႐ႈပ္ေထြးေနေသာ ကမၻာႀကီးအတြက္ အသံသစ္

မည္သည့္စံႏႈန္းျဖင့္ တုိင္း တာသည္ျဖစ္ေစ ကုလသမဂၢ၏ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္သစ္အျဖစ္ ေတာင္ကိုရီးယားမွ ဘန္ကီမြန္းကို အစားထိုးရန္မွာ ေပၚတူဂီမွ အန္ တိုနီယိုဂူတာရက္စ္မွာ အေကာင္း ဆံုးေရြးခ်ယ္မႈျဖစ္သည္။

သူ႔မွာ အေတြ႕အႀကံဳ၊ စြမ္း အားႏွင့္ သံတမန္ေရးပိုင္ႏိုင္ကြၽမ္း က်င္မႈ ရွိပါသည္။ ေဒသဆိုင္ရာ စစ္ပဲြမ်ား၊ ႐ုရွားႏွင့္ အေနာက္ ႏိုင္ငံမ်ားၾကား ျမင့္တက္လာေသာ တင္းမာမႈ၊ အာရွတြင္ တ႐ုတ္က ရန္လိုေသာပံုစံ ရယူလာမႈႏွင့္ အ ေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ဥေရာပတြင္ ဒုကၡသည္ အက်ပ္အတည္းမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္တြင္ ကုလသမဂၢ ကို ဦးေဆာင္မည့္ ဂူတာရက္စ္၏ အရည္အခ်င္းအားလံုး လိုအပ္ပါ လိမ့္မည္။

ယင္းစိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရင္ ဆုိင္ရာတြင္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ရာထူးေနရာမွာ အာဏာပါ၀ါ အကန္႔အသတ္ရွိပါသည္။

ႏိုင္ငံမဲ့ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာနယ္စပ္မ်ား ေက်ာ္လြန္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ပုန္ ကန္မႈမ်ားႏွင့္ဆိုလွ်င္ အတြင္းေရး မွဴးခ်ဳပ္တစ္ဦး၏ သံတမန္ေရး ၾသဇာမွာ ပို၍ပင္ အကန္႔အသတ္ ရွိသည္။

ဂူတာရက္စ္၏ အလုပ္အမ်ားစုမွာ အဖဲြ႕၀င္ ၁၉၃ ဦး ပါ၀င္ေသာ ကုလသမဂၢအဖဲြ႕ႀကီးအား အၾကမ္း ဖက္၀ါဒ၊ စစ္ပဲြမ်ားႏွင့္ ေရာယွက္ေနၿပီး အင္အားစုမ်ားစြာက ေမာင္းႏွင္ေနေသာ ေခတ္ႀကီးတြင္ မည္သို႔ပဲ့ကိုင္မည္နည္း စဥ္းစားေတြးေတာရန္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ေပၚတူဂီ ႏိုင္ငံအား ဦးေဆာင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂူတာရက္စ္သည္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးအ ျဖစ္ ၂၀၁၅ အထိ တာ၀န္ယူလုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။

ဆီးရီးယား၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ အီရတ္ႏွင့္ အျခားေနရာမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ စစ္ပဲြမ်ားမွ ထြက္ ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ စားစရာ၊ ေနစရာ ေထာက္ပံ့ရင္း ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္လည္း အျခားႏိုင္ငံမ်ား၌ ခို လံႈႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက အကူ အညီပုိေပးေရး ဂူတာရက္စ္က ဖိအားေပးႏုိင္ခဲ့သလို ခက္ခဲေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ရရွိေအာင္ စြမ္းေဆာင္ ႏိုင္သူလည္းျဖစ္သည္။

ဒုကၡသည္ အက်ပ္အတည္း ပိုမိုဆိုးရြားလာခဲ့သျဖင့္ ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတို႔တြင္ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ား၏ တြန္းကန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ယင္းျပႆနာအေပၚ ဂူတာရက္စ္၏ နားလည္မႈႏွင့္ တရားမွ်တေသာ အေျဖရွာေရး အေလးအနက္ရွိမႈေၾကာင့္ ဒုကၡသည္မ်ားအား တံခါးပိတ္လိုက္ျခင္းထက္ ၎တို႔အား လက္ခံေရးအစိုးရမ်ားကို ဆဲြေဆာင္စည္း႐ံုးႏိုင္မည္ျဖစ္ သည္။

အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အျခားေနရာမ်ားမွ စစ္ပဲြမ်ားေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ၏ ပင္မလုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအင္အားစုအျဖစ္ ရပ္တည္မႈအေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာခဲ့သည္။

ဆီးရီးယား၊ လစ္ဗ်ားႏွင့္ ယီမင္ႏိုင္ငံတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာ တူညီခ်က္မ်ားရရွိေရး သံတမန္ ေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္ေရး ဂူတာရက္စ္က ေျပာၾကားသည္။

