ႀကံဳေတြ႕ေနရၿမဲ သဘာ၀ေဘးမ်ား

၂၀၁၆ ခုႏွစ္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကဲ့သုိ႔ပင္ ေဒသအမ်ားစုတြင္ ေရလႊမ္းမိုးမႈမ်ားကုိ ဆုိးရြားစြာႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ (ဓာတ္ပံု-စိုင္းေဇာ္)

သမၼတက လူထုကို ေတာင္းပန္ခဲ့ေသာ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္ရပ္တစ္ခု ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ၾသဂုတ္လတြင္ ႏုိင္ငံအႏွံ႔ လူဦးေရေလးသိန္းေက်ာ္ တစ္ၿပိဳင္နက္ ေရေဘးရင္ဆုိင္ခဲ့ရသည္။ ႏုိင္ငံအႏွံ႔ ေရေဘးသင့္ေဒသမ်ားသို႔ လွည့္လည္သြားေရာက္သည့္ သမၼတက မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ပြင့္ျဖဴၿမိဳ႕သိ႔ု ေရာက္ရွိစဥ္ ျပည္သူမ်ားရင္ဆုိင္ေနရေသာ ေရ ေဘးဒုကၡမ်ား ေလ်ာ့ပါးေစေရး အစိုးရက နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ႀကိဳးစားေနေၾကာင္းႏွင့္ ပြင့္ျဖဴၿမိဳ႕သုိ႔ ေနာက္က်မွသာ လာေရာက္ႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ေတာင္းပန္စကားဆုိခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကလည္း သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အဆုိးရြားဆံုး ေရေဘးရင္ဆုိင္ခဲ့ရၿပီး ယင္းအခ်ိန္တြင္ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရအဖဲြ႕က ေဒသေလးခုကုိ သဘာ၀ေဘးသင့္ေဒသမ်ားအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့ရသည္အထိ ဆုိးက်ိဳးရင္ ဆုိင္ခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၆ တြင္လည္း ၂၀၁၅ ထက္မေလ်ာ့ေသာ သဘာ၀ေဘးမ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံကို အက်ပ္႐ိုက္ေစခဲ့သည္။

၂၀၁၆ အေစာပိုင္းကာလမ်ားတြင္ အယ္လ္နီညိဳေၾကာင့္ စံခ်ိန္တင္ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ ေက်းရြာေပါင္းတစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေသာက္သံုးေရ အခက္အခဲႀကံဳ ေတြ႕ခဲ့သည္။ ေသာက္သံုးေရ အခက္အခဲေျဖရွင္းရန္ အေရးေပၚ သဘာ၀ေဘးမ်ားတြင္သာ သံုးစဲြေလ့ရွိသည့္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ၏ သီးသန္႔ရန္ပံုေငြကို အသံုးျပဳခဲ့ရသည္အထိ ၂၀၁၆ ေႏြရာသီကာလ၌ ေသာက္သံုးေရျပႆနာ ႀကီးမားခဲ့သည္။

ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕သည့္ ရာသီဥတုကေပးေသာ ေနာက္ထပ္ဆိုးက်ိဳးမွာ စံခ်ိန္တင္ မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈမ်ားျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းအသီးသီးတြင္ ၂၀၁၆ ဇန္န၀ါရီမွ ေဖေဖာ္၀ါရီလ၀က္အထိ မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈေၾကာင့္ ဆံုး႐ႈံးသည့္တန္ဖိုးမွာ ၂၀၁၅ တစ္ႏွစ္လံုး ေလာင္ကြၽမ္းမႈေၾကာင့္ ဆံုး႐ႈံးခဲ့သည့္ တန္ဖိုးထက္ ၁၈ ဆေက်ာ္ ပုိမိုမ်ားျပားေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမီးသတ္တပ္ဖဲြ႕ စစ္တမ္းမ်ားက ေဖာ္ျပသည္။ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး လပြတၱာၿမိဳ႕၊ ရွမ္းျပည္နယ္ နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕၊ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ပုေလာၿမိဳ႕နယ္ ေက်ာကၠာေက်းရြာ မီးေလာင္ကြၽမ္းမႈမ်ားက အဆုိးရြား ဆံုးျဖစ္ခဲ့သည္။ သဘာ၀ေဘးကို လြန္ဆန္မရေတာ့သည့္ အေျခအေနတြင္ အယ္လ္နီညိဳရာသီဥတု သက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အစိုးရလုပ္ငန္းဌာန အဆင့္ဆင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ၂၀၁၆ ေဖေဖာ္၀ါရီအတြင္း က်င္းပသည့္ ျပည္သူူ႔လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း၌ ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳခဲ့ရသည္။ ေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ ဒီခ်ဳပ္ပါတီကို ႏုိင္ငံေတာ္ တာ၀န္လႊဲေျပာင္းေပးေရး ႏုိင္ငံေရးအလုပ္မ်ားခ်ိန္မွာပင္ သဘာ၀ေဘးအေၾကာင္းက လႊတ္ေတာ္ထဲအထိ ေရာက္ခဲ့သည္။


