ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြေၾကာင့္ အက်ပ္႐ုိက္စရာ ႀကံဳရတဲ့ တ႐ုတ္

ဓာတ္ပံု-ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ)

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ရာဇ၀င္တင္မည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္   အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္၏ တစ္ေက်ာ့ျပန္ အျပတ္အသတ္ ေအာင္ပဲြခံမႈက ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ဘက္ကအိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ အက်ပ္႐ုိက္စရာေမးခြန္းမ်ား ေပၚေပါက္လာ ေစပါသည္။

ပထမေမးခြန္းမွာ တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအစုိးရသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတုိင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို အူလႈိက္သည္းလႈိက္ ပံ့ပိုးခဲ့အၿပီး အရပ္သားမ်ား ဦးေဆာင္ ေသာ အစိုးရႏွင့္ မည္ကဲ့သို႔ အဆင္ေျပေအာင္ စီမံခန္႔ခဲြကိုင္တြယ္မည္နည္းဆုိသည္ ျဖစ္သည္။

ဒုတိယေမးခြန္းက တ႐ုတ္ ျပည္သူ ျပည္သားမ်ားသည္ရက္ ပိုင္းအတြင္း သူတုိ႔ကိုယ္ သူတုိ႔ ျပန္လည္ေမးခြန္းထုတ္ၾကသည့္ ေမးခြန္းပင္ ျဖစ္၏။ ‘‘ျမန္မာေတြ ေတာင္ ဒီမုိကေရစီရတယ္ဆုိရင္ ငါတုိ႔ကေကာ ဘာလို႔မရႏုိင္ရသလဲ’’ဆုိသည့္ ေမးခြန္းျဖစ္ပါသည္။


တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ Tsinghua တကၠသိုလ္ လူမႈေရးဘာသာ ပါေမာကၡ ဆြန္လီပင္းသည္ တ႐ုတ္တာ၀န္ရွိသူမ်ားကို အေနာက္တုိင္း ပုံစံဒီမုိကေရစီစနစ္သည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိတုိးတက္မႈမ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီဘူးလားဆုိသည့္ ေမးခြန္းကို ပထမဆုံးေမးခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

‘‘တကယ္ေတာ့ ဒီမုိကေရစီ ဆိုတာ ပုံမွန္လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအ တြက္ ပုံမွန္လမ္းစဥ္ပါ။ ဒီမုိကေရ စီနည္းနဲ႔ ေနရတဲ့ဘ၀ဆိုတာ လူ ေတြကို သဘာ၀အတုိင္းေနဖုိ႔ ခြင့္ ျပဳေပးမယ့္အရာပါ။ လူႀကီးေတြ က အရြယ္ေရာက္တဲ့ ကေလးေတြ ကို စားတာႏွင့္ စကားေျပာတာ ကို တစ္ၿပိဳင္တည္းမလုပ္နဲ႔လို႔ ေျပာ႐ုံနဲ႔ စားတာနဲ႔ ေျပာတာက အတူလုပ္လို႔မရတဲ့အရာလို႔ ဆို လိုတာမဟုတ္ပါဘူး’’ဟု ၎က တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကဲ့သို႔ အသုံးမ်ားၾကသည့္ Sina Weibo ဘေလာ့ဂ္စာမ်က္ႏွာ၌  ေရးသားၿပီးတင္ခဲ့သည္ဟု ၀ါရွင္တန္အေျခ စုိက္ အာရ္အက္ဖ္ေအအသံလႊင့္ ဌာန၏ သတင္းအရ သိရပါသည္။

အဆုိပါ ပို႔စ္ကို ျပန္လည္ ထပ္တင္သူေပါင္း မိနစ္ပိုင္းအ တြင္း အႀကိမ္ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွိ ခဲ့သည္ဟု အာရ္အက္ဖ္ေအ အ သံလႊင့္ဌာနက သတင္းေရးသား ထားပါသည္။ ထိုကေနမွ တစ္ပါ တီစနစ္ကို ေထာက္ခံသူႏွင့္ ဆန္႔ က်င္သူမ်ားၾကား အေခ်အတင္ စကားရည္လုပဲြႀကီး ျဖစ္လာခဲ့ပါ သည္။ သည္ျဖစ္ရပ္သည္ လူမႈ ေရးအင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ား ကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ပိတ္ပင္ ထားေသာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္႐ုိးျဖစ္စဥ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။

