အိုဘားမားကုိ လြမ္းေနေတာ့မည့္ အင္ဒုိနီးရွား

ဘားရက္အိုဘားမားတက္ခဲ့သည့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံရွိ မူလတန္းေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းသားေလးမ်ားက အိုဘားမားပံုကို ကိုင္ေဆာင္ျပသေနစဥ္။ (BROTOGENI / EPA)

အင္ဒုိနီးရွားသုိ႔ ပထမဆံုး ႏုိင္ငံေတာ္အလည္အပတ္ခရီးအျဖစ္ ၂၀၁၀ တြင္ ဘားရက္အုိဘားမား ဂ်ကာတာသုိ႔ လာေရာက္ခဲ့စဥ္က တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ နံနက္ ၄ နာရီမွစ၍ ခန္းမအျပင္ဘက္၌ တန္းစီေစာင့္ဆုိင္း ေနခဲ့ၾကသည္။ လူငယ္ဘ၀က အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံတြင္ ေလးႏွစ္တာ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္သမၼတကုိ ျမင္ေတြ႕ရန္ ၎တို႔စိတ္အား ထက္သန္ေနခဲ့ၾကသည္။

ဂ်ကာတာၿမိဳ႕တြင္ ကေလးဘ၀ေနထုိင္ခဲ့စဥ္က အစၥလာမ္ဘာသာ၏ အေျခခံေကာင္းမြန္မႈ မ်ားႏွင့္ မည္သုိ႔ထိေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း အုိဘားမား၏ မိန္႔ခြန္းကို ျပန္ေျပာင္းသတိရေၾကာင္း ထိုစဥ္က ေက်ာင္းသားတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ ဂ်ာနယ္လစ္အာလီယန္ဘူအာနာက ေျပာသည္။ ‘‘အစၥလာမ္နဲ႔ ဒီမုိကေရစီဘယ္လိုလိုက္ဖက္ညီတာဆုိတာကို၊ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံဟာ စံျပပံုစံတစ္ခုျဖစ္တယ္ဆုိတာကို အုိဘားမားက ျပသခ်င္ခဲ့တယ္’’ ဟု အာလီယန္က ေျပာၾကားၿပီး အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံသည္ သမၼတေဟာင္း ဆူကာႏိုေနာက္ပုိင္း အင္ဒိုနီးရွား၌ (အိုဘားမားကဲ့သုိ႔) စကားေျပာေကာင္းသူ မေတြ႕ဖူးခဲ့ဟု ၎က ဆုိသည္။

အုိဘားမားသည္ အသက္ (၆) ႏွစ္အရြယ္ ၁၉၆၇ မွစ၍ ၁၉၇၁အထိ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ၎၏မိခင္ျဖစ္သူက အင္ဒုိနီးရွား ပထ၀ီပညာရွင္တစ္ဦးကုိ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေနထိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ အင္ဒုိနီးရွားဘာသာျဖင့္သင္ေသာ စာသင္ေက်ာင္း၌ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ၎၏ မွတ္တမ္းမ်ား ေရးသားထားေသာ ‘Dreams From My Father’ စာအုပ္တြင္ အင္ဒုိနီးရွားလူ႔အဖြဲ႕အစည္းၾကား ေနထိုင္စဥ္ ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္မႈရေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။၂၀၀၈ က အုိဘားမား၏ ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ျမင္မႈကုိ ဂ်ကာတာတြင္ အူလိႈက္သည္းလိႈက္ ႀကိဳဆုိခဲ့ၾကသည္။ ယင္းေနာက္ ပုိင္းစိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့မႈမ်ား ႀကံဳ ခဲ့ၾကေသာ္လည္း အင္ဒုိနီးရွားႏိုင္ငံသားမ်ားက အေမရိကန္သမၼတႏွင့္ ဆက္စပ္မႈကုိ တန္ဖိုးထားေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံအား အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံသားမ်ား၏ လုိလားေထာက္ခံမႈမွာ အုိဘားမားသမၼတျဖစ္လာၿပီးေနာက္ ၇၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ယင္းရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ေဂ်ာ့ခ်္ဒဗလ်ဴဘုရ္ွ လက္ထက္က ၃၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရိွခဲ့သည္။ အုိဘားမားသမၼတ လက္ထက္တစ္ေလွ်ာက္ အင္ဒုိနီးရွားတုိ႔၏ လုိလားေထာက္ခံမႈမွာ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထက္ ရိွေနခဲ့သည္။

သမၼတအိုဘားမား၏ သက္တမ္းကုန္ဆံုးခါနီးအခ်ိန္ နီးကပ္လာသည္ႏွင့္အမွ် အေမရိကန္အေပၚ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံ၏လိုလား ေထာက္ခံမႈက်ဆင္းလာေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ခံသမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ အစၥလာမ္အေပၚ မေကာင္းျမင္မႈမ်ားႏွင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက မြတ္စလင္မ်ား ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈကန္႔သတ္သင့္သည္ဆုိေသာ ေျပာၾကားမႈမ်ားကို ကမၻာ့မြတ္စလင္လူဦးေရအမ်ားဆံုးရိွေသာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖန္႔ ေ၀႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၾကသည္။