အယ္လ္နီညိဳေၾကာင့္ ေရရွားပါးမႈ ဆိုးရြားစြာႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ (ဓာတ္ပံု-ညီညီေဇာ္)

အႏုိင္ရ ဒီခ်ဳပ္ပါတီ အစိုးရသစ္ကိုလည္း သဘာ၀ေဘးက စိန္ေခၚခဲ့ျပန္သည္။ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရ တက္လာသည့္ ၂၀၁၅ ဧၿပီတြင္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ မႀကံဳဖူးေအာင္ ျပင္းထန္ေသာ အယ္လ္နီညိဳရာသီဥတု ေနာက္ဆက္တဲြအျဖစ္ အရြယ္အစား ႀကီးမားေသာ မိုးသီးမ်ား ေႂကြက်ျခင္းႏွင့္ ေလျပင္းတိုက္ခတ္ျခင္းကဲ့သု႔ိ သဘာ၀ေဘးက အစိုးရသစ္ကို ႀကိဳဆုိခဲ့သည္။ မုိးသီးႏွင့္ ေလျပင္းက စစ္ကိုင္းတုိင္းႏွင့္ မႏၲေလးတုိင္းရွိ ၿမိဳ႕ နယ္အခ်ိဳ႕တြင္ ဒုကၡမ်ိဳးစံုအႀကီးအ က်ယ္ေပးခဲ့ၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္း လူ ၂၈ ဦး ေသဆံုးသည္အထိ ဆုိးရြားခဲ့သည္။ တိရစၧာန္မ်ားေကာင္ေရ ရာခ်ီေသဆံုးခဲ့သည္။ မိုးသီးမွန္၍ ေသဆံုးေနသည့္ တိရစၧာန္မ်ား၏ အျမင္မလွေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားလည္း လူမႈကြန္ရက္မ်ားတြင္ ေပၚထြက္ခဲ့သည္။

မုိးသီးႏွင့္ ေလျပင္းက အလစ္အငိုက္တိုက္ခုိက္ၿပီး မၾကာမီ ေမလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသအမ်ားစု ေရႀကီးျပန္သည္။ အထက္ပုိုင္းေဒသမ်ား မိုးေကာင္းေနခ်ိန္ ျမစ္ႀကီးမ်ား ေရလွ်ံကာ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ေအာက္ပုိင္း ေဒသ အမ်ားစု ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္မႈ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရျပန္သည္။ ရာသီဥတုသတိေပး သတင္းႀကိဳတင္ရရွိမႈႏွင့္ကာကြယ္မႈ အားနည္းျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ေရႀကီးနစ္ျမဳပ္ရာေဒသမွ ေက်ာင္းဆရာမႏွင့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား ေရနစ္ေသဆံုးမႈ သတင္းမ်ား ႀကီးစိုးခဲ့သည္။

ေရေဘးက အႀကီးအက်ယ္ ဒုကၡေပးေနခ်ိန္မွာပင္ ငလ်င္ျပတ္ေရြ႕မ်ားေပၚ တည္ရွိေနသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အင္အားျပင္းငလ်င္က တိုက္ခိုက္ျပန္သည္။ မေကြး တိုင္းေဒသႀကီး ေခ်ာက္ၿမိဳ႕ အေနာက္ဘက္ ၁၂ မုိင္ခန္႔အကြာကို ဗဟိုျပဳ၍ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္က လႈပ္ခတ္ခဲ့ေသာငလ်င္က တစ္ႏုိင္ငံလံုးကို ထိတ္လန္႔ေစခဲ့သည္။ ပုဂံေရွးေဟာင္းနယ္ေျမမွ ေရွးေဟာင္း ေစတီပုထိုး ေလးရာခန္႔ ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ငလ်င္ဗဟိုခ်က္အနီး၀န္း က်င္သာမက မႏၲေလး၊ စစ္ကိုင္း၊ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ေစတီပုထိုးမ်ား၊ သာသနိက အေဆာက္အအံုမ်ားပါ ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ေျမငလ်င္အႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအစီအမံမ်ား အစိုးရက အာ႐ံုစိုက္ လုပ္ေဆာင္လာသည္။ ေျမငလ်င္ အႏၲရာယ္ရွိေနေၾကာင္း ျပည္တြင္း ႏွင့္ ျပည္ပ ဘူမိေဗဒပညာရွင္မ်ားက အထူးသတိေပးေနဆဲျဖစ္ သည္။

