ေမာင္ေတာေဒသတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ျခင္း လုံး၀မရွိဟု ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြေျပာၾကား

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ပုိမိုသင့္ေလ်ာ္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ သေဘာထားေပး
ဓာတ္ပံု − ထက္အာကာေက်ာ္

ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (OHCHR)၏ အစီရင္ ခံစာ၌ ေဖာ္ျပသကဲ့သုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္လူမ်ိဳးတုံးသတ္ ျဖတ္ျခင္းလုံး၀မရွိေၾကာင္း ဒုသမၼတ(၁)ဦးျမင့္ေဆြက ေျပာၾကားသည္။

ဒုသမၼတ(၁)ဦးျမင့္ေဆြ ဦးေဆာင္ေသာ ေမာင္ ေတာေဒသ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္၏ သတင္းစာရွင္းလင္း ပြဲကုိ ဩဂုတ္ ၆ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ စိမ္းလဲ့ကန္သာ၌ ျပဳလုပ္ရာ ယင္းကဲ့သုိ႔ ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္ သည္။

‘‘ေကာ္မရွင္ရဲ႕ စုံစမ္းစစ္ ေဆးခ်က္မ်ားကုိ အေျခခံၿပီး သုံး သပ္ေျပာၾကားရမည္ဆုိပါလွ်င္ ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံးမွ သုံးသပ္ သည့္ Crimes Against Humanity (လူသားမ်ိဳးႏြယ္အား ဆန္႔က်င္သည့္ ရာဇ၀တ္မႈ)လုံး၀ မရွိပါေၾကာင္းႏွင့္ Ethnic Cleansing (လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ သန္႔စင္ျခင္း)ဟု ယူဆႏုိင္သည့္ အေနအထားတြင္လည္း လုံး၀ မေတြ႕ရွိပါေၾကာင္း ေျပာၾကားလုိ ပါတယ္’’ ဟု ဦးျမင့္ေဆြက ေျပာ သည္။

၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာတြင္ ေမာင္ေတာအၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ ပြားၿပီးေနာက္ အထက္ပါေကာ္မ ရွင္ကုိ ဒီဇင္ဘာ၌ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ရွစ္လအၾကာတြင္ ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာကုိ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ထံေပးပုိ႔ခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတထံေပးပုိ႔ သည့္ အစီရင္ခံစာအျပည့္အစုံ တြင္ စာမ်က္ႏွာ ၇၇ မ်က္ႏွာ၊ အ ပုိဒ္ ၂၃၇ ပုိဒ္ႏွင့္ လုိအပ္သည့္ ေနာက္ဆက္တြဲေဖာ္ျပခ်က္မ်ား ႏွင့္အတူ ေရးသားျပဳစုထား ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အတြင္းေရး မွဴးဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ေျပာသည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာအျပည့္ အစုံတြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္၏ အေန အထား၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡ ျဖစ္စဥ္မ်ား၏ ေနာက္ခံအေျခအ ေန၊ ေမာင္ေတာေဒသအၾကမ္း ဖက္တိုက္ခုိက္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ၂၀၁၆ ေမာင္ေတာေဒသအၾကမ္း ဖက္ျဖစ္စဥ္တြင္ဦးေဆာင္ပါ၀င္ သူမ်ား၊ ေမာင္ေတာျဖစ္စဥ္၏ ထူးျခားခ်က္၊ ေဒသတည္ၿငိမ္ေအး ခ်မ္းေရးႏွင့္ လုံၿခံဳေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မႈအေျခအေန၊ ျပည္သူမ်ား၏ လုံၿခံဳေရးႏွင့္အေျခ ခံအခြင့္အေရးမ်ား အာမခံခ်က္ ေပးႏုိင္မႈအေျခအေန၊ ပဋိပကၡ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လူသား ခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူအ ညီေပးေရး၊ ျပင္ပစြပ္စြဲေျပာဆုိမႈ မ်ားအေပၚ စိစစ္ေတြ႕ရွိခ်က္၊ ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး(OHCHR) ၏ အစီရင္ခံစာပါေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအ ေပၚ ေကာ္မရွင္၏သုံးသပ္ခ်က္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕သြားေရာက္စစ္ေဆးခ်က္၊ ေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား စသည့္အခန္းမ်ားပါ၀င္ေၾကာင္း ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ရွင္းျပသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ဩဂုတ္ ၆ ရက္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ရခုိင္ျပည္ နယ္ ေမာင္ေတာေဒသစုံစမ္းစစ္ ေဆးေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံ စာအက်ဥ္းခ်ဳပ္ကုိသာ သတင္း ေထာက္မ်ားအားျဖန္႔ေ၀ခဲ့ၿပီး သ တင္းေထာက္မ်ားႏွင့္တစ္နာရီခန္႔ ၾကာ အေမးအေျဖျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ ၁၄ ခုက ဇူလုိင္လ ဆန္းတြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေၾကညာေပးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ေသာ္လည္း ယမန္ ေန႔က ျပဳလုပ္ေသာသတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ၌ ေကာ္မရွင္၏သ ေဘာထားကုိ သတင္းေထာက္ တစ္ဦးက ေမးျမန္းရာ အရပ္သား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ပုိမိုသင့္ေလ်ာ္ ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ဦး ေအာင္ၾကည္ (ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ေဟာင္း)က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ေကာ္မရွင္သည္ ေမာင္ ေတာေဒသသုိ႔ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆး မႈေလးႀကိမ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ဘက္သုိ႔ တစ္ႀကိမ္၊ ေကာ္မရွင္ အစည္းအေ၀းဆယ့္တစ္ႀကိမ္ႏွင့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ သတင္းထုတ္ ျပန္မႈငါးႀကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဆုိ သည္။