အစၥလာမ္ဘာသာအေပၚ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ သေဘာထားမ်ားမွာ အေမရိကန္-အင္ဒိုိနီးရွား ဆက္ဆံေရးကို ပ်က္စီးေစႏုိင္သည္ဟု အေမရိကန္ႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အင္ဒုိနီးရွားသံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ ၂၀၁၀ မွ ၂၀၁၃ အထိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ ဒီႏိုဒီဂ်ာလယ္က ေရးသားခဲ့သည္။ ‘‘အေမရိကန္ႏုိင္ငံကုိ မြတ္စလင္ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈကုိ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ကန္႔သတ္လာ မယ္ဆုိရင္ အင္ဒုိနီးရွားအစိုးရက ထုတ္ေျပာရပါမယ္။ အစၥလာမ္ မစ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC)ကိုလည္း အဲဒီကိစၥတုိင္သင့္ တုိင္ရပါမယ္’’ဟု ဒီႏိုက ေရးသားထားၿပီး သမၼတရာထူးရလာပါက ေဒၚနယ္၏ ရပ္တည္မႈမ်ား အလယ္အလတ္ျဖစ္လာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ၎ကဆက္ ေျပာသည္။

ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္မႈမ်ားမွာ ၎၏ အစၥလာမ္ဘာသာအေပၚ အျမင္မ်ားထက္ပုိသည္။ အကယ္၍ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ကုိယ္က်ိဳးစီးပြားကာကြယ္မႈမ်ား ပုိမုိလုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါက အျခားႏုိင္ငံမ်ားကလည္း အလားတူတုံ႔ျပန္ၾကမည္ျဖစ္ကာ ယင္းမွ ေန၍ အင္ဒိုနီးရွား၏ ႏုိင္ငံျခားကုန္ ပစၥည္းတင္ပုိ႔မႈမ်ား ထိခိုက္လာမည္ကို အင္ဒိုနီးရွားစီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

အင္ဒုိနီးရွားဒုတိယသမၼတ ယူဆြတ္ကာလာ၏ လက္ေထာက္အတြင္း၀န္အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ထင္ရွားသည့္ အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒအေတြးအေခၚ ရွင္ေဒ၀ီေဖာ္က်ဴနာအန္န၀ါကမူ ဤေဒသမွ မဟာမိတ္မ်ားအား စြန္႔လႊတ္ေရး ထရန္႔၏ ေျပာဆိုမႈမ်ားကို စုိးရိမ္ပူပန္ေနသည္။

‘‘ဂ်ပန္ႏိုင္ငံကုိ ႏ်ဴကလီးယား အင္အားႀကီးႏုိင္ငံျဖစ္ေစခ်င္တယ္လို႔ ေဒၚနယ္ထရန္႔က သူ႔ရဲ႕မိန္႔ခြန္းတစ္ခုမွာ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ကြၽန္မအလြန္အမင္းအံ့ၾသမွင္ တက္သြားခဲ့တယ္’’ဟု ေဒ၀ီက ေျပာၾကားၿပီး ‘‘ဒါဟာ ကပ္ဆုိက္ဖုိ႔ ေဖာ္ျမဴလာပါပဲ’’ဟု ၎က ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။

အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးဆက္လက္ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈမွာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္မႈအေပၚ မူတည္ေနသည္ဟု ေဒ၀ီက သတိေပးေျပာၾကားသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၏ ႏ်ဴကလီးယားထီးရိပ္ေအာက္ ခိုလႈံခြင့္ကုိ အားမကုိးဘဲ မိမိိတို႔ ကုိယ္ကုိယ္ကာကြယ္ရန္ အာရွႏုိင္ငံမ်ားက လက္နက္ၿပိဳင္ဆုိင္မႈတြင္ ပါ၀င္ၾကမည္ဆုိပါက စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အမ်ားအျပားဆံုး႐ႈံးၾကလိမ့္မည္ဟု မစၥစ္ေဒ၀ီက ဆုိသည္။

ေဒၚနယ္ထရန္႔ေအာင္ပြဲခံၿပီးေနာက္ သီတင္းပတ္မ်ားတြင္ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံသားမ်ား၏ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားသည္ အုိဘားမားသမၼတ ျဖစ္လာၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ျမဴးထူးမႈမ်ား ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနပါသည္။

ထိုအခ်ိန္က အင္ဒုိနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ ငယ္ဘ၀ႀကီးျပင္းခဲ့မႈကို သတိေပးရင္း ထိုစဥ္က သမၼတဆူစီလို ဘန္ဘန္းယူဒုိယူႏုိက အုိဘားမားအား ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးခဲ့သည္။ ေဒသခံအင္ဒုိနီးရွား အုိဘားမား၏ ပရိသတ္မ်ားကလည္း ဂ်ကာတာၿမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္ေသာ ကေလးငယ္ အုိဘားမား၏ ေၾကး႐ုပ္တုအတြက္ ကန္ေဒၚလာတစ္ေသာင္းကို စုေဆာင္းခဲ့ၾကသည္။

ယခုဆိုလွ်င္ ယင္းေၾကး႐ုပ္တုမွာ အုိဘားမားတက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ၿမိဳ႕လယ္ေကာင္ေက်ာင္း၀င္းအတြင္း တည္ရိွေနပါသည္။ မင္တန္း-၁ အေျခခံပညာမူလ တန္းေက်ာင္းမွ ဒါ႐ိုက္တာ အီဒီကူရွန္တီကလည္း အုိဘားမားမွာ သနားၾကင္နာတတ္ၿပီး စာႀကိဳးစားေၾကာင္း ကေလးငယ္တုိင္းကို သင္ၾကားေပးသည္ဟု ေျပာသည္။ ထုိေကာင္းကြက္မ်ားကို အုိဘားမား သမၼတလက္ထက္၌ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္ဟု အီဒီက ဆုိသည္။

Ref:Washington Post