ဘဂၤါလီအေရး ကုလဆုံးျဖတ္ခ်က္ ျပႆနာကို ေျပလည္ေစမည္မဟုတ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ေျပာၾကား

ဘဂၤါလီအေရး ႏုိင္ငံတကာက စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီတုိက္တြန္းထား
ဦးထင္လင္း (ဓာတ္ပံု − AP)

ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ယင္းျပႆနာကို ေျပလည္ေစရန္ႏွင့္ တင္းမာမႈမ်ား ေလ်ာ့က်ေစရန္ အေထာက္အကူျပဳမည္မဟုတ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ က်န္းေရွာင္က ေျပာၾကားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီမ်ားႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အေျခအေနမ်ားကုိ ႏုိင္ငံတကာက စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲက တုိက္တြန္းၿပီး လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ႏုိင္ေသာ အရိပ္လကၡဏာရိွေနသည္ဟုဆိုသည္။

ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္က ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံၾကား ဒုကၡသည္ မ်ား ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈအေပၚ အႏုတ္သေဘာ လႊမ္းမိုးမႈအခ်ိဳ႕ရွိႏုိင္ၿပီး အေျခအေန ပို႐ႈပ္ေထြးေစႏုိင္ေၾကာင္း ၎က ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ပံုမွန္သတင္းစာရွင္းလင္း ပြဲတစ္ရပ္၌ ေျပာၾကားသည္။

က ုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက ရခိုင္ျပည္နယ္ရိွ ဘဂၤါ လီလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ အျခားေသာ လူနည္းစုဝင္မ်ား၏ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေကာင္စီ၏ (၂၇)ႀကိမ္ေျမာက္အထူးအစည္းအေဝး တစ္ရပ္ကုိ ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္က ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ မရိွသည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ဖြယ္ရိွေၾကာင္း ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ကုိ ေကာင္စီက ယင္းအထူးအစည္းအေဝး၌ အတည္ျပဳခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီ ျပႆနာအေပၚ ႏုိင္ငံတကာ၏ အာ႐ံုစိုက္မႈျပန္ရိွ လာေရး ယင္းမဲခြဲဆံုးျဖတ္မႈတြင္ တ႐ုတ္၊ ဖိလစ္ပုိင္ႏွင့္ ဘူရြန္ဒီႏုိင္ငံတို႔က ကန္႔ကြက္မဲေပးခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္ႏွင့္ အိႏိၵယအပါအဝင္ ကုိးႏုိင္ငံက မဲမေပးခဲ့ဘဲ ၃၃ ႏုိင္ငံ၏ ေထာက္ခံမဲျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ အတည္ ျပဳခဲ့သည္။

အဆုိပါ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တြင္ ဘဂၤါလီတုိ႔၏ အက်ပ္အတည္း ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ရင္းျမစ္မ်ား ကို ေျဖရွင္းရန္၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားႏွင့္ အျပည့္အဝပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံတ ကာမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးသူမ်ား၊ လူ သားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး ဆိုင္ရာ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္သား မ်ား အျပည့္အဝဝင္ထြက္ သြား လာခြင့္ျပဳရန္ ျမန္မာအစိုးရထံ ေတာင္းဆိုထားသည္။

ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေျခအေနမ်ားကုိ ကုလသမဂၢလူ႔ အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲ႐ံုးက ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ၍ လူ႔အခြင့္ အေရးေကာင္စီသုိ႔ ၂၀၁၉ မတ္ လမတိုင္မီ အစီရင္ခံစာတင္ရန္ေတာင္းဆိုထားသည္။

ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ ယူ ေအအီးႏုိင္ငံက ႀကိဳဆိုၿပီး ဒုကၡ သည္မ်ားအတြက္ အကူအညီမ်ား ေပးမည္ဟု ေျပာၾကားသည္။

 ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ က်င့္ဝတ္ႏွင့္ မကိုက္ညီဘဲ ပေရာ္ ဖက္ရွင္နယ္မဆန္ဟု ကုလသမဂၢ ဆုိင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးထင္လင္းက ေျပာၾကားၿပီး ဆံုး ျဖတ္ခ်က္ကုိ ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ယင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကုိ ခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖစ္သည္ ဟု ၎ကေျပာသည္။

ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ ျမန္္မာ အစိုးရျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ လုပ္ရပ္မ်ား သည္ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေစ ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားျဖစ္ေအာင္ မီးေလာင္ရာ ေလပင့္သည့္ လုပ္ ရပ္မ်ားျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ကုလသ မဂၢလူ႔အခြင့္အေရးအႀကီးအကဲ အယ္လ္ဟူစိန္က ေျပာသည္။

 ၎၏ စြပ္စဲြခ်က္မ်ားကို ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးထင္လင္း က ပယ္ခ်ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေအာင္ လုပ္ ေဆာင္မႈသည္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ လုပ္ရပ္ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ေျပာသည္။ အစိုးရက ယင္းအစြန္း ေရာက္လုပ္ရပ္မ်ားကုိ တားဆီးေရး အစြမ္းကုန္လုပ္ေဆာင္ေန သည္ဟု ၎က အစည္းအေဝး၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးသူမ်ား ႏွစ္လအတြင္း ျပန္လာႏုိင္ေရး ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ေနေၾကာင္း သံအမတ္ႀကီး ဦးထင္လင္းက ေျပာသည္။

ယခု ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္ အေရးေကာင္စီ၏ အထူးအစည္း အေဝးကုိ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏွင့္ ေဆာ္ ဒီအာေရးဗီးယားတုိ႔၏ ေတာင္းဆို မႈျဖင့္ က်င္းပျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း  သိရသည္။

ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ မ်ိဳးႏြယ္ စုရွင္းလင္းမႈ က်ဴးလြန္သည္ဆုိ ေသာ အမရိကန္ႏွင့္ ကုလသမဂၢ  ၏ စြပ္စြဲမႈမ်ားကုိ တပ္မေတာ္က ပယ္ခ်ထားသည္။

သုိ႔ေသာ္ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအကဲ အယ္လ္ဟူစိန္က လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အရိပ္လကၡ ဏာမ်ားကို ပယ္ခ်ထားရန္ မျဖစ္ ႏုိင္ဟု ေျပာသည္။

—Ref:AFP