ဆန္ေလာကအတြက္ သင္ခန္းစာ

ဆန္ေလာက ေငြေၾကးလိမ္လည္မႈမ်ားေၾကာင့္ အနာဂတ္ျပည္ပဆန္ေစ်းကြက္ အခိုင္အမာရရွိေရး ထိခိုက္မည္ကို ကုန္သည္မ်ားက စိုးရိမ္ေနသည္ (ဓာတ္ပံု-စိုင္းေဇာ္)

လပိုင္းအတြင္း ရွစ္ဘီလီယံဝန္းက်င္ဖိုး ေငြေၾကးလိမ္လည္မႈႀကီးႏွစ္ခု က အနာဂတ္ျပည္ပဆန္ေဈးကြက္ အခုိင္အမာရရွိေရးကို ထိခိုက္လာ ႏိုင္ေၾကာင္း ဆန္စပါးက႑မွ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား သံုးသပ္ေျပာၾကား သည္။

၂၀၁၇ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္က ဘုရင့္ေနာင္ကုန္စည္ဒုိင္၌ ႀကံဳ ေတြ႕ခဲ့ေသာ က်ပ္ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ ေငြေၾကးလိမ္လည္မႈႏွင့္ ၂၀၁၈ ဇန္နဝါရီ ၅ ရက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ ေသာ က်ပ္ ၅ ဒသမ ၃ ဘီလီယံ ေက်ာ္ လိမ္လည္မႈႏွစ္ခုက ဆန္ ေလာကတြင္ အင္အားႀကီးငလ်င္ အျဖစ္ လႈပ္ခတ္သြားခဲ့၏။

‘‘ဒါမ်ိဳးေတြမ်ားလာရင္ ႏုိင္ငံ တကာေဈးကြက္က ျမန္မာကို ယံု ၾကည္မႈမဲ့လာႏုိင္တယ္’’ဟု ျပည္ပ သို႔ ဆန္တင္ပို႔ေနသည့္ ဆန္စက္ လုပ္ငန္းရွင္ ဦးေနလင္းဇင္က ဖြင့္ ဟသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္စဥ္ မိုး စပါးဧက ၁၇ သန္း၊ ေႏြစပါး ဧက ႏွစ္သန္းေက်ာ္ စိုက္ပ်ိဳးေနၿပီး ႏွစ္ စဥ္ဆန္ထုတ္လုပ္မႈ တန္ခ်ိန္ ၁၄ သန္းခန္႔ရွိသည္။ ျပည္တြင္းစားသံုး မႈ ၁၁ သန္းခန္႔ရွိျခင္းေၾကာင့္ ပိုလွ်ံဆန္တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သန္းမွ သံုးသန္း ခန္႔ရွိသည္။ ဆန္စပါးသည္ျပည္ပ တင္ပို႔ေနသည့္ လယ္ယာထြက္ ကုန္သီးႏွံမ်ားတြင္ အလားအလာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။ ဆန္စပါးတင္ပို႔ျခင္းမွ ႏွစ္စဥ္ကန္ေဒၚလာ သန္း ၆၀၀ ေက်ာ္ခန္႔သာ ဝင္ေငြရရွိေနရာမွ ယခုႏွစ္ကစ၍ ကန္ေဒၚလာ တစ္ဘီလီယံအထိ ဝင္ေငြရရွိရန္ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္က ေမွ်ာ္ မွန္းထားသည္။

ျပည္ပေဈးကြက္သို႔ ဆန္တင္ ပို႔ေရာင္းခ်မွသာ ႏုိင္ငံအတြက္ ႏိုင္ငံျခားဝင္ေငြရရွိသကဲ့သို႔ လယ္ သမားမ်ား ဝင္ေငြတိုးသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာဆန္ ျပည္ပေဈးကြက္ရရွိမႈသည္ ကုန္သည္ မ်ားအတြက္သာမက ေက်းလက္ ေန လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ကိုင္သူ ေတာင္သူလယ္သမားအမ်ားစု ၏ အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ အဓိကက်ေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကုမၸဏီအခ်ိဳ႕၏ ႀကိဳတင္ေရာင္းခ်ျခင္းမွ ေငြေၾကး အ႐ႈပ္အရွင္းလိမ္လည္မႈ မ်ားႏွင့္ဆက္စပ္၍ ႏုိင္ငံတကာေဈးကြက္ ထိခိုက္လာမည္ကို ဆန္စပါးႏွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ကိုင္သူ အားလံုးက စိုးရိမ္သည္။

