သႀကၤန္အိမ္ျပန္ခ်ိန္အတြက္ ပူပန္ေနသူမ်ား

ေနရပ္ျပန္မည့္သူမ်ားမွာ သႀကၤန္ႏွစ္သစ္ကူး႐ံုးပိတ္ရက္နီးလွ်င္ အေ၀းေျပးကားခမ်ား ေစ်းတက္ၿပီး အ၀ယ္ခက္သည့္ျပသနာကို အစိုးရိမ္ၾကဆံုးျဖစ္သည္ (ဓာတ္ပံု - စိုင္းေဇာ္)

ေအာင္မဂၤလာအေဝးေျပး ဝင္းအတြင္းရွိ ‘ေအးခ်စ္ၿမိဳင္’ ကားဂိတ္ လက္မွတ္အေရာင္း ေကာင္တာတြင္ အသက္ (၃၀) အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက လက္မွတ္ဝယ္ယူရန္ လာေရာက္ စံုစမ္းသည့္ ခရီးသည္သံုးဦး၏ ေမး ျမန္းမႈကို ေျဖၾကားေနသည္။

လာေရာက္စံုစမ္းသူမ်ား ျပန္ သြားၿပီးေနာက္ လက္မွတ္ေဗာက္ ခ်ာစာအုပ္ကို ေရးမွတ္ၿပီး ေနာက္ ထပ္လာေရာက္မည့္ ခရီးသည္ မ်ားကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနသည္။

‘‘ခါတိုင္းႏွစ္ေတြဆိုရင္ ဒီ လိုအခ်ိန္မွာ ႐ႈပ္ယွက္ခတ္ေနတာ ေလ။ ဒီႏွစ္ေတာ့ျမင္တဲ့အတိုင္း ပဲ’’ ဟု ရန္ကုန္မွ မေကြးသို႔ေျပး ဆြဲေနသည့္ အဆိုပါယာဥ္လိုင္း တာဝန္ခံ ဦးေမႊးက ျမန္မာႏွစ္သစ္ ကူး သႀကၤန္ပိတ္ရက္မတိုင္မီ ႏွစ္ ပတ္ခန္႔အလို မတ္လ ၃၀ ရက္က လက္မွတ္အေရာင္းေကာင္တာကို ၫႊန္ျပရင္းေျပာသည္။

သႀကၤန္ပိတ္ရက္သည္ အစဥ္ အဆက္ခရီးသြား အမ်ားဆံုးကာ လအျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့ၿပီး အေဝး ေျပးကားလက္မွတ္ ခက္ခဲသည့္ ကာလအျဖစ္ နာမည္ႀကီးသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုႏွစ္သႀကၤန္ပိတ္ ရက္အတြင္း ခရီးသြားမႈသည္ ဧၿပီ ၁ ရက္အထိ ယခင္ႏွစ္မ်ားေလာက္ လႈပ္ခတ္မႈမရွိေသးဟု ယာဥ္လိုင္း တာဝန္ခံအခ်ိဳ႕က ဆိုသည္။

သႀကၤန္တြင္ ခရီးသြားမ်ား ေလ့ရွိသျဖင့္ ေန႔စဥ္ပံုမွန္ေျပးဆြဲ ေနသည့္ ဘတ္စ္ကားေလးစီးအ ျပင္ ေနာက္ထပ္ ငါးစီးကိုပါ အ ဆင္သင့္ထားၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း မတ္လကုန္အထိ ပံုမွန္ေျပးဆြဲ သည့္ ကားမ်ားအတြက္ပင္ လက္ မွတ္ေရာင္းမကုန္ေသးဟု ဦးေမႊး ကဆိုသည္။

‘‘ဝယ္ေတာ့ဝယ္ၾကတယ္။ အရင္ႏွစ္ေလာက္ေတာ့ မဟုတ္ ဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ၁၀ ရက္ေန႔ အထိပဲဆြဲမွာဆိုေတာ့ေလ။ ခရီး သည္အမ်ားစုက ၁၁ ရက္ ၁၂ ရက္ေန႔ေတြအတြက္ လက္မွတ္ ကို စံုစမ္းၾကတာမ်ားတယ္’’ ဟု ရန္ကုန္မွ ေတာင္ႀကီး၊ လား႐ႈိးသို႔ ေျပးဆြဲေနသည့္ ေရႊလြန္းပ်ံယာဥ္ လိုင္းမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက လက္ရွိ လက္မွတ္ေရာင္းခ်မႈအ ေျခအေနကို ရွင္းျပသည္။