 ယင္းႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈ မ်ားကို ဂူတာရက္စ္ လုပ္ေဆာင္ ေနစဥ္မွာပင္ အီရန္ႏွင့္ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယားႏိုင္ငံၾကား အႏၲရာယ္ရွိေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ အားေလ်ာ့ပါးေရး အားထုတ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ထို႔အတူပင္ အီရန္ႏ်ဴသေဘာ တူညီခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး၊ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ ႏ်ဴ ပိတ္ဆို႔တားဆီးမႈမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးႏွင့္ ငတ္မြတ္ ေခါင္းပါးမႈအႏၲရာယ္ရွိေနသူမ်ားကို ကူညီေရးတို႔လည္း လုပ္ေဆာင္ ရပါလိမ့္မည္။

ပဋိပကၡဇုန္မ်ားတြင္ ကုလ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ား ထားရွိေရးမွာလည္း ယခင္ကထက္ ပိုမိုမ်ား ျပားေနသည္။

ယင္းအတြက္ တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ား ပိုမိုေစလႊတ္ေပးေရး ႏိုင္ငံအမ်ား အျပားကို ဆဲြေဆာင္စည္း႐ံုးရန္ လုိအပ္လာပါသည္။ ထိုတပ္ဖဲြ႕မ်ားက က်ဴးလြန္ေသာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ အျခားခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ရပ္တန္႔ေရး ကုလသမဂၢ၏ မလံုေလာက္ေသာ ကိုင္တြယ္မႈမ်ားမွာ ရွက္ဖြယ္လိလိ မွတ္တမ္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ယင္းကို ျပန္လည္တည့္မတ္ေရး ဂူတာရက္စ္က ႀကိဳးစားပမ္းစား လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ထုိ႔အျပင္ ၂၀၁၄ က အီဘုိလာေရာဂါျပႆနာကို လံုေလာက္စြာ တံု႔ျပန္ေရး ပ်က္ကြက္ခဲ့ေသာ ေအဂ်င္စီမ်ားအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ေသခ်ာေစေရး ကုလအရာရိွမ်ားက အာ႐ံုစိုက္လုပ္ေဆာင္ေရး ဂူတာရက္စ္က အခုိင္အမာ ေျပာၾကားရမည္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၀ ေဟတီေျမငလ်င္ လႈပ္ခတ္ၿပီးေနာက္ ကုလၿငိမ္းခ်မ္း ေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ားေၾကာင့္ ၀မ္းေရာဂါ ကူးစက္မႈ ပ်ံႏွံ႔ခဲ့ျခင္းမ်ိဳးကို ပိုမို တာ၀န္ခံေရးကိုလည္း ေသခ်ာ ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ သည္။

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ခ်ဳပ္ ရာထူးအတြက္ လေပါင္းမ်ားစြာပင္ ဂူတာရက္စ္က ဦးေဆာင္ေနခဲ့သူျဖစ္ေသာ္လည္း အရည္အ ခ်င္းျပည့္မီေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အပါအ၀င္ အျခားယွဥ္ၿပိဳင္သူ တစ္ဒါဇင္ေက်ာ္ရွိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေနာက္ဆံုးတြင္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အဖဲြ႕၀င္ ၁၅ ႏိုင္ငံက ဂူတာရက္စ္အား ၀န္းရံခဲ့ၾကၿပီး ယမန္ေန႔ကပင္ မဲခဲြဆံုးျဖတ္ ေထာက္ခံခ်က္ေပးကာ လာမည့္သီတင္းပတ္၌ အေထြေထြညီလာခံကလည္း ေထာက္ခံ ခ်က္ေပးေရး ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။

၎၏လက္ထက္တြင္ အ မ်ိဳးသမီးမ်ားအား ေခါင္းေဆာင္ ပိုင္းေနရာမ်ားေပးေရး ဂူတာရက္စ္ က ကတိျပဳထားၿပီး ၎အေနျဖင့္ ကတိတည္ရပါလိမ့္မည္။

အင္တုိက္အားတိုက္ ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္တတ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ ထိေရာက္စြာ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုတတ္သူ ဂူတာရက္စ္သည္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ်သံအမတ္ ႀကီး မက္သူ႐ိုင္ခေရာ့ဖ္ေျပာသလို အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္မ်ိဳး ျဖစ္လာႏိုင္ သည္။ စုေ၀းတုိင္ပင္မႈ အင္အား ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ၿပီး ဆီးရီးယားစစ္ပဲြကဲ့သို႔ အေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ကမၻာႀကီးက ႏွစ္ျခမ္းကဲြေနခ်ိန္ ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္ ၾသဇာရွိေသာ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္မ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္သည္။

 ယင္းႏွင့္အတူ အႏၲရာယ္ ႁပြမ္းၿပီး ႐ႈပ္ေထြးေပြလီေနေသာ ကမၻာႀကီးတြင္ မွန္ကန္ေသာ အခန္းက႑ကို ရွာေဖြေနဆဲအဖဲြ႕ႀကီးအေပၚ နာမည္ေကာင္းျပန္လည္ ရရွိေရးလည္း ႀကိဳးပမ္းရေပမည္။

Ref: The New York Times