ရတနာစိန္ေက်ာက္
ဇယ္ေတာက္ရေအာင္
ပတၱျမားေျမ မိုးကုတ္ဆီ

Authentic Myanmar Tea ႏွင့္ 7DayTV တို႔
ပူးေပါင္းစီစဥ္တင္ဆက္သည္။

မိုးကုတ္ေျမ ပတၱျမားေျမဆိုရင္ မေရာက္ဖူးရင္သာေန မသိသူမရွိသေလာက္ပါပဲ။ ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးပတၱျမားေတြထြက္ရွိရာ ပတၱျမားေျမလို႔ အထင္ကရေက်ာ္ေစာလွတာ ေၾကာင့္မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကို ျမန္မာမ်ားသာမကကမာၻကပါသိတဲ့အထိ ေက်ာ္ၾကားလွတဲ့ၿမိဳ႕ေလးျဖစ္ပါတယ္။

လွပႏွစ္လိုဖြယ္ရာ ပတၱျမားနဲ႔ ေက်ာ္မ်က္ေတြထြက္ယံုတင္မဟုတ္ပါဘူး ဒိတ္ဒိတ္ၾကဲအႏုပညာရွင္ေတြထဲ မိုးကုတ္သူ အေခ်ာအလွေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ခုဆိုရင္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ေလး တည္ခဲ့တာ ႏွစ္(၈၀၀) ျပည့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအးခ်မ္းသာယာလွပၿပီး ေတာေတာင္ထူထပ္တဲ့ ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလးျဖစ္သလို ေတာင္ေတြ၀န္းရံထားၿပီး ေကြ႕ေကြ႕ေကာက္ေကာက္လမ္းေလးေတြ မ်ားလွတာေၾကာင့္ ရႈမၿငီးႏိုင္တဲ့ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ကို ၾကည့္ရသလိုပါပဲ။ ပတၱျမားေျမလို႔ အထင္ကရ ေက်ာ္ေစာလွၿပီး ေတာင္ေတြ၀န္းရံထားတဲ့ ေအးခ်မ္းလွတဲ့ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ေလးအေၾကာင္းကို 7Day TV ရဲ႕ Authetic Travel ကေန ဒီတစ္ပတ္ တင္ဆက္ထားပါတယ္။

Image
Image
Image
Image

Article's

Video

‘‘ပတၱျမားေျမသို႕ အလည္တစ္ေခါက္'’

မိုးကုတ္လို႕ ေျပာလိုက္ရင္ပဲအနီေရာင္ေတာက္ေတာက္ ပတၱျမားေတြကိုေျပးျမင္မိၾကမွာပါ။ ဒီေတာ့ ကမၻာေက်ာ္ ပတၱျမားေတြထြက္တဲ့ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ဆီကို Authentic Travel ပရိသတ္ေတြ ေခၚသြားေပးမွာပါ။ ရာသီဥတုကလည္းေအးဆိမ့္ဆိမ့္ေလးဆိုေတာ့ ေတာင္တက္ရတာႀကိဳက္တဲ့သူေတြအတြက္ ေတာင္ေတြပတ္လည္ဝိုင္းေနေတာ့ ဘယ္ေလာက္အဆင္သင့္ျဖစ္လိုက္ပါသလဲ။

ဘုရားဖူးမလား။ ေစတီပုထိုးဘုရားေတြကျမင္ကြင္းျပည့္ပါပဲ။ ပတၱ့ျမားေျမေရာက္တုန္းပတၱျမားေတြ ေက်ာက္ေတြ ဝယ္မလား။ ေက်ာက္မ်ိဳးစံုေရာင္းတဲ့ ထာပြဲေတြက အခ်ိန္တိုင္း ေနရာတိုင္းမွာ သြားေလ့လာဝယ္ယူလို႔ရမွာပါ၊ အစားအေသာက္ေတြ စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုရင္လည္း မိုးကုတ္မွာေဒသစာေတြ စားလို႕ေကာင္းမွေကာင္းပါပဲ။ ညေစ်းတန္းလည္းရွိေတာ့ အစားအေသာက္အတြက္က ပူစရာမလိုေတာ့ပါဘူး။

‘‘ဘယ္လိုသြားရမလဲ'’