‘‘ဒါႀကီးက (လူမ်ိဳးတုံးသတ္ ျဖတ္မႈရွိတယ္ဆုိၿပီး) ကမၻာသိ ေအာင္ေၾကညာလိုက္တာ။ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံအတြက္ အင္မတန္ ထိခုိက္ပါတယ္’’ ဟု ဦးေဇာ္ျမင့္ ေဖက ဆုိသည္။

လက္ရွိတြင္ ေမာင္ေတာေဒ သ၌ ထိပ္တုိက္ရင္ဆုိင္သည့္ တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား ထပ္မံ ျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေတာ့ေသာ္လည္း လုံၿခံဳေရးအရ စိတ္ခ်ရသည့္အေန အထားမဟုတ္ေၾကာင္း အဆုိပါ ေကာ္မရွင္အတြင္းေရးမွဴးက သ တင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ေျပာၾကား သည္။

ရဲစခန္းမ်ားမွ ယူေဆာင္ သြားေသာ လက္နက္အားလုံးျပန္ လည္ေဖာ္ထုတ္မရေသးျခင္း၊ လွ်ိဳ႕၀ွက္အၾကမ္းဖက္သင္တန္း ေနရာမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အ စည္း၀င္မ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖမ္း ဆီးရမိေနျခင္း၊ လက္လုပ္မုိင္းမ်ား ႏွင့္ လက္နက္ပစၥည္းမ်ား၊ ရိကၡာ မ်ား ေဖာ္ထုတ္သိမ္းဆည္းရရွိေန ျခင္း၊ ေဒသခံမြတ္စလင္မ်ားအျပင္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားကိုပါ ၿခိမ္း ေျခာက္လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ဆက္တုိက္ရွိေနျခင္းတို႔က လုံၿခံဳ ေရးစိတ္ခ်ရသည့္အေျခအေန မဟုတ္ေၾကာင္း ၎က ဥပမာေပး သည္။

‘‘ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မႈျပဳလုပ္ရန္ စနစ္တက် ႀကံစည္ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ျဖစ္ စဥ္မ်ားကုိလည္း ေတြ႕ရွိရပါ တယ္’’ ဟု ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖကဆက္ လက္ေျပာၾကားသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတထံေပးပို႔ ေသာ ေကာ္မရွင္၏အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစုံတြင္ လက္ငင္း ေဆာင္ရြက္ရမည့္အခ်က္ႏွင့္ေရ ရွည္မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္လုပ္ ေဆာင္ရမည့္အခ်က္မ်ားဟူ၍ အ ခ်က္ ၄၈ ခ်က္ကုိ တင္ျပထား သည္ဟု ဆုိသည္။