အစိုးရက သႀကၤန္ပိတ္ရက္  ကို ယခင္ႏွစ္ (၂၀၁၇) ကစ၍ ငါး ရက္သာ သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ္လည္း အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမားမ်ား ညႇိ ႏႈိင္းသေဘာတူညီမႈအရ ယင္းႏွစ္ တြင္ ၁၀ ရက္အထိ ပိတ္ခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယခင္ႏွစ္က နား လည္မႈျဖင့္ ၁၀ ရက္ျပည့္ ခံစား ခြင့္ရရွိခဲ့ၿပီး ေနာင္ႏွစ္မ်ားတြင္ ပိတ္ရက္ငါးရက္သာ ရွိေတာ့မည္ ျဖစ္၍ ၂၀၁၇ သႀကၤန္ပိတ္ရက္ ကာလ၌ ခရီးသြားလာမႈ စံခ်ိန္ တင္မ်ားျပားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယခင္ႏွစ္သႀကၤန္ ပိတ္ရက္ၿပီးေနာက္ သီတင္းကြၽတ္၊ တန္ေဆာင္မုန္းႏွင့္ ဒီဇင္ဘာႏွစ္ ကူးတို႔တြင္ ပိတ္ရက္ရွည္မ်ားရွိခဲ့ ၿပီး ခရီးသြားအမ်ားစုသည္ ယင္း ရက္ မ်ား၌ ႀကိဳတင္ခရီးထြက္ထားခဲ့ ၍ ယခုႏွစ္သႀကၤန္ပိတ္ရက္တြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ ခရီးသြားမႈ ေလ်ာ့နည္းမည္ဟု သံုးသပ္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။


သႀကၤန္႐ံုးပိတ္ရက္ကာလတြင္ နယ္ျပန္ရန္ ခရီးသည္တင္ ဘတ္စ္ကားေပၚသို႔တက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသူမ်ားကို ေအာင္မဂၤလာအေ၀းေျပးဂိတ္၌ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု − စိုင္းေဇာ္)

‘‘ကြၽန္ေတာ္ဆိုရင္လည္း သီ တင္းကြၽတ္က အိမ္ျပန္ထားေတာ့ သႀကၤန္မွာ မျပန္ျဖစ္ေတာ့ဘူး။ နယ္က သူငယ္ခ်င္းတခ်ိဳ႕လည္းမ ျပန္ျဖစ္ဘူးေျပာတယ္’’ ဟု မံုရြာ ၿမိဳ႕မွ ရန္ကုန္သို႔ အလုပ္လာ ေရာက္လုပ္ကိုင္သည့္ ကိုစည္သူ ကေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ ပထမဆံုးသႀကၤန္ ပိတ္ရက္ အေျပာင္းအလဲစတင္ က်င့္သံုးသည့္ႏွစ္ျဖစ္၍ ခရီးသြား လာမႈအေျခအေနကို ယာဥ္လုိင္း အခ်ိဳ႕က အတိအက်ခန္႔မွန္းႏိုင္ ျခင္းမရွိေသးေပ။

ထို႔ေၾကာင့္ မယုတ္မလြန္အ ေနျဖင့္ အေဝးေျပးယာဥ္လိုင္းမ်ား က အရန္ကားမ်ားထားရွိကာ ႀကိဳ တင္လက္မွတ္ဝယ္ယူမႈအေပၚ မူ တည္၍ အေျခအေနကို ေစာင့္ ၾကည့္ေနသည္။

‘‘ေသခ်ာသေလာက္ကေတာ့ ဒီႏွစ္သႀကၤန္ ခရီးသြားဖို႔အတြက္ လက္မွတ္က ခက္ခဲမႈမရွိႏိုင္ပါဘူး’’ ဟု မႏၲလာမင္းယာဥ္လိုင္းမွ လက္ မွတ္ အေရာင္းဝန္ထမ္းတစ္ဦးက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေအာင္မဂၤလာႏွင့္ ဒဂံုဧရာအေဝးေျပးဝင္းတို႔ရွိ ယာဥ္လိုင္း ၃၈၀ ခန္႔က သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ပံုမွန္ေျပးဆြဲေပးေနသည့္ ကားစီးေရ ၄,၁၀၀ေက်ာ္ရွိသည္။