‘‘သူတုိ႔က တစ္ေယာက္ၿပီး တစ္ေယာက္မဲေပးၾကတယ္’’ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တနဂၤေႏြေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ရည္ၫႊန္းၿပီး ေရွ႕ေနလီဖန္ပင္၏ တြစ္တာစာမ်က္ႏွာ၌ ေရးသား မႈကို ျပန္လည္ထပ္တင္ၾကသည့္ ပုိ႔စ္ေတြကလည္း လူအမ်ားဆုံး တင္ၾကသည့္ ပို႔စ္ျဖစ္ပါသည္။

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္က မဲစာရင္းမွာ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အသာျဖင့္ ဦးေဆာင္ေနသည့္အ တြက္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ကို ဂုဏ္ျပဳစကားဆုိခဲ့ပါ သည္။ သည္အခ်က္က အမ်ဳိးသားဒီမုုိကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္အာဏာကို လက္ခံယူဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစုိးရဘက္က အေရြ႕ျဖစ္ပါသည္။

‘‘သူတုိ႔ေတြ ၿပံဳးေနတာ ျမင္ ရတယ္။ ျမန္မာေတြက တ႐ုတ္ ေတြထက္ ပိုသာေနလို႔လား။ အား လုံးသိတ့ဲအတုိင္း ျမန္မာရဲ႕ဂ်ီဒီပီ။ လူလတ္တန္းစား၊ စာတတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ေရးက တ႐ုတ္ထက္ အမ်ားႀကီးဆိုးပါတယ္’’

အျခား Weibo သုံးသူက ေတာ့ အျခားႏုိင္ငံတစ္ခုသည္ လြတ္လပ္မႈ။ ဒီမုိကေရစီႏွင့္ ေပ်ာ္ ရႊင္ျခင္း ငရဲလမ္းေပၚမွာ ရပ္ေန ၿပီဟု နာနာၾကည္းၾကည္း မွတ္ ခ်က္ေပးခဲ့သည္။ သည္အေၾကာင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး  တ႐ုတ္လူမ်ဳိးမ်ား အၾကား အျပန္အလွန္ အေခ်အ တင္ေျပာၾကားမႈမ်ားကို အြန္လုိင္း ေပၚတြင္ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါသည္။ သို႔ ေသာ္မူရင္းတင္သူ ဆြန္၏ ေရး သားခ်က္ကေတာ့ ေပ်ာက္သြား ၿပီျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔အတူ Sina Weibo ဘေလာ့ဂ္စာမ်က္ႏွာ ျမန္မာလို ႐ိုက္ထည့္ပါက ဘာမွ ရွာလို႔မရေအာင္ ပိတ္ထားလုိက္ ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ဒီမုိ ကေရစီစနစ္ျဖစ္လာႏုိင္မည့္ လူ ထုအုံႂကြမႈေရာ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားပါ ျဖစ္လာစရာ အေၾကာင္းမရွိေခ်။ လူအမ်ားစုကို သည္အရာေတြက တုိင္းျပည္ မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္ေစသည္ဟု ကြန္ ျမဴနစ္ပါတီ ၀ါဒျဖန္႔မႈက နားသြင္း ထား၏။ တစ္ပါတီစနစ္ကသာ သူတုိ႔အတြက္ အေကာင္းဆုံး စနစ္ျဖစ္ေနဆဲပင္။

 တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ လုံၿခံဳေရး ကိုင္ တြယ္မႈကလည္း မည္သည့္အုံႂကြ မႈမ်ဳိးမဆို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႏွိပ္ကြပ္မည္ဆိုသည္ကို သံသယရွိစရာမလုိ။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ေဟာင္ေကာင္ ဒီမိုကေရစီဆႏၵျပ မႈမ်ားအတြင္းကလည္း သည္လိုပဲ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ သည္တစ္ပတ္ျပန္ ေက်ာ့လာသည့္ ေမးခြန္းကျမန္မာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ေလ့လာၿပီး ျပန္ လာခါစ တ႐ုတ္ Xiamen တကၠ သိုလ္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွေလ့လာေရးဌာနပါေမာကၡ ဖန္ဟုန္ေ၀ ကို အံ့အားသင့္ေစခဲ့ပါသည္။

