ပစ္သူတစ္ရာ ေကာက္သူတစ္ေယာက္ႏွင့္ အမိႈက္ျပႆနာ

ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခရွိအမႈိက္မ်ား/ဓာတ္ပံု − ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခသတင္းဌာန

သႀကၤန္ကာလအတြင္း ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခသို႔ လာေရာက္အပန္းေျဖလည္ပတ္ၾကေသာ ခရီးသည္မ်ား ၾကက္ပ်ံမက်ေအာင္ စည္ကားခဲ့ၿပီး လာေရာက္လည္ပတ္သူ မ်ားသည္ႏွင့္အမွ် ေနာက္ဆက္တဲြ က်န္ခဲ့သည့္ဆုိးက်ဳိးက အမိႈက္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ေခ်ာင္းသာတြင္ သႀကၤန္ကာလၿပီးရက္တြင္ အမိႈက္မ်ားစြာ ကမ္းေျခေနရာအႏွံ႔ က်န္ရစ္ခဲ့သည္။

သႀကၤန္ကာလအၿပီး ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခတြင္ အမိႈက္မ်ားစြာက်န္ေနခဲ့ျခင္း အေၾကာင္းအရာကုိ ေခ်ာင္းသာေဒသခံမ်ားက လူမႈကြန္ရက္ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္၌္ ဓာတ္ပံုမ်ားျဖင့္ ထုတ္ေဖာ္ျပသခ့ဲၾကသည္။

လူအမ်ား လည္ပတ္မႈမ်ားေသာ ေနရာမ်ားတြင္ အမိႈက္သ႐ုိက္ေပါမ်ားေနျခင္းသည္ ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခတစ္ခုတည္းမဟုတ္။ ခရီးသည္အသြားအလာမ်ားေသာ က်ိဳက္ထီး႐ိုး၊ အင္းေလး စသည့္ေဒသမ်ားတြင္လည္း ေတြ႕ျမင္ရမႈ မ်ားလာသည္။
 

ခရီးစဥ္ေဒသတြင္ အမိႈက္မ်ား ေပါမ်ားေနျခင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ထိခုိက္ႏုိင္သကဲ့သုိ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ခရီးသြားႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားကဆုိသည္။

‘‘အမိႈက္ေတြအမ်ားဆံုးကေတာ့ က်ိဳက္ထီး႐ုိးမွာ။ ဧည့္သည္ ၃၃ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က  အမိႈက္ေတြမ်ားေနတာကုိပဲ ေျပာၾကတယ္’’ဟု Natural Dream ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွ မန္ေနးဂ်င္းဒါ႐ုိက္တာ ေဒၚစံပယ္ေအာင္ကေျပာသည္။

အမိႈက္မ်ားတြင္ ပလတ္စတစ္အမိႈက္မ်ားက အဓိကအႏၲရာယ္ရွိၿပီး အမိႈက္မ်ားေသာ ေဒသမ်ား၏ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွာ သိသိသာသာက်ဆင္းသြားႏုိင္ေၾကာင္း ေဒၚစံပယ္ေအာင္က သံုးသပ္သည္။

‘‘ေခ်ာင္းသာကို ၂၀၀၅တုန္းက တစ္ေခါက္ေရာက္ေသးတယ္။ အဲဒီတုန္းက ခ႐ုေတြေကာက္လုိ႔ရတယ္။၂၀၀၈ နည္းနည္းေလ်ာ့သြားၿပီ။ အခုဆုိမရွိေတာ့ဘဲနဲ႔ သဲေသာင္ေျမဆုိတာလည္း ႏုန္းေတြနဲ႔ ရႊံေစးေျမလိုျဖစ္သြားၿပီ။ စိမ္းျပီးျပာမေနေတာ့ဘူး။ ညစ္ပုပ္ပုပ္ႀကီး ျဖစ္သြားတယ္။ အနာဂတ္မေျပာနဲ႔ အခုကုိပဲ ကမ္းေျခကပ်က္ေနၿပီ’’ဟု ျမန္မာအစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ဥကၠ႒ ေဒၚေဒ၀ီသန္႔စင္က ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခပ်က္စီးေနသည့္အေၾကာင္းကုိေျပာသည္။

ႏုိင္ငံျခားေငြ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ရွာေဖြေပးေနေသာ ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခပ်က္စီးမႈသည္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကုိ ထိခုိက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအခါတြင္ ႏုိင္ငံျခားဧည့္သည္မ်ားသည္ ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခသုိ႔ မသြားၾကေတာ့ဘဲ ေငြေဆာင္ကမ္းေျခကို ေရြးခ်ယ္သြားၾကေၾကာင္း  ေဒၚေဒ၀ီသန္႔စင္ကေျပာသည္။


ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခရွိ အမိႈက္မ်ား

ေခ်ာင္းသာတြင္ အမိႈက္မ်ားေၾကာင့္ မသန္႔ရွင္းေတာ့ဘဲ ပင္လယ္ေရထဲသို႔ ဆင္းၿပီးျပန္တက္လာလွ်င္ တစ္ကုိယ္လံုးယားယံေလ့ရွိသည္ဟု ယခုႏွစ္တြင္ ေခ်ာင္းသာသုိ႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ေသာ ကုိရဲေနာင္ကေျပာသည္။

‘‘အမိႈက္ကေတာ့ ေနရာတုိင္းပါပဲ။ ဧည့္သည္ေတြကေတာ့ မေျပာဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔သိၾကတယ္။ အမိႈက္ကေတာ့ ေခ်ာင္းသာမွမဟုတ္ဘူး။ ေရႊတိဂံုေစတီေပၚမွာေတာင္ ႏွစ္ဆန္း(၁)ရက္ေန႔ၿပီးေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ ေတြ႕ရတယ္’’ဟု အီတလီဘာသာစကားကၽြမ္းက်င္ ဧည့္လမ္းညႊန္ကိုေအာင္ထြန္းလင္းက ေျပာသည္။

ခရီးစဥ္ေဒသမ်ားတြင္သာမဟုတ္ဘဲ ေနရာတိုင္း အမိႈက္မ်ားေနျခင္းသည္ လူတုိင္းႏွင့္သက္ဆုိင္ၿပီး အထူးသျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာေဒသမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ ပုိမိုလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း ၎ကအႀကံျပဳသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အထင္ကရေနရာမ်ားျဖစ္သည့္ ပုဂံ၊ အင္းေလး၊ က်ိဳက္ထီး႐ုိးကဲ့သုိ႔ေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ အမိႈက္စြန္႔ပစ္မႈ၊ ဟုိတယ္ဇုန္တည္ေဆာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ထိခုိက္ပ်က္စီးမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု ျမန္မာ့စီးပြားေရးက႑တာ၀န္ယူမႈရွိေရး အေထာက္အကူျပဳဌာန (MCRB) ၏ စစ္တမ္း၌ ထုတ္ျပန္ထားသည္။

MCRBသည္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ပုဂံ၊ အင္းေလး၊ ေငြေဆာင္ႏွင့္ ေခ်ာင္းသာ၊ က်ိဳက္ထီး႐ိုးတုိ႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာသည့္ သက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီး ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

‘‘အင္းေလးဆုိ ဧည့္သည္ေတြ လာတာမ်ားေတာ့ ဟိုတယ္ဇုန္ေတြ တိုးခ်ဲ႕လာတယ္။ အဲဒီက စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြက ျမစ္ထဲကုိပဲစြန္႔ပစ္တယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ကုိ ထိခုိက္ေစတယ္’’ဟု ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္္းေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာသိန္းေအာင္ကေျပာသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အထင္ကရေနရာမ်ားတြင္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း တုိးတက္လာမႈမ်ားႏွင့္အတူ ေနာက္ဆက္တဲြဆိုးက်ိဳးမ်ားအျဖစ္ ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္မႈမ်ားသာမက လူမႈစီးပြားထိခိုက္မႈမ်ားရွိေနသည္ဟု ေဒါက္တာသိန္းေအာင္က ေျပာသည္။

က်ိဳက္ထီး႐ိုးေတာင္တန္းတြင္ ႏွစ္စဥ္မ်ားျပားလာသည့္ ဘုရားဖူးဧည့္သည္မ်ားေၾကာင့္ အမိႈက္စြန္႔ပစ္မႈမ်ား ပုိမိုမ်ားျပားလာသျဖင့္ ရင္ျပင္ရွိ ေစ်းေကာ္မတီႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ အမိႈက္စနစ္တက်စြန္႔ပစ္ေစရန္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟုလည္း က်ိဳက္ထီး႐ိုးေတာင္တန္းခ်စ္သူမ်ားအသင္းမွ တာ၀န္ရွိသူ ကုိမ်ိဳးမ်ိဳးကေျပာ သည္။

‘‘ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အသင္းအေနနဲ႔ကေတာ ့ မႏွစ္က ကိုယ္ထူကုိယ္ထစနစ္နဲ႔ အမိႈက္ကား၀ယ္ထားၿပီးေတာ့ လုိက္သိမ္းတာမ်ိဳးရွိတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ေခ်ာင္းသာသန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာေပါ့။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆုိင္ရာတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ေဒသခံေတြကပဲ ကိုယ္ထူကုိယ္ထနဲ႔လုပ္တာပါ’’ဟု ကိုမ်ိဳးမ်ိဳးကေျပာသည္။