အဆိုပါ အႀကံျပဳခ်က္ ၄၈ ခ်က္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑အ တြက္ ၁၃ ခ်က္၊ သတင္းမီဒီယာ က႑အတြက္သုံးခ်က္၊ UN ႏွင့္ INGO က႑အတြက္ ႏွစ္ခ်က္၊ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကိစၥႏွင့္ပတ္ သက္၍ ငါးခ်က္၊ ဘာသာေရး၊ သာသနာေရးက႑အတြက္ သုံး ခ်က္၊စီးပြားေရးႏွင့္လူမႈေရးက႑ အတြက္ ေျခာက္ခ်က္၊ အမ်ိဳးသား လုံၿခံဳေရးႏွင့္နယ္စပ္ေဒသလုံၿခံဳ ေရးအတြက္ ၁၂ ခ်က္၊ ႏုိင္ငံတ ကာလုံၿခံဳေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ရန္ တစ္ခ်က္၊ အေထြေထြ အႀကံျပဳခ်က္ သုံးခ်က္တို႔ပါ၀င္ ေၾကာင္း ဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ရွင္းျပ သည္။

ထုိ႔အျပင္ အထူးကိစၥရပ္အ ေနျဖင့္ ေမာင္ေတာစုံစမ္းစစ္ေဆး ေရးေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္ မ်ားကုိလည္းေကာင္း၊ ရခုိင္ျပည္ နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ မွ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကုိလည္း ေကာင္း အေသးစိတ္ေလ့လာစိ စစ္၍ လက္ေတြ႕အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ႏုိင္မည့္အဆင့္ျမင့္ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကုိ အစုိးရကဖြဲ႕ စည္းတာ၀န္ေပးအပ္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားသည္။

ေမာင္ေတာျဖစ္စဥ္တြင္ အ မွတ္(၁)နယ္ျခားေစာင့္ကြပ္ကဲမႈ အဖြဲ႕ဌာနခ်ဳပ္ က်ီးကန္းျပင္၊ ငါး ခူရနယ္ေျမရဲစခန္း၊ ကုိးတန္ ေကာက္ ရဲကင္းစခန္းမ်ားကုိ ၂၀၁၆ ေအာက္တုိဘာ ၉ ရက္၌ တုိက္ခိုက္၍ လက္နက္ခဲယမ္း မ်ိဳးစုံရယူသြားျခင္းသည္ ႏုိင္ငံ ေတာ္ပုန္ကန္မႈျဖစ္သည္ဟု ဦး ျမင့္ေဆြက ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔အျပင္ ယင္းျဖစ္စဥ္တြင္ ျပည္ပႏွင့္ဆက္စပ္မႈကြင္းဆက္ မ်ားလည္း ေပၚေပါက္ခဲ့သျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ယခင္ျဖစ္ ပြားခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားထက္ ပုိမုိ ႐ႈပ္ေထြးနက္႐ႈိင္းေနေၾကာင္း ဒု သမၼတက သုံးသပ္သည္။

‘‘ေမာင္ေတာေဒသမွာ စိတ္ ႂကြ႐ူးသြပ္ေဆးျပားအေျမာက္အ ျမား ဖမ္းဆီးရရွိမႈမ်ားရွိေနတဲ့အ တြက္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းဟာ လက္နက္ကုိင္ ပုန္ကန္မႈမ်ား၊ စီးပြားေရးသမား မ်ားနဲ႔ဆက္ႏႊယ္ၿပီး ႀကီးထြားလာ ႏုိင္တဲ့အေျခအေနမ်ားကုိ ေတြ႕ရွိ ေနရပါတယ္’’ ဟု ဦးျမင့္ေဆြက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၏ အဖြင့္အ မွာစကားတြင္ ထည့္သြင္းေျပာ ၾကားသည္။

ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာမဟာမင္းႀကီး႐ံုး၏အစီရင္ခံစာတြင္ ေမာင္ေတာေဒသမွ ထြက္ေျပးလာသူမ်ားအေပၚ ေမး ျမန္းထြက္ဆုိခ်က္မ်ားကုိ ႏုိင္ငံ တကာက အထင္အျမင္လြဲမွား ေအာင္ ပုံႀကီးခ်ဲ႕ၿပီး ပုံေဖာ္မီးေမာင္းထုိးျပခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းေဒသ၏ လူနည္းစုေဒသခံ တိုင္းရင္းသား မ်ားအေပၚေမးျမန္းျခင္း၊ သေဘာ ထားေျဖဆုိခ်က္မ်ားကုိ ထည့္ သြင္းစဥ္းစား ေဖာ္ျပျခင္းမရွိခဲ့ ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးျမင့္ ေဆြက ေျပာသည္။

ေမာင္ေတာေဒသစုံစမ္းစစ္ ေဆးေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံ စာတြင္ ယင္းေဒသ၌ေနထုိင္ ေနသည့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု မ်ားႏွင့္ မြတ္စလင္မ်ား၏ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးမႈ၊ ပညာေရးအဆင့္အ တန္းနိမ့္က်မႈမ်ားကုိ ေဖာ္ျပထား ၿပီး ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္း မႈရွိလာေစရန္ႏွင့္ လူမႈစီးပြားေရး အလ်င္အျမန္တုိးတက္လာေစ ရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း သုံးသပ္ တင္ျပထားသည္ဟု အတြင္းေရး မွဴးဦးေဇာ္ျမင့္ေဖက ေျပာသည္။

‘‘ဒီအၾကမ္းဖက္ျဖစ္စဥ္ အား လုံးဟာ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ႏွစ္ ကာလရွည္ၾကာစြာမေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့ ေသာ အေျခခံအေၾကာင္းတရား မ်ိဳးစုံအေပၚအေျချပဳၿပီး ျပည္ပႏုိင္ ငံမ်ားရွိ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕အ စည္းမ်ား၊ လူမ်ိဳးေရးအရ ေသြး ခြဲလႈံ႕ေဆာ္လုိသူမ်ား၏ ေထာက္ခံ မႈ၊ စည္း႐ုံးမႈမ်ား၊ ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မႈမ်ားႏွင့္အတူ ေဒသခံ မြတ္စလင္မ်ားရဲ႕ အေထြေထြမေက် နပ္မႈကုိအသုံးခ်ၿပီး ေမာင္ေတာ ေဒသကုိႏုိင္ငံတကာက အေလး ထားအာ႐ုံျပဳလာေအာင္ အကြက္ က်က်ဖန္တီးေဖာ္ေဆာင္တဲ့၊ ႏုိင္ငံ ေတာ္ကုိဆန္႔က်င္တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ တရားဥပေဒ စုိးမုိးေရးအဖြဲ႕အ စည္းကုိ ထိပါးတဲ့အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္ဆို တာ မ်က္ေမွာက္ျပဳရမွာျဖစ္ပါ တယ္’’ ဟု ၎ကဆုိသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ေမာင္ေတာေဒ သ၌ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ မႈမ်ားရွိေနေၾကာင္းႏွင့္ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားတစ္နည္း တစ္ဖုံ ထပ္မံေပၚေပါက္လာႏုိင္ သည့္အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ လူ႔ အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး၊ ညိႇ ႏႈိင္းေရး အၿမဲတမ္း႐ုံးထားရွိသင့္ ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္က အႀကံျပဳ ထားသည္ဟုဆုိသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္သုိ႔ ထြက္ေျပးသူမ်ားအား ေကာ္မရွင္ က သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံရာတြင္ ၎တုိ႔၏ နစ္နာမႈမ်ားအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ျပန္လာ၍ တရားစြဲ ဆုိရန္ ကမ္းလွမ္းခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအခ်ိန္ထိ လာေရာက္ တရားစြဲသူမရွိေသးေၾကာင္း ဦး ေဇာ္ျမင့္ေဖက ေျပာၾကားသည္။