပီး ညိႇႏႈိင္းမႈေတြနဲ႔ အဲဒီအေျခအေန ကို သူတုိးတက္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ မယ့္ စည္း႐ံုးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အီရန္ႏုိင္ငံမွာ ကြၽန္မတုိ႔ဟာ အသက္၀င္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ပြင့္လင္းမႈလိုပါတယ္။ သမၼတ ႐ုိ ဟာနီရဲ႕ အစိုးရဟာ ဒီလုိပြင့္လင္း လာဖုိ႔ အီရန္ႏုိင္ငံ၏ အေကာင္း ဆံုးအက်ိဳးစီးပြားေတြမွာ ပါတီ ေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႕ေတြ အားလံုး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ တစ္ ႏုိင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ တုိက္ တြန္းအားေပးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနပါ တယ္။           

—Ref:Euronews

Top News