သႀကၤန္႐ံုးပိတ္ရက္တြင္ ခရီး သြားမ်ားေလ့ရွိသျဖင့္ ယခင္ႏွစ္ မ်ား၌ ယာဥ္လိုင္းမ်ားက အေဝး ေျပးကားစီးေရ ၁,၀၀၀ ခန္႔ ထပ္ တိုးေျပးဆြဲေပးေလ့ရွိၿပီး ယခုႏွစ္၌ လည္း ခရီးသည္ရရွိမႈအေပၚ မူတည္၍ ထပ္တိုးေျပးဆြဲေပးရန္ ျပင္ဆင္ထားရွိေၾကာင္း ယာဥ္ လိုင္းတာဝန္ခံမ်ားက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ သႀကၤန္ပိတ္ရက္ မတိုင္မီ အေဝးေျပးကားျဖင့္ ခရီး သြားမည့္သူမ်ားအတြက္မူ ႏွစ္ စဥ္ႀကံဳေနက်ျဖစ္သည့္ ကားလက္ မွတ္ဝယ္ယူရခက္ခဲျခင္း၊ လက္ မွတ္ခ ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ျခင္းစသည့္ ျပႆနာမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚ ေနမည္ကို စိုးရိမ္ေနသည္။

‘‘နယ္ကေတာ့ျပန္ျဖစ္မွာပါ။ လက္မွတ္က အခ်ိန္မရလို႔ႀကိဳမ ျဖတ္ထားရေသးဘူး။ သႀကၤန္ပိတ္ ရက္တိုင္း လက္မွတ္ဝယ္ရခက္ ေတာ့ ဒီႏွစ္လည္း လြယ္မယ္မထင္ ပါဘူး’’ ဟု ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕သို႔ ျပန္ မည့္ ကုမၸဏီဝန္ထမ္း ကိုမ်ိဳးမင္း ထြန္းက ေျပာသည္။

ယခင္ႏွစ္မ်ားက သႀကၤန္ပိတ္ ရက္တြင္ အေ၀းေျပးကားလက္ မွတ္ေစ်းႏႈန္းမ်ား မူရင္းေစ်းႏႈန္း ထက္ႏွစ္ဆေက်ာ္ျမင့္တက္ေလ့ရွိ ခဲ့ၿပီး ယင္းျဖစ္စဥ္သည္အစုိးရ အဆက္ဆက္မေျဖရွင္းႏိုင္သည့္ ျပႆနာမ်ားစြာထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္။

အေ၀းေျပးယာဥ္လုိင္းမ်ား ကမူသႀကၤန္ပိတ္ရက္၌ထပ္တုိး ေျပးဆြဲရသည့္ကားမ်ား အျပန္ခရီး သည္မရသျဖင့္ ကားခပုိေကာက္ ရေၾကာင္း အေၾကာင္းျပသည္။

ထုိသုိ႔ကားခတုိးျမႇင့္ေတာင္း ယူခြင့္ေပးရန္ ယခင္ႏွစ္က အေ၀း ေျပးယာဥ္လုိင္းမ်ားက အစုိးရထံ တရား၀င္တင္ျပေတာင္းခံခဲ့ေသာ္ လည္း တိုင္းေဒသႀကီးအစုိးရက ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

‘‘အစုိးရကသာ လက္မွတ္ခ ေစ်းမတင္ဖုိ႔ ေျပာေပမယ့္ သႀကၤန္ ကပ္လုိ႔သြားၿပီး လက္မွတ္ျဖတ္ရင္ ပုံမွန္ေစ်းနဲ႔ရတယ္ဆုိတာ ရွားပါ တယ္’’ ဟု ႏွစ္စဥ္ေမြးရပ္ေျမေမာ္ လၿမိဳင္သုိ႔ ျပန္ေလ့ရွိသည့္ရန္ကုန္ တြင္ ကုမၸဏီ၀န္ထမ္းလုပ္ကုိင္သူ မခင္ေ၀သက္ကေျပာသည္။

ယခုႏွစ္သႀကၤန္ပိတ္ရက္အ တြင္း အေ၀းေျပးဘတ္စ္ကားလက္ မွတ္၀ယ္ယူမႈေလ်ာ့နည္းေနျခင္း တြင္ ခရီးသြားလာမႈနည္းျခင္း ေၾကာင့္အျပင္ လုံးခ်င္းကားအငွား ေစ်းကြက္တြင္က်ယ္လာျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု အေ၀း ေျပးယာဥ္လုိင္းတာ၀န္ခံအခ်ိဳ႕ က ယူဆသည္။

ခရီးသည္ ၁၀ ဦးမွ ၁၅ ဦး အထိဆံ့သည့္ လုံးခ်င္းကားအခ်ိဳ႕ ၾကားကားအျဖစ္ ခရီးသည္စု ေဆာင္း၍ ပုိ႔ေဆာင္သည့္ေစ်း ကြက္ ယခုႏွစ္အတြင္းအသုံးျပဳသူ ပုိမ်ားလာသည္ဟု ၎တို႔ကေျပာ သည္။

