အေရးေပၚသေႏၶတားေဆး ဂယက္

အေရးေပၚ သေႏၶတားေဆးအမ်ိဳးအစားမ်ားျဖစ္သည့္ OK ႏွင့္ ECee2 ေဆးမ်ားကို ေဆးဆိုင္တစ္ခုတြင္ အျခားေဆးမ်ားႏွင့္အတူ ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ဇင္သန္း)

ဆယ္ေပသာသာ က်ယ္၀န္းသည့္ အဲကြန္းတပ္ဆင္ထားေသာ အခန္းငယ္ေလးထဲတြင္ မွန္ဗီ႐ုိႏွင့္နံရံကပ္ဗီ႐ုိမ်ားအတြင္း ႏုိင္ငံျခားေဆးႏွင့္ တုိင္းရင္းေဆးမ်ားကို အစီအရီျဖင့္ ေတြ႕ရသည္။ အေရာင္း၀န္ထမ္းတစ္ဦးႏွင့္ မန္ေနဂ်ာတစ္ဦးသည္ အသစ္ေရာက္လာေသာေဆးမ်ားကို စာရင္းျပဳစုေနသည္။

ထိုစဥ္ မွန္တံခါးကိုတြန္းဖြင့္၍ အသက္(၂၀)ေက်ာ္အရြယ္ အမ်ဳိး သားလူငယ္တစ္ဦး ဆုိင္ထဲသို႔၀င္လာသည္။ အဆုိပါအမ်ဳိးသားက ၀ယ္ယူမည့္ေဆးနာမည္ကုိ အေရာင္း၀န္ထမ္းအား ေျပာေသာ္ လည္း အေရာင္း၀န္ထမ္းက ေခါင္းခါျပလုိက္သျဖင့္ စိတ္ပ်က္လက္ ပ်က္အမူအရာႏွင့္ ျပန္ထြက္သြားသည္။

‘‘သေႏၶတားေဆး လာ၀ယ္တာေလ။ FDA  က ဆရာ၀န္ေဆး ၫႊန္းစာပါမွ ေရာင္းရမယ္ဆုိလုိ႔ ေဆးရွိေပမယ့္ မရွိဘူးလုိ႔ေျပာၿပီး ျပန္လႊတ္လုိက္ရတယ္’’ဟု ယင္း ေဆးဆုိင္ မန္ေနဂ်ာ မသူဇာက လူငယ္ထြက္သြားရာသို႔ ေမးေငါ့ျပ ရင္း ဆုိသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ တစ္ပတ္ ေလာက္က အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲမႈ ဦးစီးဌာန (FDA) ၫႊန္ၾကားခ်က္ကို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္တြင္ စတင္ေတြ႕ရွိၿပီးေနာက္ ယင္းေဆး မ်ားကို မေရာင္းခ်ေတာ့ေၾကာင္း မသူဇာကရွင္းျပသည္။

‘‘ဒီေဆးလာ၀ယ္တဲ့သူက တစ္လတစ္လကို အေယာက္ ၄၀၊ ၅၀ ေလာက္ရွိတယ္။ တျခားေဆး ေတြထက္ကို ၀ယ္လုိအားမ်ား တယ္။ ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္းေတြ နဲ႔ နီးတဲ့ေနရာေတြ၊ လူစည္ကားတဲ့ အရပ္ေတြမွာဆုိ ပိုေရာင္းရတယ္’’ ဟု ၎ကဆုိသည္။

နယ္ၿမိဳ႕တစ္ခုမွ ေဆး၀ါးပစၥည္းေစ်းကြက္ ျမႇင့္တင္ေရး၀န္ ထမ္း ကုိေက်ာ္ႀကီးက ‘‘ေဆးဆုိင္ ေတြမွာ ေဆးအပို႔ေပးရဆုံး စာရင္းထဲမွာ အေရးေပၚ သေႏၶတားေဆး ပါတယ္’’ဟု ဆိုသည္။

ခ်စ္သူရည္းစား အခ်င္းခ်င္း အပါအ၀င္ မေတာ္တဆ အတူေန ထုိင္ရင္းမွ ကိုယ္၀န္မရရွိေစရန္ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို အသုံးျပဳၾကသည္။ ယင္းေဆးကို ေဆးဆုိင္၊ တည္းခိုခန္းမ်ားအျပင္ မီနီ မားကက္္ဆုိင္ေလးမ်ားတြင္ပါ တင္ေရာင္းၾကၿပီး အလြယ္တကူ ၀ယ္ယူႏုိင္သျဖင့္ လူငယ္လူရြယ္ မ်ားအၾကား သုံးစဲြမႈပမာဏ ျမင့္ တက္လာခဲ့သည္။