ယခုႏွစ္တြင္ လာေရာက္လည္ပတ္သူမ်ားက အမိႈက္ပံုးမ်ား၌ စနစ္တက် စြန္႔ပစ္လာသည္ကို ေတြ႕ရေသာ္လည္း ကင္းပြန္းေခ်ာင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ မသန္႔ရွင္းမႈေၾကာင့္ သန္႔ရွင္းေရးအစီအစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခ၌လည္း သႀကၤန္အၿပီး ဧၿပီ ၂၂ရက္က ေခ်ာင္းသာရြာမေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ေဒသဆုိင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ ဟိုတယ္မ်ားမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား စုေပါင္းၿပီး အမိႈက္ေကာက္ပဲြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

‘‘အမိႈက္ပံုးေတြထားဖုိ႔လည္း လိုတယ္။ အမိႈက္ပံုးေတြရွိေပမယ့္ ကုိယ္ေရွ႕ကေနရာကို တစ္ႏုိုင္တစ္ပုိင္သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ဖို႔ေတာ့ လုိတယ္။ တခ်ိဳ႕ဟုိုတယ္ေတြက မလုပ္ၾကဘူး။ အမိႈက္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စီမံခန္႔ခဲြမႈကုိ ေသခ်ာလုပ္ဖို႔လိုမယ္။ လူ၀င္ဖုိ႔တစ္ခုတည္း မၾကည့္ဘဲနဲ႔ ပင္လယ္ႀကီးသန္႔ရွင္းဖုိ႔ကုိ လုပ္သင့္တယ္’’ဟု ေဒၚေဒ၀ီသန္႔စင္က ေျပာသည္။

ခရီးစဥ္ေဒသမ်ားတြင္ ခရီးသြားမ်ားလာသည္ႏွင့္ ေနာက္ဆက္တဲြအမိႈက္မ်ားလာျခင္းကို ေဒသဆုိင္ရာ စည္ပင္သာယာေရးတာ၀န္ရွိသူမ်ား ပိုမိုေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ထိခုိက္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ဟိုတယ္/ ခရီး၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္လည္း ပူးေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ပါက ပိုမိုေကာင္းမြန္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚစံပယ္ေအာင္က သုံးသပ္သည္။

‘‘အမိႈက္မပစ္ဖုိ႔အတြက္ လက္ကမ္းစာေစာင္ေ၀တာမ်ိဳး၊ ႐ုပ္သံအစီအစဥ္႐ုိက္ကူးထုတ္လႊင့္အသိေပးတာမ်ိဳးေတြကို လုပ္သင့္တယ္။ ဘုရားဖူးကားေတြကုိ ၿမိဳ႕အ၀င္ေတြမွာတက္ၿပီး အသိေပးတာမ်ိဳးလုပ္သင့္တယ္။ ဒီမွာက အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိေတာ္ေတာ္နည္းတယ္။ ေသခ်ာတာေတာ့ လူတိုင္းနဲ႔ဆုိင္တယ္’’ဟု ဧည့္လမ္းညႊန္ ကိုေအာင္ထြန္းလင္းက အႀကံျပဳေျပာၾကားသည္။

ထုိသုိ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းတုိးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ် အက်ိဳးအျမတ္တစ္ခုတည္းသာမၾကည့္ဘဲ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္၊ ယဥ္ေက်းမႈ စသည့္အခ်က္မ်ားကုိ မထိခိုက္ေအာင္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအားလံုး ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္ကုိ ေဆာင္ရြက္ရန္ သေဘာတူညီထားေၾကာင္း ဟိုတယ္/ခရီး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

ယင္းအစီအစဥ္တြင္ ေရရွည္တည္တံ့ေစမည့္ တာ၀န္သိခရီးသြားလုပ္ငန္း (Sustainable Responsible Inclusive Tourism)ကို ၂၀၁၆မွ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္အထိ ၁၀ ႏွစ္တာသတ္မွတ္၍ ေဆာင္ရြက္မည္ဟု ဟိုတယ္/ခရီးဦးစီးဌာန၏ အာဆီယံႏွင့္ ေဒသဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဌာနခဲြညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒၚခုိင္မီမီေအာင္က ေျပာၾကားထားသည္။

ယခုႏွစ္တြင္ ေခ်ာင္းသာသုိ႔ ခရီးသည္အ၀င္မ်ားခဲ့ေသာေၾကာင့္ အမိႈက္မ်ားစြာ က်န္ရွိခဲ့၍ အမိႈက္ေကာက္ပဲြက်င္းပေနသည့္ပံုမ်ားကုိ ေခ်ာင္းသာေဒသခံတုိ႔က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္တြင္ တင္ျပခဲ့ရာ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူတစ္ဦးက ပစ္သူတစ္ရာ ေကာက္သူတစ္ေယာက္ ဘယ္ေတာ့မွမၿပီးတဲ့ တုိ႔ကမ္းေျခအမိႈက္ေကာက္ပဲြဟူ၍ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။

 

Top News