သြားရတာနည္းနည္းေတာ့ပင္ပန္းမယ္။ ေလယာဥ္နဲ႕သြားလို႕မရဘူး။ ကားနဲ႕သြားမွအဆင္ေျပမွာပါ။ မႏၱေလးေရာက္ၿပီဆိုရင္ ေနာက္ထပ္ ေလးနာရီေလာက္ကားစီးရမွာပါ။ ျပင္ဦးလြင္လမ္းကသြားလို႔ရသလို၊ မတၱရာလမ္းကေနလည္းသြားလို႕ရပါတယ္။ ျပင္ဦးလြင္လမ္းကလမ္းေကာင္းေပမယ့္ နယ္ေျမမၿငိမ္းခ်မ္းေသးလို႔ မတၱရာလမ္းကပဲ ေတာင္ေတြကိုျဖတ္လို႔ သြားၾကရပါတယ္။

မတၱရာလမ္းကေတာ့ အေတာ္ေလးအေကြ႕အေကာက္မ်ားပါတယ္။ ေကြ႕ေပါင္း ၉၉၉ ေကြ႕ကိုျဖတ္ ေက်ာ္ရတာမို႔ ကားမူးတတ္သူေတြ ေဆးေဆာင္နဲ႔ အခ်ဥ္ေတြဘာေတြေဆာင္သြားဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။ ေကြ႕ေတြမ်ားလို႕ သိပ္ပန္းၿပီထင္ရင္ေတာ့ ကားကိုလမ္းေဘးကားခ်ရပ္ၿပီးတေမွ်ာ္ႀကီးလွေနတဲ့ ေတာင္ပင္လယ္ႀကီးရယ္ တစ္ေတာင္လံုးဝါေနေအာင္ပြင့္တဲ့ ေနၾကာရိုင္းပြင့္ေလးေတြနဲ႕ ဓာတ္ပံုတြဲရိုက္ရင္းအပန္းေျဖလို႔ရပါတယ္။

“ဟိုတယ္ ေနစရာထိုင္စရာေရာ အဆင္ေျပရဲ႕လား”

ေနစရာကေတာ့ ခရီးမထြက္ခင္ ႀကိဳတင္ဘိုုကင္ လုပ္ထားမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ရႈခင္းေတြခံစားရင္း ဇိမ္က်က်အပန္းေျဖမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Kingbridge Hotel & Resortနဲ႕ Golden Butterfly Hotel & Resort ေတြကေတာ္ေတာ္ေလးေကာင္းပါတယ္။ ဟိုတယ္မွာေနရတာညအိပ္ဖို႕အတြက္ပဲတစ္ေနကုန္လိုက္လည္ေနမယ္ဆိုသူေတြအတြက္ေတာ့ ေစ်းလဲသိပ္မမ်ားတဲ့ ၃ ေသာင္းက်ပ္ဝန္းက်င္ေလာက္ပဲရွိတဲ့ ဟိုတယ္ေတြအမ်ားႀကီးပါ။ တစ္ေသာင္းခြဲဝန္း တည္းခိုခန္းေတြလည္း ေကာင္းပါတယ္။

“ဘယ္ေနရာေတြသြားၿပီး ဘယ္လိုေတြလည္ရမွာလဲ”

ေရွ႔မွာေျပာခဲ့သလိုပဲ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာက လည္စရာပတ္စရာအျပင္ ေလ့လာစရာေနရာေတြလည္းပါမွေပါပါ။ ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရား၊ ခ်မ္းသာႀကီးဘုရား၊ ၿမိဳ႕လည္အင္း၊ ပတၱျမားေစတီ၊ ေဘာ္ဗဒါန္းလိႈဏ္ဂူ(မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးလိုဏ္ဂူ)၊ ဘားနာဒ့္ရြာႏွင့္ ဘားနာဒ္ေစ်း၊ ေဒၚနန္းၾကည့္ေတာင္၊ ညေစ်းတန္း၊ ကင္းေခ်ာင္းေရတံခြန္၊ ေတာင္မင္းေတာင္၊ ထာပြဲ၊ ေက်ာက္ျပသာဒ္၊ ရႈခင္းသာ (View Point) ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ေနရာနဲ႔ တစ္ေနရာသြားဖို႔အတြက္ ဟိုတယ္ကေနျဖစ္ျဖစ္ Travel & Tour ေတြကေနျဖစ္ျဖစ္ ကားနဲ႕ Guide ငွားလို႕ရပါတယ္။ တေနရာနဲ႕တေနရာသိပ္မေဝးလွတာေၾကာင့္ ခရီးသြားေတြအတြက္ ကုန္က်စရိတ္သိပ္မမ်ားသလိုလည္ပတ္သင့္တဲ့ ၿမိဳ႕ တစ္ၿမိဳ႕လည္းျဖစ္ပါတယ္။