ဆန္ေလာကတြင္ ေငြေၾကး အ႐ႈပ္အရွင္း လိမ္လည္မႈမ်ားျဖစ္ ျဖစ္လာျခင္းသည္ ျပည္ပကုန္သည္မ်ားထံသို႔ ႀကိဳတင္ေရာင္းခ်ထား ျခင္းမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးေအာင္သန္းဦးက ေျပာသည္။

ဆန္ကုန္သည္မ်ားသည္ စပါးအသစ္ေပၚခ်ိန္တြင္ ရွိႏိုင္သည့္ ေဈးႏႈန္းတစ္ခုကို မွန္းဆၿပီး ႏုိင္ငံ ျခားကုန္သည္မ်ားထံ ႀကိဳတင္ ေရာင္းခ်သည္။ ၂၀၁၇ မိုးစပါး အသစ္ေပၚခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္းဆန္ ေဈး ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့ရာ ျပည္ပဆန္တင္ပို႔သည့္ ဆန္ကုန္ သည္အခ်ိဳ႕အတြက္ အက်ပ္အ တည္းျဖစ္လာသည္။

ဆန္ ႀကိဳတင္ဝယ္ယူထား သည့္ ျပည္ပကုန္သည္မ်ားသည္ မိုးစပါးေပၚခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ဆန္တင္ရန္ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းသို႔ သေဘၤာမ်ားေစလႊတ္သည္။ ဆိပ္ကမ္းသို႔ သေဘၤာမ်ားဆိုကပ္လာ ခ်ိန္တြင္ ႀကိဳတင္ေရာင္းခ်ထား သည့္ ဆန္ကုန္သည္မ်ားက ေဈးကြက္အတြင္း ဆန္မ်ားကို အလု အယက္ ဝယ္ယူသည္။

ႀကိဳတင္ေရာင္းခ်ထားသည့္ ဆန္ကုန္သည္မ်ား အလုအယက္ ဝယ္ယူမႈ၊ သေဘၤာတင္ရန္ ဆန္ ေဈးမ်ားကို ေဈးကြက္ေပါက္ေဈး ထက္ ပိုမိုေပး၍ ဝယ္ယူမႈတုိ႔ ေၾကာင့္ ျပည္ပသို႔ ႀကိဳတင္ေရာင္း ခ်ထားသည့္ ကုန္သည္မ်ားမွာ ေငြေၾကး အက်ပ္အတည္းမ်ားျဖစ္ လာၿပီး မရွင္းလင္းႏုိင္ဘဲ ေငြတိမ္း ေရွာင္လိမ္လည္မႈမ်ား ျဖစ္လာ သည္။

ႀကိဳတင္ေရာင္းခ်ခ်ိန္က ဆန္ တစ္တန္လွ်င္ ကန္ ၂၈၅  ေဒၚလာခန္႔ျဖင့္ေရာင္းခ်ၿပီး သေဘၤာတင္ ခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္းေဈးကြက္၌ ဆန္တစ္တန္ေဈးႏႈန္းက ေဒၚလာ ၃၅၀ခန္႔သို႔ ျမင့္တက္လာသည္။ ထို႔အျပင္ သေဘၤာဆိုက္ကပ္ခ်ိန္၌ ဆန္တင္ေပးရန္ ျပည္တြင္းေဈးကြက္မွ ေဈးကြက္ေပါက္ေဈးထက္ပိုေပး ၿပီး ဝယ္ယူရမႈေၾကာင့္ ထပ္မံဆံုး႐ႈံးရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေအာင္ သန္းဦးက ေျပာသည္။