 ‘‘တ႐ုတ္လူမ်ဳိးေတြက ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြကို စိတ္၀င္ စားပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီမုိကေရစီစနစ္က တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံ ေတြနဲ႔ မသင့္ေတာ္ဘူးဆုိတဲ့ အစဥ္အလာယုံၾကည္မႈကို အားနည္း လာေစတယ္။ ျမန္မာက တ႐ုတ္ ထက္ ဆင္းရဲတာေတာင္၊ ပညာ ေရးအဆင့္နိမ့္ပါးတာေတာင္ ဒီမုိ ကေရစီစနစ္ကို ေအးေအးခ်မ္း ခ်မ္း ကူးေျပာင္းႏုိင္တယ္။ ငါတို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံလည္း ဘာလို႔ မလုပ္ ႏုိင္ရမလဲလို႔ တ႐ုတ္ေတြက ေတြး လာၾကတယ္။ သူတုိ႔က ျမန္မာ ေတြကို အားက်ေနၾကတယ္’’ဟု သူကေျပာပါသည္။

 ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြကို ေလ့လာရန္ တ႐ုတ္အစိုးရက ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႕တစ္ဖြဲ႔ကို ေစ လႊတ္ခဲ့ၿပီး ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ ၿပီး ဆုံးသြားသည့္အတြက္ ႀကိဳဆိုခဲ့ ၾကပါသည္။

 ‘‘ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီးမွာ ႏုိင္ငံတည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ ေရရွည္တုိး တက္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဥပေဒနဲ႔အညီ ႏုိင္ငံေရးအစီအစဥ္ ေတြကို ဆက္လုပ္တာကို အိမ္နီးခ်င္းေကာင္း တစ္ဦးအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ဘက္ကလည္း အားေပးပါ တယ္’’ ဟု တနလၤာေန႔က ျပဳလုပ္ သည့္ ပုံမွန္သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ တြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဌာန ေျပာခြင့္ရသူ မစၥတာေဟာင္ လီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ကာ လအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအနက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အမ်ားဆုံး ျမႇဳပ္ႏွံခဲ့၏။ သို႔ေသာ္ စစ္အစိုးရကို ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံေပးၿပီး ေဒသခံမ်ား၏ စိုးရိမ္မႈမ်ားကို အေလးမထားဘဲ ျမန္မာ၏သဘာ၀သယံ ဇာတမ်ားကို အတုိင္းအဆမရွိ ထုတ္ယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားက တ႐ုတ္ကို သေဘာမေတြ႕ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လုပ္ကိုင္ခဲ့ေသာ သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တြင္ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးဆုိးရြားလာခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္၎က တ႐ုတ္အစိုးရႏွင့္ ထိပ္တုိက္ရင္ဆုိင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားအၾကား အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒမ်ား ႏုိးႂကြားလာေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာအေပၚ အေနာက္ ႏုိင္ငံမ်ားက အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈ​မ်ား ႐ုပ္သိမ္းလာသည့္အခ်ိန္တြင္ ဧရာ၀တီျမစ္ေပၚရွိ တ႐ုတ္တုိ႔၏ ျမစ္ဆုံဆည္စီမံကိန္းရပ္ဆုိင္းခံရ သည္။ ျမန္မာက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားအတြက္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ၊ဂ်ပန္ႏွင့္ အိႏိၵယတို႔ကို ပိုအာ႐ုံစိုက္လာသည္။

တ႐ုတ္အစိုးရအေပၚ ျမန္မာ တုိ႔၏ မယုံၾကည္မႈက ေန႔ခ်င္း ည ခ်င္းေပ်ာက္သြားမည္ မဟုတ္သ ကဲ့သို႔  ႏွစ္ႏုိင္ငံ အစိုးရၾကား ယုံ ၾကည္မႈျပန္တည္ေဆာက္ရန္ လိုေနၿပီဟု ပါေမာကၡဖန္က ဆုိပါသည္။

