ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ နယ္ပယ္က တ႐ုတ္အတြက္ ၿပိဳင္ဘက္အသစ္မ်ား

Thar Lun Naing/ Wikimedia Commons

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ တ႐ုတ္ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေတြ ရွိေနတာ ျငင္းပယ္လုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး။ တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး ကုန္ သြယ္ဖက္ႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသလို ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ သံုးခုအတြင္းမွာ အႀကီးမားဆံုး ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္ေရာက္ရာ အရင္းအျမစ္လည္း ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာနဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္မႈတန္ဖိုးဟာ အခု ဘ႑ာေရးႏွစ္ရဲ႕ ပထမ ေျခာက္လတာ အတြင္းမွာတင္ ေဒၚလာ ၅ ဒသမ ၅ ဘီလီယံထိ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ျမန္မာဘက္ က စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ေမြးျမဴေရးဆိုင္ ရာ ထုတ္ကုန္ေတြ၊ ဓာတ္သတၱဳ ေတြ အဓိက တင္ပို႔ေနၿပီး တ႐ုတ္ဆီက စက္ပစၥည္းေတြ၊ အီလက္ ထရြန္နစ္ကိရိယာေတြနဲ႔ တျခားေသာ လူသံုးကုန္ေတြ ျပန္လည္ တင္သြင္းေနပါတယ္။ အျပန္အလွန္ ကုန္သြယ္မႈတန္ဖိုးေတြကို ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ တ႐ုတ္က အျပတ္အသတ္ အသာရေနတာမ်ိဳး ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တ႐ုတ္ကိုျမန္မာရဲ႕ ပို႔ကုန္ေတြ စုစုေပါင္း တန္ဖိုးဟာ ေဒၚလာ ၂ ဒသမ ၅ သန္းနီးပါးရွိခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ပစၥည္းေတြ တင္သြင္းမႈတန္ဖိုးကေတာ့ ေဒၚလာ သံုးဘီလီယံေလာက္ထိ မ်ားျပားမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဓိက ႏုိင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တန္ဖိုးဟာ ၁၄ ဘီလီယံ ေက်ာ္လြန္ ခဲ့ပါၿပီ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံရဲ႕ႏိုင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအား လံုးအနက္ သံုးပံုတစ္ပံုဟာ တ႐ုတ္ကေန ျမစ္ဖ်ားခံလာတဲ့ သေဘာပါပဲ။ အေရးႀကီးတဲ့ က႑တစ္ခု လည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေႏွာင့္ေႏွးမႈေတြ အေတာ္ေလးႀကံဳခဲ့ေပမယ့္ တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာ ဆက္သြယ္ထား တဲ့ ေရနံပိုက္လုိင္းဟာ အခုႏွစ္ အေတာအတြင္းမွာ စတင္ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနပါၿပီ။ အဲဒီပိုက္ လုိင္းဟာ ဘဂၤလား ပင္လယ္ ေအာ္နဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းကေန တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ၊ ယူနန္ျပည္နယ္က ကူမင္းထိ သြယ္တန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းနဲ႔ ေရနံပိုက္ လိုင္းအသစ္တို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ ဟာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႔ အာဖရိကေဒသက ေရနံေတြကို တင္ပို႔ရာ မွာ မလကၠာ ေရလက္ၾကားနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ေရလမ္း ေၾကာင္းေတြအေပၚ အဓိကမွီခိုေန ရတဲ့ အေျခအေနကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာဘက္ကလည္း စြမ္းအင္ အေျခခံအေဆာက္အအံု နဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈက႑ေတြမွာ အေတြ႕အႀကံဳေကာင္းေတြ ေသခ်ာေပါက္ ရရွိလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ ငန္းစဥ္ေတြ အစမျပဳခင္ကတည္း က တ႐ုတ္ရဲ႕လႊမ္းမိုးမႈကို ေလွ်ာ့ ခ်ဖုိ႔ စတင္ ျပင္ဆင္ႏွင့္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ ပါတယ္။ စီးပြားေရးရပ္ဝန္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဂ်ပန္နဲ႔ စင္ကာ ပူလုိ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က ေတာ္ေတာ္ေလးတိုးပြားလာပါ တယ္။ ဒီအခ်က္က ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ပထမႏွစ္ဝက္အ တြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး သိသာ လာခဲ့တယ္။ စင္ကာပူဟာ အဲဒီ ကာလအေတာအတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံမႈတန္ဖိုးပမာဏာမွာ တ႐ုတ္ကိုပါ ေက်ာ္တက္မယ့္ အရိပ္အေျခ ေတြ ျပသခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ အခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္း IE Singapore ကုန္သြယ္ေရးေအဂ်င္ စီဟာ ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈေကာ္မ ရွင္ (MIC)နဲ႔ နားလည္မႈ ကတိက ဝတ္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထုိး ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီသေဘာတူညီ မႈအရ စင္ကာပူကုမၸဏီေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ျပ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ အိမ္ရာ စီမံကိန္းေတြ၊ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး၊ စက္မႈက႑၊ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕၊ ပေရာ္ဖက္ရွင္ နယ္ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ တျခား အေထြေထြလုပ္ငန္းေတြ မွာ ပိုၿပီး ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ပိုင္ ခြင့္ေတြ ရွိလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စင္ကာပူက အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ Shipping and Logistics လုပ္ငန္းႀကီးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Phee Group ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ကုန္သြယ္ေရးက႑နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ Logistic အေျခခံအ ေဆာက္အအံု ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ ပါဝင္ကူညီေပးေနပါ တယ္။ စင္ကာပူကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ တဲ့ Bok Seng Logistics ကလည္း ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးမွာ အႀကီးမားဆံုး လုပ္ငန္းစုတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ဧရာဟသၤာနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး Logistics Hubs ဝန္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ စင္ကာပူရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျမင့္တက္လာ ျခင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ တ႐ုတ္ရန္ပံုေငြအေပၚ အဓိက အားျပဳေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ေကာင္းက်ိဳးေတြ ျဖစ္ထြန္းလာေစ ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု ရွိပါေသး တယ္။ စင္ကာပူဟာ ႏုိင္ငံေရး အျမင္အရ ၾကားေနဝါဒကို က်င့္ သံုးၿပီး ႏိုင္ငံေရး ပထဝီဝင္အေနအ ထားအရလည္း အာဆီယံ အသိုက္ အဝန္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ စင္ကာပူရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေတြအေပၚ ျမန္မာျပည္သူေတြက သံသယနဲ႔ စိုးရိမ္ေနရတာမ်ိဳး မရွိ ပါဘူး။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဂ်ပန္စီးပြား ေရး ျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကလည္း တိုးပြား လာပါတယ္။ သီလဝါအထူးစီး ပြားေရးဇုန္ဟာ ရန္ကုန္ကေန တစ္ နာရီေလာက္ ကားေမာင္းသြားရင္ ေရာက္ႏုိင္တဲ့ အကြာအေဝးမွာ တည္ရွိၿပီး ျမန္မာနဲ႔ ဂ်ပန္ အျပည္ ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ေရး ေအဂ်င္စီ (JICA)တို႔ ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ စီမံ ကိန္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ-ဂ်ပန္ သီလဝါဖြံ႕ၿဖိဳးေရး (MJTD) ဟာ ဂ်ပန္နဲ႔ ျမန္မာဖက္စပ္အျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းထူေထာင္ထားတဲ့ ကုမၸဏီ တစ္ခုပါ။ သီလဝါ အထူးစီးပြား ေရးဇုန္ေဖာ္ေဆာင္မႈကို MJTD က အဓိကတာဝန္ယူ စီမံ ဦးေဆာင္ ေနပါတယ္။ ဂ်ပန္ရဲ႕ အဓိက ကုန္ သြယ္ေရးလုပ္ငန္းႀကီး သံုးခုျဖစ္ တဲ့ Marubeni, Sumitomo, Mitsubishi တို႔ဟာ JICA နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး MJTD ရဲ႕ ရွယ္ယာ ၄၉ ရာခုိင္ႏႈန္းကို ပိုင္ဆိုင္ထားပါ တယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီ အထူးစီးပြား ေရးဇုန္မွာ ဂ်ပန္ကုမၸဏီ ၂၁ ခု ေလာက္က ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပဳ လုပ္ဖုိ႔ စီစဥ္ေနပါတယ္။ သီလဝါ စီးပြားေရးဇုန္ကို ေက်ာ္ၾကည့္ရင္ JFE သံမဏိ ေကာ္ပိုေရးရွင္း၊ Meranti သံမဏိကုမၸဏီ၊ JFE Shoji ကုန္သြယ္ေရး ေကာ္ပိုေရး ရွင္း၊ Marubeni-Itochu သံမဏိ လုပ္ငန္း၊ Hanwa Co. တို႔ဟာ စင္ကာပူအေျခစိုက္ ဦးပိုင္ကုမၸဏီ တစ္ခုကေနတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ မွာ ထုတ္လုပ္ေရးနဲ႔ အေရာင္း ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Meranti Myanmar Co.