ျပည္ပသို႔ ဆန္ႀကိဳတင္ ေရာင္းခ်မႈမ်ားေၾကာင့္ ပထမဆံုး ေငြေၾကး အ႐ႈပ္အရွင္းႏွင့္ လိမ္ လည္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ အဆိုပါ ျပႆနာမ်ား ထပ္မံမျဖစ္ပြားေစ ရန္ ျမန္မာ့ဆန္ေလာကအတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ ဆန္စပါးမူဝါဒ တစ္ရပ္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း 7Day News ဂ်ာနယ္က ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာတြင္ သတိေပးေရး သားခဲ့သည္။ ထိုသို႔ သတိေပးေရး သားၿပီး ေလးလခန္႔အၾကာ ဆန္ စပါးမူဝါဒ ေပၚထြက္လာျခင္းမရွိ ေသာ္လည္း ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အရွင္း ထပ္မံႀကံဳေတြ႕ရျခင္းျဖစ္သည္။

‘‘ဆန္လုပ္ငန္းအေတြ႕အႀကံဳ မရွိတဲ့သူေတြက အ႐ႈံးဒဏ္အမ်ား ႀကီးခံရတဲ့ သေဘာပဲ။ အေတြ႕အ ႀကံဳရွိသူေတြက လက္ထဲမွာ ဆန္ ၅၀၊ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိမွ ေရာင္းတယ္’’ဟု ဦးေအာင္သန္းဦး က ရွင္းျပသည္။

‘‘အန္တီတုိ႔က ဘယ္ေလာက္ မွ ျမတ္တာမဟုတ္ဘူး။ တစ္အိတ္ ကို ၁၀၀၊ ၂၀၀ ပဲျမတ္တာ။ ေပါက္ေဈးထက္ေဈးပိုေပးရင္ သတိထား သင့္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရသလို အန္ တီတို႔နီးစပ္မႈနည္းေတာ့ အေဝးက ေန ျမင္ေနရသူဆုိေတာ့ အေျခအ ေနမေကာင္းဘူးဆိုတာ မသိရဘူး’’ဟု ျပည္ၿမိဳ႕ ခိုင္ေရႊပြင့္ဆန္ပြဲ႐ံုမွ ေဒၚသန္းသန္းေဌးက ေျပာသည္။

ေဒၚသန္းသန္းေဌးသည္ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဘုရင့္ေနာင္မွ ျပည္ပဆန္တင္ပို႔ေနသည့္ ကုန္ သည္တစ္ဦး၏ ေငြေၾကးလိမ္လည္ မႈတြင္ ဆန္အိတ္ ၆၀၀၊ က်ပ္သိန္း ၁၂၀ အလိမ္ခံခဲ့ရသည္။

ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အရွင္းလိမ္ လည္မႈမ်ားက ျပည္ပဆန္တင္ပို႔ သည့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ျပည္ တြင္း ဆန္ကုန္သည္မ်ားအၾကား ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့က်လာၿပီး လုပ္ ငန္းလုပ္ကိုင္ရာတြင္ အခက္အခဲ မ်ား ျဖစ္ေပၚေစေၾကာင္း ဆန္ကုန္ သည္မ်ားက ဆုိသည္။ ေငြေပးေငြ ယူကိစၥမ်ားတြင္ ညႇိႏိႈင္းေျပာဆိုရမႈ မ်ားစြာ ျပဳလုပ္ေနရျခင္းက ျပည္ပ သို႔ ဆန္တင္ပို႔သူမ်ားအတြက္ စိတ္ ႐ႈပ္စရာျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