အဆုိးဆုံးမွာ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကုိ အေရးေပၚ အေျခအေနျဖင့္သာ သုံးစဲြရမည့္က်န္းမာေရးအသိရွိမႈ အားနည္းကာ ယင္းေဆးကို တစ္ပတ္လွ်င္ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔၊ တစ္လလွ်င္ သုံး၊ေလးႀကိမ္ထက္မနည္း အသုံးျပဳလာ ျခင္းျဖစ္သည္။

တန္ေဆးလြန္ေဘးဟူေသာ စကားပုံအတုိင္း လုိအပ္သည္ထက္ ပိုမိုသုံးစဲြလာသျဖင့္ က်န္းမာ ေရးဆုိးက်ဳိးမ်ား ျဖစ္ေပၚလာမည္ကို စိုးရိမ္၍ ယင္းျပႆနာကို ထိန္းသိမ္းေျဖရွင္းရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံအ စားအေသာက္ႏွင့္ ေဆး၀ါးကြပ္ ကဲမႈဦးစီးဌာန(FDA)က ၫႊန္ၾကားခ်က္တစ္ခုကို ၾသဂုတ္ ၂၃ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယင္းၫႊန္ ၾကားခ်က္မွာ ‘ဆရာ၀န္လက္မွတ္ပါမွ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို ေဆးဆုိင္မ်ားမွ ေရာင္းခ်ေပးရန္’ ျဖစ္သည္။

‘‘အခုလူငယ္ေတြ သုံးေနၾကတာက ၄၈ နာရီအတြင္း တားေဆးတို႔၊ ၇၂ နာရီအတြင္း တားေဆးတို႔ကို အသုံးမ်ားလာၾကတယ္။ ဒါ ေတြသုံးစဲြမႈကို စိစစ္တဲ့အေနနဲ႔ ဆရာ၀န္ ေဆးၫႊန္းစာေတြနဲ႔ ေရာင္းရမယ္လုိ႔ ထုတ္ျပန္တာပါ’’ ဟု FDA  လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးေဒါက္တာမ်ဳိးဇာနည္ေစာ (ေဆး၀ါး)က ဆုိသည္။

လူငယ္မ်ားအၾကား အသုံး ျပဳမႈမ်ားလာသည့္ အေရးေပၚပဋိ သေႏၶတားေဆးလုံးမ်ား (Emerge -ncy Oral Contraceptive Pills)သည္ ေရာဂါအခံရွိသူမ်ား ေသာက္သုံးပါက ေသြးလြန္ျခင္း၊ ေက်ာက္ ကပ္ထိခိုက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚႏုိင္ သည္ဟု FDA ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားရွိေဆးဆုိင္မ်ားအားလုံး အဆုိပါေဆး၀ါးကို ဆရာ၀န္ေဆးစာျဖင့္သာ ေရာင္းခ်ရန္၊ မွတ္တမ္းျပဳစုထားရန္ ၫႊန္ၾကားထားသည္။ ယင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာ၌ ပ်ံ႕ႏွံ႔ၿပီးေနာက္ လက္ရွိေစ်းကြက္အတြင္း ေဆးေရာင္းခ်မႈ မရွိသေလာက္ေလ်ာ့နည္း သြားေသာ္လည္း ေဆးဆုိင္အခ်ဳိ႕က ဆက္လက္ေရာင္းခ်ေနဆဲျဖစ္သည္။

အဆုိပါ ေဆး၀ါးကို ဆရာ၀န္ၫႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ေရာင္းခ်ရန္ဌာနဆုိင္ရာႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမ်ားသို႔ စာေပးပိ႔ုထားသည္ဟု FDA က ေျပာၿပီး ေဆးဆုိင္မ်ားတြင္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၫႊန္ၾကားမႈ တစ္စုံတစ္ရာမရွိေသး ေၾကာင္း ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေဆးေရာင္းခ်သူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ေရႊျပည့္စုံေစ်းမွ ေဆးလက္ကားေရာင္းခ်သူတစ္ဦးက ‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတာ့ အဲဒီေဆးေတြ မေရာင္းဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုထိလည္းအဲဒီလိုမ်ဳိး ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြထုတ္တာမ်ဳိးမသိေသးဘူး’’ဟု ဆုိ သည္။