၂၀၁၆ ေႏွာင္းပိုင္းအေရာက္တြင္ မိုးလြန္ကာလ မုန္တိုင္းမ်ားက ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ လူထုကို အလုပ္ ႐ႈပ္ေစခဲ့ျပန္သည္။ မိုးလြန္ကာလ ျဖစ္ေသာ ေအာက္တိုဘာက စတင္ကာ ျမန္မာ့ကမ္း႐ုိးတန္းႏွင့္ ထိစပ္ေနေသာ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္၌ မုန္တုိင္းေလးလံုးျဖစ္ေပၚခဲ့ သည္။ ‘ဗာဒတ္ရွ္’ (VAR DAH)ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္း၊ ႀကံ႕ (KYANT) ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း၊  ‘နာဒါ’ (NADA) ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းႏွင့္ အမည္တပ္မုန္တိုင္းအဆင့္ မေရာက္ခဲ့ေသာ မုန္တိုင္းငယ္တစ္လံုးတို႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ယင္းမုန္တိုင္းအားလံုး အိႏိၵယႏုိင္ငံကမ္း ေျခသို႔ ၀င္ေရာက္သြားေသာ္လည္း ျမန္မာလူထုအၾကား က်ီးလန္႔စာစား ျဖစ္ခဲ့ရသည္။


ေကာလင္းၿမိဳ႕နယ္ လာကာေက်းရြာတြင္ ဧၿပီ ၂၄ ရက္က မိုးသီးထိမွန္ၿပီး ေသဆံုးေနေသာ ဝက္ငယ္တစ္ေကာင္ကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု − ေဇာ္မင္းထြန္း (သုဝဏၰရြာ))

ႀကံ႕ (KYANT) ဆုိင္ကလုန္း မုန္တုိင္းသည္ မုန္တိုင္းငယ္ အဆင့္တြင္ရွိေနစဥ္ အားေကာင္းေသာ မုန္တုိင္းငယ္၏ အရွိန္ေၾကာင့္ လပြတၱာႏွင့္ သံတဲြခ႐ိုင္တို႔၌ မုန္တိုင္း ဒီေရအျမင့္ ၇ ေပမွ ၁၀ ေပခန္႔အထိ ျမင့္တက္ႏုိင္ေၾကာင္း မိုးဇလဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ခ့ဲသည္။ မုန္တုိင္းဗဟုိခ်က္ႏွင့္ အနီးဆံုးျဖစ္ေသာ ဟုိင္းႀကီးကၽြန္းအပါအ၀င္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသအမ်ားစု ပံုမွန္ရာသီဥတုထက္ အနည္းငယ္သာ ေလျပင္းတိုက္ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့ကမ္း႐ိုးတန္းသုိ႔ ၁၂ နာရီ အတြင္း မုန္တိုင္းေရာက္ရွိမည့္ သတိေပးခ်က္ျဖစ္ေသာ အနီေရာင္အဆင့္ သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေျမျပင္အေျခအေနတြင္ မုန္တုိင္းအရွိန္ေၾကာင့္ ပံုမွန္ထက္ အနည္းငယ္သာ ေလျပင္းက်ခဲ့ၿပီး မိုးဇလဌာနက အနီေရာင္ႏွင့္ အညိဳေရာင္ သတိေပးခ်က္အဆင့္ဆင့္ ထုတ္ခဲ့သည့္အေပၚ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ခဲ့ ၿပီး မိုးဇလဌာနသည္ လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေ၀ဖန္ခံခဲ့ရသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈအမ်ားဆံုးႏွင့္ သဘာ၀ေဘး က်ေရာက္ႏုိင္ေျခအျမင့္ဆံုး ၁၀ ႏုိင္ငံစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၂၀၁၇ က ႀကိဳဆုိေနပါသည္။

၂၀၁၆ တစ္ႏွစ္လံုးတြင္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို လူးလိမ့္ေနေအာင္ ခံစားခဲ့ရသည္။

တစ္ႏွစ္တျခား ဒုကၡပိုေပးလာေသာ သဘာ၀ေဘးမ်ားကို အစိုးရႏွင့္လူထုက ဟန္ခ်က္ညီညီ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္မွသာ ထိခုိက္ႏုိင္ေျခ အနည္းဆံုးျဖစ္မည္ဟု ရာသီဥတုသတင္း ႀကိဳတင္သတိေပးေနေသာ မိုးေလ၀သ ပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က တိုက္တြန္းထားပါသည္။