‘‘အနာဂတ္မွာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ေတြက မေသ မခ်ာျဖစ္ေနၾကတယ္။ ဘာလို႔ဆုိေတာ့ သူတုိ႔က အင္န္အယ္လ္ဒီနဲ႔ အျပန္အလွန္ဆက္ဆံေရးကို မတည္ေဆာက္ရေသးဘူး။ အင္န္အယ္လ္ဒီက ကဲြျပားတဲ့အယူအ ဆ လိုလားခ်က္ရွိၿပီးေတာ့ အေနာက္တုိင္းက အယူအဆေတြကို လက္ခံတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရက သည္ေရြးေကာက္ပဲြက ျမန္မာျပည္က တ႐ုတ္ေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားေတြ ကို ထိခုိက္မွာ စိုးတယ္’’

 တ႐ုတ္အစုိးရ၏ ဂလုိ ဘယ္လ္တုိင္းမ္သတင္းစာကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အာဏာအလဲႊအ ေျပာင္းက တ႐ုတ္ႏွင့္ ဆက္ဆံ ေရးကို ထိခိုက္မည္မဟုတ္ဟု ဆုိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ နီး နီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံျခင္းမျပဳရန္ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပင္ သတိေပးထားပါသည္။

‘‘ျမန္မာက တ႐ုတ္ရဲ႕ ေဆြ မ်ဳိးေပါက္ေဖာ္မူ၀ါဒကေန ရရွိေန တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာအေနအထားနဲ႔ အရင္းအျမစ္ေတြကို ပ်က္စီးသြား ေအာင္ အေမရိကန္ဆီကို မုိက္ မုိက္မဲမဲ ဦးတည္သြားမယ္လို႔ ဘယ္အကဲခတ္သူကမွ မထင္ပါ ဘူး’’ဟု အဆုိပါ သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္၌ ေရးသား ထားပါသည္။

သို႔ရာတြင္ တ႐ုတ္အစုိးရ၏ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေရြးေကာက္ပဲြက်င္းပခ်ိန္အ ထိ ေစာင့္မေနႏုိင္ေတာ့ေပ။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လက အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ကို ေဘဂ်င္းသို႔ ဖိတ္ ေခၚခ့ဲၿပီး ေကာ္ေဇာနီခင္းႀကိဳဆုိ ခဲ့၏။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ သူ ကလည္း တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈကို ထိန္းသိမ္းထားလုိပါသည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာခဲ့သည္။

 ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ Macquarie တကၠသိုလ္ တဲြဖက္ပါေမာကၡက ေရွာင္တန္နယ္လ္က ျမန္မာေရြးေကာက္ပဲြရလဒ္ကို တ႐ုတ္အစုိးရက ႀကိဳဆုိသည္ဆိုတာကို အနည္းငယ္ အံံ့အားသင့္သည္ဟု ဆုိပါသည္။ သည္အခ်က္မွာ တစိတ္တစ္ပုိင္းအားျဖင့္ သမၼတသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးက်ဆင္းခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

 ‘‘ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္က်မွ တ႐ုတ္က သူတုိ႔ရဲ႕ အမွားေတြကို သိလာၿပီး သူတုိ႔ပုံရိပ္ေကာင္းလာ ဖို႔ ႀကိဳးစားလာတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ က အတုိက္အခံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး စတင္လာတယ္’’ဟု ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ေဘဂ်င္းကို လာ ေရာက္စဥ္က တ႐ုတ္အစုိးရက  ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲကဲ့သို႔  ႀကိဳ ဆိုခဲ့ပုံကို ကိုးကားၿပီး ေရွာင္တန္ နယ္လ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

‘‘အတိုခ်ဳပ္ေျပာရင္ေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အင္န္ အယ္လ္ဒီဟာ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြ နဲ႔ ဆက္ဆံေရး အရမ္းေကာင္းေပ မယ့္ တ႐ုတ္နဲ႔လည္း ဆက္ဆံေရး တုိးတက္လာလိမ့္မယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္ပါတယ္’’ ဟု ေရွာင္တန္နယ္လ္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အီးေမးလ္ျဖင့္ ေရးသားေျပာၾကား ခဲ့သည္။

(၀ါရွင္တန္ပုိ႔စ္ သတင္းစာပါ ေဆာင္းပါးရွင္ Simon Denyer ၏ Burma's Election leaves Former Patron China with Uncomfortable Questions ေဆာင္းပါးကို ထားထားျမင့္ ဘာ သာျပန္ဆုိသည္။)