ခရီးသြားအခ်ိဳ႕က အေ၀း ေျပးကားလက္မွတ္ ၀ယ္ယူရန္ ခက္ခဲမည္ကုိ စုိးရိမ္ကာ မိမိအစီ အစဥ္ျဖင့္ ကားစင္းလုံးငွား၍ ေန ရပ္ျပန္ရန္ စီစဥ္ေနမႈမ်ားရွိေၾကာင္း ကုိေမႊးကဆုိသည္။

‘‘မေကြးကအသိနဲ႔ေတြ႕ေတာ့ သူတို႔လက္မွတ္မျဖတ္ေတာ့ဘူး။ ကားစုငွားထားၿပီးၿပီေျပာတယ္။ အဲဒီလုိစင္းလုံးကားေတြ ၀င္လာ တဲ့အတြက္ အေ၀းေျပးယာဥ္လုိင္း ေတြအေနနဲ႔ ၀န္ေတာင္ပုိေပါ့ေသး တယ္လုိ႔ျမင္တယ္’’ ဟု ၎ကမွတ္ ခ်က္ျပဳသည္။

စင္းလုံးအငွားလုိက္သည့္ ကားေစ်းႏႈန္းသည္ တစ္ရက္လွ်င္ က်ပ္တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းမွ တစ္သိန္းခြဲအထိေစ်းေပါက္ေနသည္။

သႀကၤန္မတိုင္မီ တစ္လခန္႔ အလုိကပင္ ေနရပ္ျပန္ရန္ ေဒသ တူသူမ်ားက ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္လူမႈကြန္ ရက္မ်ားမွတစ္ဆင့္ ကားစပ္ငွား ရန္ လူစုေဆာင္းဖိတ္ေခၚသည့္ ေရးသားခ်က္မ်ား ခပ္စိပ္စိပ္ေတြ႕ ျမင္ရသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ ခရီးသြားမ်ားသည့္ ကာလတြင္ ယခင္ကထက္ကား အငွားလုိက္ရေလ့ရွိသည္ဆုိေသာ္ လည္း ျပင္ပ၌ သတင္းထြက္ ေပၚေနသကဲ့သုိ႔ မတြင္က်ယ္ေသး ေၾကာင္း ကားစင္းလုံးငွား၀န္ ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕က ဆုိ သည္။

‘‘လက္ရွိအေနအထားအရ စုံ စမ္းေမးျမန္းတာေတြက ပိုမ်ား တယ္။ သိသိသာသာေအာ္ဒါရ တယ္လုိ႔ေတာ့ မရွိဘူး’’ ဟု အိမ့္ ေခတ္သစ္ကားစင္းလုံးငွားလုပ္ ငန္းရွင္ကုိလတ္က ေျပာသည္။

ေတာင္းေအ့စ္မွန္လုံယာဥ္ သုံးစီးျဖင့္ တစ္ႏုိင္တစ္ပုိင္အငွား ၀န္ေဆာင္မႈေပးေနသည့္ ယာဥ္ ပိုင္ရွင္ဦး၀င္းျမင့္က သႀကၤန္ပိတ္ ရက္ငါးရက္အတြင္း ေအာ္ဒါအ ျပည့္ရရွိၿပီးျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

ယခုႏွစ္တြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ား ထက္ သႀကၤန္ပိတ္ရက္နည္းသျဖင့္ ခရီးသြားလာမႈအေျခအေနကုိ ခန္႔ မွန္း၍ရေသာ္လည္း ခရီးသြားမ်ား အခက္အခဲမရွိေစရန္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္လခန္႔ကတည္းက ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ထားေၾကာင္း ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီးသယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ ေရးႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈအာဏာပုိင္ အဖြဲ႕ (YRTA) အေ၀းေျပးတာ ၀န္ခံဦးဘျမင့္က ဆုိသည္။

အေ၀းေျပးယာဥ္လုိင္းမ်ား အေနျဖင့္ ယာဥ္စီးခပုိမုိေတာင္း ယူျခင္းမျပဳလုပ္ရန္ ယာဥ္လုိင္း တာ၀န္ခံမ်ားကုိ ႏွစ္ႀကိမ္ေခၚယူ ေတြ႕ဆုံ သတိေပးေျပာၾကားျခင္း၊ ၾကားကားမ်ားႏွင့္လက္မွတ္ေမွာင္ ခုိေရာင္းခ်သူမ်ားကုိ လွည့္လည္ စစ္ေဆးဖမ္းဆီးေနသည္ဟု ၎ က ေျပာသည္။