ျပည္ပတင္ပို႔သူမ်ားက ဆန္ ဝယ္ယူရာတြင္ ယခင္က အေႂကြး စနစ္ျဖင့္ ဝယ္ယူႏုိင္ေသာ္လည္း စက္တင္ဘာ ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အ ရွင္းေၾကာင့္ ျပည္ပတင္ပို႔ရန္ ဆန္ ဝယ္ယူရာ၌ သံုးရက္အတြင္း ေငြ ေပးေခ်ရန္ ေတာင္းဆိုလာေၾကာင္း ဘုရင့္ေနာင္ ဆန္ကုန္သည္တစ္ဦး က ေျပာသည္။

၂၀၁၇ သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ျပည္ပသို႔ ဆန္တင္ပို႔ခဲ့ေသာ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ စံခ်ိန္တင္တင္ပို႔ ႏိုင္ေသာ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္သည္မ်ားက ဂုဏ္ယူခဲ့သည္။ ျပည္ပသို႔ ဆန္တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သန္း ေက်ာ္ သံုးသန္းခန္႔အထိ တင္ပို႔ႏုိင္ ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားၿပီး ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္၊ သီရိလကၤာကဲ့သို႔ အာရွဆန္ ေဈးကြက္မ်ားသာမက အာဖရိက၊ ဥေရာပ ဆန္ေဈးကြက္မ်ားလည္း ရရွိခဲ့သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ေဈးကြက္အခြင့္အ လမ္းမ်ား၊ အလားအလာေကာင္း မ်ား ရရွိခ်ိန္တြင္ ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အ ရွင္းလိမ္လည္မႈမ်ားရွိလာျခင္း ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာဆန္ကုန္သည္ မ်ားက ျမန္မာဆန္ကုန္သည္မ်ား အေပၚ ယံုၾကည္မႈက်ဆင္းမည္ကို ဆန္ေလာကသားအခ်ိဳ႕ စိုးရိမ္ေနသည္။ လိမ္လည္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား ေၾကာင့္ လက္ရွိရရွိထားေသာ ႏုိင္ငံတကာဆန္ေဈးကြက္မ်ား ေပ်ာက္ ဆံုးႏုိင္ေၾကာင္း ကုန္သည္အခ်ိဳ႕က ခန္႔မွန္းေျပာၾကားသည္။

‘‘အဓိက ႀကိဳေရာင္းႀကိဳဝယ္ လုပ္လို႔ျဖစ္တာ။ ႀကိဳေရာင္းႀကိဳ ဝယ္က ေဈးတက္ရင္လည္းထိ တယ္။ ေဈးက်ရင္လည္း ထိတာ ပဲ’’ဟု မံုရြာၿမိဳ႕မွ ပြဲ႐ံုပိုင္ရွင္ ဦးမ်ိဳး ေဆြက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ဆန္ေဈးကြက္တြင္ လိမ္လည္မႈႏွစ္ႀကိမ္ ျဖစ္လာျခင္း ေၾကာင့္ ‘‘တတ္ႏုိင္သေလာက္ ေတာ့ အေႂကြးကို မေရာင္းေတာ့ ဘူး’’ဟု ဆန္ကုန္သည္ ကိုသိန္း ေဇာ္က သူ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေျပာသည္။

ဇန္နဝါရီ ၅ ရက္တြင္ ျဖစ္ပြား ခဲ့ေသာ ASO ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ ဦးေအာင္ေဆြဦး၏ ေငြေၾကးလိမ္ လည္မႈတြင္ က်ပ္သိန္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည့္ ကိုသိန္းေဇာ္က ဆန္ေလာက၏ အေရာင္းအဝယ္ ပံုစံကို ေျပာင္းလဲရန္ လိုေနၿပီဟု ဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႀကိဳတင္ ေရာင္းခ်မႈေၾကာင့္ ေငြေၾကးအ႐ႈပ္ အရွင္းႏွင့္ လိမ္လည္မႈမ်ားက ဆန္ ကုန္သည္ေလာကတြင္သာမက ပဲကုန္သည္ေလာက၌ ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ၂၀၀၉ က ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည့္ က်ပ္ သန္း ေသာင္းခ်ီေငြေၾကးအ႐ႈပ္အရွင္းမ်ားေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာသို႔ ပဲတင္ပို႔မႈ အခက္အခဲမ်ားစြာ ျဖစ္ခဲ့ ဖူးေၾကာင္း ဘုရင့္ေနာင္မွ ပဲကုန္သည္တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ပဲေလာကတြင္ ေငြေၾကးဆုိင္ ရာ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းသည့္ နည္းလမ္းတစ္္ခုအျဖစ္ ကုန္စည္ ဒိုင္တြင္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အာမခံ စနစ္ျဖင့္ အေရာင္းအဝယ္ျပဳလုပ္ ျခင္းစနစ္ ေျပာင္းလဲၿပီးေနာက္ ျပႆနာအမ်ားစု ေျပလည္ခဲ့ ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ပဲမ်ိဳးစံုႏွင့္ ႏွမ္းကုန္သည္အသင္း အတြင္းေရး မွဴး ဦးမင္းကိုဦးက ေျပာသည္။

