က်န္းမာေရး တစ္ႏွစ္တာ လည္ျပန္

H1N1 ကူးစက္ခံရမည့္စိုးရိမ္၍ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္၍ သြားလာေနၾကသူမ်ား (ဓာတ္ပံု − ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ))

လူခ်င္းကူးစက္ႏိုင္ၿပီး ေလမွတစ္ဆင့္ကူးႏိုင္ေသာ H1N1 (ကူးစက္ျမန္ရာသီတုပ္ေကြး)ေရာဂါ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္းဇူလိုင္လကုန္ပိုင္းက သတင္းထြက္ေပၚခဲ့ရာ လူအမ်ားအျပား ထိတ္လန္႔ကုန္သည္။

ယခုႏွစ္ ဇူလုိင္လ ေနာက္ ဆံုးပတ္က စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ H1N1 ေရာဂါေၾကာင့္ က်န္းမာ ေရး ဝန္ထမ္းအပါအဝင္ ေဆး႐ံု တက္ကုသရသူ ၃၈၉ ဦးရွိၿပီး ကေလးငယ္မ်ားအပါအဝင္ ၃၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ စတင္ျဖစ္ ပြားစဥ္ကစ၍ သီတင္းႏွစ္ပတ္ခန္႔ အတြင္း တစ္ရက္လွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္း  ေသဆံုးမႈေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ား စိုးရိမ္ပူပန္ခဲ့ၾကၿပီး က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန ေဆာင္ရြက္မႈကို ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။

ယင္းေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြား မည္ စိုးရိမ္သျဖင့္ ေတာင္ၿပံဳးကဲ့ သို႔ နာမည္ႀကီးပြဲေတာ္မ်ားအျပင္ ဘုရားပြဲအခ်ဳိ႕ မက်င္းပျဖစ္ေတာ့ ဘဲ ရပ္နားထားခဲ့သည္။ ေလကတစ္ဆင့္ ကူးစက္ ျပန္႔ပြားတတ္သည့္ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါျဖစ္ ၿပီး လူထုၾကားတြင္ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္ဆင္သည့္ အေလ့အထျဖစ္ ေပၚလာသည္။ အက်ဳိးေက်းဇူး အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ အကူ အညီမ်ားရခဲ့ၿပီး အသက္တစ္ႏွစ္၊ သံုးႏွစ္ အရြယ္ကေလးမ်ား၊ ကိုယ္ ဝန္ေဆာင္မိခင္ႏွင့္ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းႏွစ္သိန္းကို ရာသီတုပ္ ေကြးကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံႏိုင္ခဲ့ သည္။ ဆက္လက္၍ လူေသဆံုးမႈ ေၾကာင့္ လႈပ္ခတ္မႈတစ္ခုမွာ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ ေဆး ထုိးႏွံျခင္းျဖစ္သည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ထူးျခားမႈတစ္ခုမွာ အစိုးရက တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ စီမံခ်က္ခ်ၿပီး ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ကာ ကြယ္ ေဆးထုိးႏွံျခင္းကို ပထမဆံုး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာ ကြယ္ေဆး ထုိးႏွံျခင္းကို ၂၀၁၇ ႏိုဝင္ဘာကစတင္၍ ဒီဇင္ဘာအထိ ႏွစ္ႀကိမ္ခြဲ၍ အသက္ကိုးလမွ (၁၅)ႏွစ္အရြယ္ ကေလး၁၄ သန္း ကို ထိုးႏွံေပးခဲ့သည္။ ယင္း ကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံစဥ္ ကေလး ေျခာက္ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ ယင္း ျဖစ္စဥ္ကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အား ကစားဝန္ႀကီးဌာန တာဝန္ရွိသူ မ်ားက အျခားေရာဂါအခံမ်ား ေၾကာင့္ ေသဆံုးရျခင္းျဖစ္ၿပီး ကာကြယ္ ေဆးထုိးခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားထားသည္။