အေ၀းေျပး ကားလက္မွတ္ မ်ား ေစ်းႏႈန္းတုိးျမႇင့္ေတာင္းခံပါ က မ၀ယ္ယူဘဲ YRTA (အေ၀းေျပး) ႐ုံးတြင္ လာေရာက္တိုင္ၾကားရန္ ဦးဘျမင့္က တိုက္တြန္းသည္။

‘‘ခရီးသည္ေတြအဆင္ေျပဖုိ႔ အတြက္ ေဖေဖာ္၀ါရီလကတည္း က ႀကိဳၿပီးလုပ္ေနတာရွိတယ္။ သႀကၤန္ပိတ္ရက္မွာ ယာဥ္ေတြ သြားလာရလြယ္ေအာင္နဲ႔ လုံၿခံဳမႈ ရွိဖုိ႔အတြက္ကုိ ယာဥ္ထိန္းရဲနဲ႔နယ္ ေျမရဲ အင္အားပုိခ်ေပးဖုိ႔လည္း ေတာင္းထားတယ္’’ ဟု ၎က ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ခရီးသြားလာသူ မ်ား၍ ယာဥ္လုိင္းမ်ားတြင္ ကား မလုံေလာက္ပါက အစားထုိးထည့္ သြင္းေျပးဆြဲႏုိင္ရန္ အမ်ားပုိင္ ဘတ္စ္ကားကုမၸဏီအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍ YBS ဘတ္စ္ကားမ်ားကုိ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားသည္ဟု ဦးဘျမင့္ကဆုိသည္။

အေ၀းေျပးကားလက္မွတ္ ေစ်းႏႈန္းမ်ား တုိးျမႇင့္ေတာင္းယူ ျခင္းမျပဳရန္ YRTA ကယာဥ္လုိင္း တာ၀န္ခံမ်ားကုိ ေခၚယူသတိေပး သည့္အျပင္ စားသုံးသူေရးရာဦးစီး ဌာနကလည္း အေ၀းေျပးကားစီး သူမ်ား နစ္နာဆုံး႐ႈံးမႈႀကံဳေတြ႕ပါက ဆက္သြယ္တိုင္ၾကားႏုိင္ ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ထားသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုႏွစ္တြင္ သႀကၤန္ပိတ္ရက္အေ၀းေျပးကား လက္မွတ္၀ယ္ရာ၌ ႀကံဳေတြ႕ႏုိင္ မည့္အခက္အခဲမ်ားအတြက္သက္ ဆုိင္ရာဌာနမ်ား၏ ႀကိဳတင္ျပင္ ဆင္မႈသည္ ယခင္ႏွစ္မ်ားကထက္ တုိးတက္မႈပုိ၍ ေတြ႕ျမင္လာရ ေၾကာင္း ခရီးသြားအခ်ိဳ႕ကမွတ္ ခ်က္ျပဳသည္။

သို႔ေသာ္ မတ္လကုန္ပုိင္းအထိ သႀကၤန္ပိတ္ရက္ခရီးသြားရန္ ျပင္ဆင္မႈအားနည္းေနေသးသ ျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာဌာနဆိုင္ရာႏွင့္ ယာဥ္လုိင္းမ်ား၏ ျပင္ဆင္ထားရွိ မႈမ်ားသည္ ခရီးသြားမ်ားအတြက္ မည္မွ်အက်ိဳးျပဳႏုိင္မည္ကုိ လာ မည့္ရက္ပုိင္းအတြင္း အေျဖေပၚ မည္ျဖစ္သည္။

ေအးခ်စ္ၿမိဳင္ယာဥ္လုိင္းတာ၀န္ခံဦးေမႊးက သႀကၤန္ပိတ္ရက္အတြက္ ယာဥ္အစီးေရတိုးခ်ဲ႕ေျပး ဆြဲရန္မလုိအပ္ပါက ပုိ၍ေကာင္း ေၾကာင္း ၎၏ဆႏၵကုိဖြင့္ဟသည္။

‘‘သႀကၤန္မွာကားပုိဆြဲရင္ အ ျမတ္ပိုရတယ္လုိ႔ ျမင္ေနၾကတာ။ တကယ္က အလုပ္ပုိမ်ားတာပဲ အ ဖတ္တင္တယ္။ အသြားပဲလူရၿပီး အျပန္က ခါလီျပန္ဆင္းရတာ ေလ’’ ဟု ဦးေမႊးကဆုိသည္။