လက္ရွိေစ်းကြက္အတြင္း အသုံးမ်ားေနသည့္ အေရးေပၚတားေဆးမ်ားမွာ ECee-2 LeVo72 စသည္တို႔ျဖစ္၍ ယင္းတို႔မွာအတူေနၿပီး ၇၂ နာရီ(သုံးရက္)အတြင္း ေသာက္ရမည္ျဖစ္သည္။ယင္းေဆးမွာ ကြန္ဒုံးေပါက္ၿပဲျခင္း၊လစဥ္ေသာက္ေနေသာ ပဋိသေႏၶ တားေဆး ရက္ေက်ာ္သြားျခင္းႏွင့္ အလုိမတူဘဲ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရသူမ်ားအတြက္သာ ကုိယ္၀န္မရရွိေစရန္ အေရးေပၚသုံးစဲြသင့္ေသာ ေဆးျဖစ္သည္။

‘‘ဒီလုိၫႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ မ၀ယ္မိဘူး။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ၀ယ္ဖို႔ခက္လာမယ္နဲ႔တူတယ္။ ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး။ တစ္ခါေနခါနီးတုိင္း ဆရာ၀န္ဆီေဆးစာေတာင္းရမယ္ဆုိ ဘယ္လိုမွ အဆင္မေျပ ႏုိင္ပါဘူး’’ ဟု ယင္းေဆးကိုတစ္လလွ်င္တစ္ႀကိမ္ခန္႔ ၀ယ္ယူသူစမ္း ေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ေန အသက္(၂၅)ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသားလူငယ္တစ္ဦးက ဆုိသည္။

ထုိသို႔လူငယ္လူရြယ္မ်ားအ ၾကား၌ သုံးစဲြမႈေလ်ာ့က်ရန္ႏွင့္ က်န္းမာေရးမထိခိုက္ေစရန္ ရည္ ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ထုတ္ျပန္သည့္ FDAၫႊန္ၾကားခ်က္အေပၚ ေဆးဘက္ ဆုိင္ရာ အသိုင္းအ၀ုိင္းအၾကား တြင္ ေ၀ဖန္မႈမ်ားစြာ ထြက္ေပၚလာ သည္။


ဓာတ္ပံု − ေက်ာ္ဇင္သန္း

‘‘ဒီေဆးကို ခက္ခက္ခဲခဲျဖစ္ ေအာင္လုပ္တာ၊ တကယ့္ကိုလူနာ ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ေနရတဲ့ ဆရာ၀န္ ေတြ၊ ဆရာတို႔သားဖြားမီးယပ္အ သိုင္းအ၀ိုင္းကေတာ့ ဘယ္သူမွဒါ ကို သေဘာမတူဘူး။ ဆရာ၀န္ၫႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ ဒီေဆးကို ေရာင္းရမယ္ဆုိတာ ဘာအတြက္လုပ္တာလဲဆိုတာ စဥ္းစားလို႔မရဘူး။ လူငယ္ေတြမေသာက္ေအာင္ လုပ္တာနဲ႔တူတယ္။ လူငယ္ေတြမ ေသာက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔က လုပ္ခ်င္ရာေတြ လုပ္ၾက မွာပဲေလ။ လုပ္ၿပီးေတာ့ ဒီေဆးမရွိ ရင္ မလုိခ်င္ဘဲနဲ႔ ကိုယ္၀န္ေတြရ လာမယ္။ ရလာရင္ သူတုိ႔လည္း ဘယ္သူမွလုပ္ေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ လက္သည္ေတြဆီသြား ဖ်က္ၾကမွာဖ်က္ခ်ရင္ ေသၾကမွာ’’ ဟုသားဖြားမီးယပ္ အထူးကုဆရာ၀န္ ႀကီး ပါေမာကၡေဒါက္တာစိုးလြင္က သုံးသပ္သည္။

အျခားဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေသာ ႏုိင္ငံႀကီးမ်ားတြင္ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္၏ ေဆးစာမပါဘဲ ေရာင္းခ်ေပးေနသည္ဟု ဆရာ၀န္မ်ားက ဆုိသည္။

‘‘ဆရာ၀န္ ၫႊန္ၾကားမွ ေသာက္တာေတာ့ ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆရာ၀န္ဆီကိုေကာ ဒီလိုစုံ တဲြေတြေရာက္လာမလားဆုိတဲ့ အပိုင္းကိုလည္း ၾကည့္ဖို႔လုိတယ္’’ ဟု အေထြေထြေရာဂါကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာေက်ာ္စြာဦးက ေထာက္ ျပသည္။