သို႔ေသာ္ လူမႈကြန္ရက္ စာ မ်က္ႏွာေပၚတြင္ ယင္းသတင္း မ်ား ထြက္ေပၚေနမႈေၾကာင့္ မိဘ မ်ားက ကာကြယ္ေဆးထုိးသင့္၊ မထုိးသင့္ စိုးရိမ္ပူပန္ခဲ့သည္။ စီမံခ်က္ ၿပီးဆုံးခ်ိန္တြင္ ကေလးငယ္၁၂ သန္းေက်ာ္ ထိုးႏွံခဲ့ၿပီး တစ္သန္းေက်ာ္ ေဆးထိုးရန္ က်န္ရွိ သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အစား အေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲ ေရးဦးစီးဌာန (FDA) က Post Market Year (ေစ်းကြက္ေထာက္ လွမ္းျခင္းႏွစ္)အျဖစ္ သတ္မွတ္၍ ေစ်းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ားရွိ ေက်ာင္းေစ်းတန္းတို႔တြင္ အသက္ အႏၲရာယ္ကင္းရွင္း၍ က်န္းမာ ေရးႏွင့္ညီၫြတ္ေသာ အစား အစာမ်ား ေရာင္းခ်ျခင္းရွိ၊ မရွိ စားေသာက္ကုန္မ်ားထဲ၌ ဆိုး ေဆး၊ ေဖာ္မယ္လင္ဓာတုပစၥည္း မ်ား အသံုးျပဳ၍ ေရာင္းခ်ျခင္းရွိ၊ မရွိႏွင့္ စံမမီေဆးဝါး၊ စပ္ေဆး  ေရာင္းခ်ျခင္း ရွိ၊ မရွိ စသည္တို႔ကို အရွိန္ျမႇင့္စစ္ေဆးျခင္းမွာလည္းတိုးတက္မႈတစ္ခုျဖစ္သည္။  ရလဒ္အျဖစ္ မုန္႔ဖတ္၊ ပဲျပားႏွင့္ ပဲေသြးတို႔တြင္ ေဖာ္မယ္ လင္ေတြ႕ရွိမႈ ေလ်ာ့က်ခဲ့သည္။

ထုိသို႔ ေစ်းကြက္ ေထာက္ လွမ္းစစ္ေဆးျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေဖာ္မယ္လင္သံုးသည့္ ပဲေသြး လုပ္ငန္းအခ်ဳိ႕ ရပ္နားခဲ့ၿပီး ေစ်း ကြက္ထဲတြင္ ပဲေသြးေရာင္းခ်မႈ သိသာစြာ က်ဆင္းခဲ့သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြး စတင္တာဝန္ယူစဥ္ ေအာက္ေျခ အထိ ကြင္းဆင္းၾကည့္႐ႈျခင္း ကိစၥမ်ားေၾကာင့္ ဝန္ႀကီး၏ အျပဳ အမူကို ေဆးပညာအသိုင္းအဝိုင္း က ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုိခဲ့သည္။ သို႔ ေသာ္ မၾကာမီက ျဖစ္ေပၚ ခဲ့ေသာ ဆရာဝန္ခန္႔အပ္ေရး ျပႆနာႏွင့္ ဘြဲ႕လြန္ပညာေရးႏွင့္ ပတ္သက္ ၿပီး ေအာင္စာရင္းထုတ္ျပန္သည့္ အေပၚ ေဆးပညာအသိုင္းအဝိုင္း က ေဝဖန္မႈရွိခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ ယခုႏွစ္အတြင္း က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ လူနာရွင္ဝန္ထမ္းမ်ားအၾကား ဆက္ဆံေရးတြင္ ပဋိပကၡအခ်ဳိ႕ရွိ ခဲ့ၿပီး ယင္းျဖစ္ရပ္မ်ား လူမႈကြန္ ရက္စာမ်က္ႏွာေပၚတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာ ခဲ့သည္။ တစ္ဖက္၌ဆရာဝန္ႏွင့္ က်န္မာေရးဝန္ထမ္းမ်ားကို လူနာ ရွင္မ်ားက ရန္ရွာသည့္အျပဳအမူ မ်ဳိးထိပင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရေဆး႐ံု ႀကီးမ်ားတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ေနေသာဆရာဝန္မ်ားႏွင့္ က်န္း မာေရးဝန္ထမ္းမ်ား အတြက္ အသက္အုိးအိမ္ လံုၿခံဳေရးကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္မည့္ လံုၿခံဳ ေရးတံခါးတစ္ခ်ပ္ မျဖစ္မေန လိုအပ္ေၾကာင္း ေဆးပညာ အသိုင္းအဝုိင္းက ေထာက္ျပ ေျပာဆိုမႈမ်ားရွိခဲ့သည္။