ေတြ႕ခဲ့ရသည့္ ေငြေၾကးလိမ္ လည္မႈ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ခုေၾကာင့္ ဂုဏ္ သိကၡာႏွင့္ ေငြေၾကးမလဲႏိုင္သည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ဆန္ ေလာကကို ထပ္မံဝင္လာရန္ ကုန္ သည္မ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ေနသည္။

‘‘ယံုၾကည္မႈနဲ႔ လုပ္ေနရတဲ့ ေနရာမွာ လူေကာင္းေတြမ်ားေန ရင္ လူဆိုးေတြ ဘယ္ေနႏိုင္မလဲ။ ဂုဏ္သိကၡာတန္ဖိုးထားသူေတြ မ်ားမ်ားပါလာဖို႔လိုေနတယ္’’ဟု ျပည္ပသုိ႔ ဆန္တင္ပို႔ေနသည့္ ဆန္ ကုန္သည္ ဦးမ်ိဳးသူရေအးက သူ ၏အျမင္ကို ေျပာသည္။

လြတ္လပ္သည့္ ေဈးကြက္ စီးပြားေရးစနစ္တြင္ အေရာင္း၊ အ ဝယ္လုပ္ငန္းမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္မရ ေသာ္လည္း စည္မ်ဥ္း၊ စည္းကမ္း မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေၾကာင္း ဆန္ကုန္သည္မ်ားက ေျပာသည္။ စက္တင္ဘာ ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အ ရွင္း လိမ္လည္မႈအၿပီးတြင္ ဆန္ လက္ဝယ္ရွိသူမ်ားကိုသာ ပို႔ကုန္လိုင္စင္ထုတ္ေပးရန္ စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနကို ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါးကုန္ သည္အသင္းက အႀကံျပဳတင္ျပခဲ့ သည္။

ျမန္မာဆန္ေဈးကြက္တြင္ အ ေရာင္းအဝယ္ျပဳလုပ္ျခင္းက အ ေႂကြးစနစ္ျဖင့္ က်င့္သားရေနခ်ိန္ တြင္ ျပည္ပတင္ပို႔သူမ်ားကို ဆန္ ေရာင္းခ်ရာ၌ သက္တမ္းရင့္ၿပီး ေဈးကြက္ေပါက္ေဈးအတုိင္း ဝယ္ယူသူမ်ားကိုသာ ေရြးခ်ယ္ေရာင္း ခ်သင့္ေၾကာင္း ဆန္ကုန္သည္ အခ်ိဳ႕က ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ဆန္ ျပည္ပတင္ပို႔ သူမ်ားကို ဆန္ေရာင္းခ်ရာတြင္ သံုးရက္အတြင္း ေငြေခ်ႏုိင္မည့္ စနစ္ မ်ိဳးျဖင့္ ေရာင္းခ်သင့္ေၾကာင္း ကိုယ္ တိုင္အလိမ္ခံခဲ့ရေသာ ကိုသိန္းေဇာ္က အႀကံျပဳေလသည္။