ထုိကဲ့သို႔ အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးအသုံးျပဳမႈအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းက ေဆးေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္လာမႈႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မူလကတည္းက မ်ားျပားေနသည့္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈကိုလည္း ျမင့္တက္ေစ ႏုိင္ေၾကာင္း ဆရာ၀န္အမ်ားစုက ေ၀ဖန္သည္။

ဗဟိုအမ်ဳိးသမီးေဆး႐ုံႀကီးတြင္ သားဖြားမီးယပ္အထူးကုဆရာ၀န္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ ေဒါက္တာစိုးလြင္က ေဆး႐ုံသို႔ေရာက္ရွိလာေသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ႏွစ္ဦးအနက္ တစ္ဦးသည္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်မႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရသည္ဟု ဆုိသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္ထိ အဆုိပါအေရးေပၚသေႏၶတားေဆးမ်ား ေသာက္သုံးကာ က်န္းမာေရးထိခိုက္၍ ေရာက္ရွိလာသည့္ျဖစ္ရပ္မ်ဳိး မႀကံဳဖူးေသးေၾကာင္း ဆရာ၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕က ဆုိသည္။ သို႔ေသာ္အေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို အေရးေပၚအေျခအေနမ်ဳိးတြင္ မဟုတ္ဘဲ မၾကာခဏသုံးစဲြသျဖင့္အမ်ဳိးသမီးမ်ား၌ ဓမၼတာမမွန္သည့္ျဖစ္ရပ္အခ်ဳိ႕ ရံဖန္ရံခါေတြ႕ရေၾကာင္း ၎တို႔ကဆုိသည္။

၂၀၁၆ အတြင္းကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတက္ လူနာ ၈၄၅ ဦးျဖင့္ ထိပ္ဆုံးေနရာ၌ရွိေနၿပီး သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေၾကာင့္ ေဆးကုသမႈခံယူသည့္ လူနာ ၃၈၅ ဦးထက္ပင္ ႏွစ္ဆခန္႔ျမင့္တက္ေနသည္ဟု ဗဟိုအမ်ဳိးသမီး ေဆး႐ုံ (ရန္ကုန္) မွတ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အသက္ (၁၈)ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူ လူပ်ဳိလူလြတ္မ်ား၏ ၂၃ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းမရွိဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္းရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရးဆုိင္ရာ စစ္တမ္းတစ္ခုကေဖာ္ျပသည္။

အဆုိပါ စစ္တမ္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား၏ လိင္မႈကိစၥအေလ့အထမ်ားႏွင့္ စိတ္ေနစိတ္ထားတုိ႔ကို သိရွိေစရန္ ယခုႏွစ္ဇန္န၀ါရီႏွင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီက ေကာက္ယူထား ျခင္းျဖစ္ကာ တစ္ႏုိင္ငံလုံးအတုိင္းအတာျဖင့္ ေက်းလက္၊ ၿမိဳ႕ျပေဒသမ်ားမွ အသက္(၁၈)ႏွစ္မွ (၄၉)ႏွစ္အတြင္း လူဦးေရတစ္ေထာင္ကို ေရြးခ်ယ္ေကာက္ယူထားသည္။

စစ္တမ္းကို ႏုိင္ငံတကာတြင္ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရးႏွင့္ သားဆက္ျခားနည္းလမ္းမ်ားကို မွ်ေ၀ေနသည့္ DKT အင္တာေနရွင္နယ္ အဖဲြ႕အစည္းက ေကာက္ယူထား ျခင္းျဖစ္သည္။

လူဦးေရ တစ္ေထာင္ကို စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရ ၃၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ၎တုိ႔ကိုယ္တုိင္ လက္မထပ္မီ အတူေနထုိင္သည္ဟု ေျပာၾကား၍ ၆၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ၎တို႔၏အသိမိတ္ေဆြမ်ား ထဲတြင္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းမရွိဘဲ လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ားရွိေန ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု DKTအင္တာေနရွင္နယ္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ဒါ႐ုိက္တာ ဟိုင္ရမ္ဘလန္ဒီက ဆုိသည္။

ထုိသို႔ လက္မထပ္မီ အတူေနထုိင္ျခင္းဓေလ့ တြင္က်ယ္လာမႈေၾကာင့္ ယင္းသို႔ၫႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ျပန္ျခင္းထက္ ပိုမိုထိေရာက္သည့္ နည္းလမ္းမ်ား အသုံးျပဳသင့္သည္ဟု ဆရာ၀န္မ်ားကဆုိသည္။