ကို ထူေထာင္ထား ပါတယ္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ ဂ်ပန္ရဲ႕ခ်ဥ္းကပ္မႈက ကုန္သြယ္ ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ က႑ေတြ ကိုပဲ အာ႐ံုစိုက္ထားဟန္ ရွိပါ တယ္။ JICAနဲ႔ ဂ်ပန္ သိပၸံႏွင့္နည္း ပညာ ေအဂ်င္စီ (JST) တို႔ဟာ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ဇီဝရင္းျမစ္ အသံုးခ် ေျမဩဇာေတြနဲ႔ ဆန္စပါးအထြက္ႏႈန္း ျမင့္မား ေအာင္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေနပါ တယ္။ JICA ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာအေရးပါတဲ့ နယ္ပယ္ေတြျဖစ္တဲ့ အိုင္တီနည္းပညာနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးက႑လို ဧရိယာေတြမွာ လည္း ပံ့ပိုးေနပါေသးတယ္။ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၊ တိုးတက္မႈေတြ နဲ႔အတူ အဲဒီအပိုင္းကလည္း ပိုမို အားေကာင္းလာပါတယ္။ JICA ဟာ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာ ေလ့ က်င့္ေရးဌာန (ICTTI) ကို ထူ ေထာင္ၿပီး သင္တန္းေပးပို႔ခ်မႈေတြလည္း ျပဳလုပ္ေပးေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကြန္ရက္ခ်ိတ္ဆက္ သြယ္တန္းမႈအပိုင္းကို ေလ့က်င့္ ကူညီေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီ အစဥ္မွာ ဂ်ပန္က သတင္းအ ခ်က္အလက္နဲ႔ ကြန္ရက္နည္း ပညာ နည္းျပ ၂၀ ကို ေလ့က်င့္ေပးထားၿပီး အဲဒီနည္းျပေတြက ICTTI မွာ ႏွစ္စဥ္ သင္တန္းသား ၂၀၀ ေလာက္ကို ျပန္လည္ သင္ ၾကား ပို႔ခ်ေပးေနပါတယ္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရး နယ္ပယ္ ကို ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ဝင္ေရာက္ျမႇဳပ္ႏွံရာ မွာ တ႐ုတ္ထက္ပိုၿပီး အတိုက္အခံ ျပဳမႈေတြ ႀကံဳရတာ နည္းပါတယ္။ ဒီေတာ့ ပိုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ လက္ တြဲေဖာ္ေတြ၊ အရည္အေသြး ပိုျမင့္ တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုပေရာ ဂ်က္ေတြကို ေရြးခ်ယ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးရွိေနတယ္။ ေဒၚနယ္လ္ ထရန္႔သမၼတ ျဖစ္လာတဲ့ေနာက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အေမရိ ကန္ရဲ႕ အခန္းက႑က ခန္႔မွန္းရ ခက္လာေပမယ့္ ဂ်ပန္ကေတာ့ ေဒသတြင္းမွာ ပိုၿပီး ထဲထဲဝင္ဝင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လႈပ္ရွားေနပါတယ္။ ဂ်ပန္ရဲ႕ခ်ဥ္းကပ္ပံုဟာ စီးပြားေရး ခ်ဲ႕ထြင္မႈ တစ္ခုတည္း တင္ မကဘဲ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ကို တြန္းအားေပးမယ့္ အေျခခံ ေကာင္းေတြကိုပါ ဖန္တီးေနတာ မ်ိဳးပါ။ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း မွာ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈဆန္တဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ တျခားႏုိင္ငံေတြအတြက္ ဂ်ပန္ရဲ႕ နည္းလမ္းမ်ိဳးကို ပိုလိုအပ္ ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ ဂ်ပန္ရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္မႈဟာ တ႐ုတ္နဲ႔ ယွဥ္ရင္ ကြဲျပားတဲ့ ဇာတ္လမ္းမ်ိဳး ဖန္တီးျပ ဖုိ႔ ဂ်ပန္အစိုးရရဲ႕ လိုလားမႈကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထင္ဟပ္ေစ ပါတယ္။ အဲဒီပံုစံဟာ ပိုၿပီးလည္း အေျခခံ ခုိင္ခုိင္မာမာနဲ႔ တည္တည္ ၿငိမ္ၿငိမ္ရွိလာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

(The Diplomat တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ China Faces Increasing Competition in Myanmar ေဆာင္းပါးကို ဇဲြရဲဝင့္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

Top News