‘‘ဒီေန႔ေခတ္ထဲမွာ ဂူးဂဲလ္ ေခါက္ရွာလုိက္႐ုံနဲ႔ တားေဆးအေၾကာင္းကို လူငယ္ေတြသိလာတယ္။ ဒါမထူးဆန္းပါဘူး။ ဒီလုိ ဗဟုသုတရွိၿပီး သုံးရေကာင္းမွန္း သိလာတာကိုက မဆုိးဘူးလုိ႔ ေျပာရမယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆန္းသြားတာက အေရးေပၚျဖစ္မွ သုံးတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ခဏခဏသုံးေနတာမ်ဳိးေပါ့။ အဓိကေတာ့ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရးအသိနည္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါကို မ်ားမ်ားေပးရမယ္’’ ဟုေျမာက္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္မွ အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္တစ္ဦးကဆုိ သည္။

ထုိသို႔ က်န္းမာေရးထိခိုက္ႏုိင္မည့္ အႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ၫႊန္ၾကား ခ်က္ထုတ္ျပန္္ျခင္းမွာ မွားယြင္းသည္ဟု မဆုိႏုိင္ေသာ္လည္း အျခားတစ္ဖက္ကၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာလူမ်ဳိးတို႔သည္ အရွက္အေၾကာက္ႀကီးသျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေဆးစာျဖင့္ သာ ၀ယ္ယူရမည္ဆုိပါက ၀ယ္ယူရန္ခက္ခဲသြားၿပီး အက်ဳိးဆက္အ ေနျဖင့္ မလုိလားအပ္ေသာ ကိုယ္၀န္ရရွိျခင္းႏွင့္ ကိုယ္၀န္ဖ်က္ခ်ျခင္းျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည္ ဟု ေဆးပညာအသုိင္းအ၀ိုင္းက ေထာက္ျပေျပာၾကားသည္။

‘‘တစ္ခုေတာ့ရွိတယ္။ ခဏခဏ အေရးေပၚေဆးဆုိတာခ်ည္းကို ေသာက္လုိ႔ေတာ့ မရဘူး။ သြားေသာက္ရင္ တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္မွာ ကေလးရသြားမယ္။ ဘာလို႔ဆို ရာႏႈန္းျပည့္ စိတ္မခ်ရဘူး။ ရာသီမမွန္တာေတြ ျဖစ္တတ္ တယ္။ လိင္အဂၤါကေန ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြကိုလည္း မကာကြယ္ဘူး။ မကာကြယ္တဲ့ အခါက်ေတာ့လူငယ္ေတြဟာ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ဆက္ဆံတဲ့ေနရာမွာ က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြ ပိုရွိဖို႔လုိတယ္။ ခဏခဏ မသုံးဘဲနဲ႔ တကယ္ကိုထိေရာက္တဲ့ သားဆက္ျခားနည္းေတြကို ေသခ်ာသုံးဖို႔လိုတယ္။ ဒီအေရးေပၚေဆးက အေရးေပၚျဖစ္သြားတဲ့အခါမွ တစ္ခါတေလပဲ သုံးရတယ္’’ ဟု ေဒါက္တာစိုးလြင္ဆုိသည္။

ယင္းေဆးမ်ားကို အၿမဲသုံးစဲြမည္ဆုိပါက ကိုယ္၀န္ရႏုိင္ေျချမင့္ မားလာႏုိင္ၿပီး ဓမၼတာလာသည့္ ရက္မ်ားမွားယြင္းလာႏုိင္ကာ မူး ေ၀ျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္းစသည့္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚခံစားရႏုိင္ သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ယင္းေဆးသည္ သုက္ပိုး၊ မမ်ဳိးဥမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျခင္းမဟုတ္ဘဲ မမ်ဳိးဥေႂကြမည့္ရက္ကို ျခားေပးထားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ ေၾကာင့္ မမ်ဳိးဥေႂကြသည့္ရက္၌ အတူေနမည္ဆုိပါက ကိုယ္၀န္တားႏုိင္ေျခ နည္းပါးသည္။

မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေနသည့္ အဖဲြ႕အစည္းအခ်ဳိ႕ကမူ မလုိလားအပ္ ေသာ ကိုယ္၀န္ရရွိျခင္းကို တားျမစ္ရန္ သားဆက္ျခားနည္းမ်ားစြာရွိ သည္ဟု ဆုိသည္။ ယင္းတို႔မွာ အေရး ေပၚသေႏၶတားေဆးအျပင္ လစဥ္ထိုးေဆး၊ ေသာက္ေဆး၊ IUDဟုေခၚေသာ သားအိမ္တြင္းထည့္ ပစၥည္း၊ လက္ေမာင္းတြင္းထည့္ ပစၥည္း၊ အကာအကြယ္အသုံးျပဳျခင္းႏွင့္ ရက္ေရွာင္၍ အတူေနျခင္း တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ထုိကဲ့သို႔ သားဆက္ျခားနည္း လမ္းမ်ားစြာရွိျခင္းေၾကာင့္ အေရး ေပၚသေႏၶတားေဆးကို အေရးေပၚ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္သာ သုံးစဲြသင့္ ၿပီး ေရရွည္သုံးစဲြမည္ဆုိပါက တတ္ကြၽမ္းနားလည္သည့္ ဆရာ၀န္မ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္သုံးစဲြသင့္သည္။

‘‘ကြန္ဒုံးသုံးတာကေတာ့ ကိုယ္၀န္ရတာအျပင္ ေရာဂါကူးစက္မႈေတြကိုလည္း ကာကြယ္ႏုိင္တယ္။ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ကာကြယ္ႏုိင္တယ္’’ ဟု အေထြေထြေရာဂါကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာေက်ာ္စြာဦးက အႀကံျပဳသည္။

ေရးေပၚသေႏၶတားေဆးကို ၀ယ္ယူခြင့္ကန္႔သတ္ေသာ္လည္း ရာသီပုံမွန္လာသည့္ ရက္ကိုတြက္ခ်က္ကာ အတူေနထုိင္ျခင္း(ရက္ ေရွာင္၍အတူေနျခင္း)၊ ကြန္ဒုံးအသုံးျပဳျခင္းအျပင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထုိးႏွံ၍ ရႏုိင္သည္ဟု ၎ကဆုိသည္။

ယခုကိစၥတြင္ ျပႆနာႏွင့္ ေျဖရွင္းပုံတို႔သည္ လဲြေနသည္ဟု ဆရာ၀န္မ်ားက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပထားသည္။

‘‘မွန္ကန္တဲ့ သားဆက္ျခား နည္းကိုသုံးစဲြႏုိင္ေအာင္ လူငယ္လူရြယ္ေလးေတြကို မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရးအသိေပးဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၫႊန္ ၾကားခ်က္ေတြထုတ္တဲ့အခါမွာလည္း မွန္ကန္တဲ့အခ်က္အလက္ ေတြနဲ႔ ထုတ္မွရတယ္။ လူငယ္ လူရြယ္ေလးေတြ လက္လွမ္းမမီလုိ႔ရွိရင္ ဘယ္လုိျဖစ္လာမလဲဆုိေတာ့ မလုိခ်င္ဘဲနဲ႔ ရတဲ့ကိုယ္၀န္ေတြ မ်ားလာမယ္။ မ်ားလာရင္ ဖ်က္ခ်မယ္။ ၿပီးေတာ့ စြန္႔ပစ္ခံရမယ့္ ကေလးေတြမ်ားလာမယ္။ အဲဒါေလး ကို ထည့္စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္’’ ဟု ေဒါက္တာစုိးလြင္က ဆုိသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရအေနျဖင့္ မ်ဳိးဆက္ပြားက်န္းမာေရး အသိပညာတိုးပြားရန္ ေဟာ ေျပာပဲြမ်ားျပဳလုပ္ေပးျခင္း၊ သင့္ေလ်ာ္မည့္ ကိုယ္၀န္တားေဆးမ်ားကို စနစ္တက်အသုံးျပဳျခင္းျဖင့္ မလုိလားအပ္ေသာ ေနာက္ဆက္ တဲြျပႆနာမ်ားကို ကာကြယ္တား ဆီးျခင္းစသည့္နည္းလမ္းမ်ား အသုံးျပဳကာ ေရရွည္အတြက္ ေမွ်ာ္ေတြး၍ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္။

အသက္ (၂၈)ႏွစ္အရြယ္ ကုမၸဏီ၀န္ထမ္းမမုိ႔စိမ္းက ‘‘ေဆးေတြေမွာင္ခိုေစ်းႀကီးႀကီးနဲ႔ ေရာင္းမွာျမင္ေယာင္တယ္။ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးၿပီး ဗဟုသုတပိုမ်ားလာေအာင္ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ပိတ္ပင္တားျမစ္ေနတယ္’’ ဟု ဆုိပါသည္။

Top News