“ေက်ာက္ျပသာဒ္”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကေန ၁၅ မိုင္အကြာ မိနစ္၂၀ ေလာက္ကားစီးရင္ရတဲ့ ေက်ာက္ျပသာဒ္ကေတာ့ အရမ္းလွတဲ့ ေနရာပါ။ ေက်ာက္ေတာင္တစ္ခုလံုးကအေဝးကေနလွမ္းၾကည့္ရင္ ျပသာဒ္ႀကီးတစ္ခုလိုရွိေနတာေၾကာင့္ ေက်ာက္ျပသာဒ္လို႕ ေခၚၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာင္ေပၚမွာေတာ့ ေအးခ်မ္းလွတဲ့ ျပည္လံုးခ်မ္းသာေစတီရွိပါတယ္။ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ၄၃၂၅ ေပျမင့္တဲ့ ေတာင္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ရႈခင္းအရမ္းလွသလိုေနရတာေအးခ်မ္းလွပါတယ္။

ေက်ာက္ျပသာဒ္ ေတာင္ကိုတက္တဲ့လမ္းကေန ေရာလမ္းတေလ်ာက္မွာအျပင္ ေတာင္ေပၚကေနၾကည့္ရင္ေတာင္ ေက်ာက္တြင္းႀကီးေတြကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ေတာင္နံရံႀကီးေတြေပၚမွာ ေက်ာက္သားေဖြးေဖြးေတြက ေအးျမလွတဲ့ မိုးကုတ္မွာ ႏွင္းေတြဖံုးေနတဲ့အလား ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။

“ကင္းေခ်ာင္းေရတံခြန္”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကေန မိုင္းလံုသြားတဲ့လမ္း (မိုးကုတ္ကို ျပင္ဦးလြင္ဖက္ကလာတဲ့လမ္း) ေဘးမွာရွိတဲ့ ကင္းေခ်ာင္းေရတံခြန္ကေတာ့ စိမ့္စမ္းေရေအးေအးေတြ စီးေနတဲ့ ေရတံခြန္ပါ။ ေအးစိမ့္စိမ့္ ၿမိဳ႕ေလးမွာေအးစမ့္စိမ့္ ေရကူးေရစိမ္ရတဲ့ အရသာလိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ သြားလိုု႕ေကာင္းတဲ့ ေနရာေလးပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လာမယ့္ ႏွစ္သစ္ကူးပိတ္ရက္ေတြမွာ ခရီးသြားဖို႔ စီစဥ္ေနၾကသူေတြအတြက္ Authentic Travel အစီအစဥ္ကေန တင္ဆက္လိုက္ရပါတယ္။

ေအာင္ခ်မ္းျမတ္ေရးသားသည္။

“ၿမိဳ႕တည္ႏွစ္(၈၀၀) ျပည့္ၿပီျဖစ္တဲ့ ပတၱျမားေျမ”

မိုးကုတ္လို႔ဆိုလိုက္ရင္ပဲ ၾကားရသူတိုင္းက ပတၱျမားေတြထြက္ရွိရာအရပ္္ရယ္လို႔ တြဲ ၿပီးျမင္ၾကပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးပတၱျမားေတြထြက္ရွိရာ ပတၱျမားေျမလို႔အထင္ကရေက်ာ္ေစာလွတာေၾကာင့္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကို ျမန္မာေတြသာမကကမာၻမွာပါ ေက်ာ္ၾကားလွတဲ့ၿမိဳ႕ျဖစ္သလို ၿမိဳ႕တည္ႏွစ္(၈၀၀)လည္း ျပည့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ေလးဟာ ေအးခ်မ္းသာယာလွပၿပီး ေတာေတာင္ထူထပ္တဲ့ ေတာင္ေပၚၿမိဳ႕ေလး ျဖစ္သလို ေတာင္ေတြ၀န္းရံထားၿပီး ေကြ႕ေကြ႕ေကာက္ေကာက္လမ္းေလးေတြမ်ားလွတာေၾကာင့္ ရႈမၿငီးႏိုင္တဲ့ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ကိုၾကည့္ရသလိုပါပဲ။ ပတၱျမားေျမလို႔ အထင္ကရေက်ာ္ေစာလွၿပီး ေတာင္ေတြ၀န္းရံထားတဲ့ ေအးခ်မ္းလွတဲ့မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ေလးအေၾကာင္းကို 7Day TV ရဲ႕ Authetic Travel ကေနဒီတစ္ပတ္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္အစ သဖန္းပင္က”

“ကိတ္၊ နဂါး၊ ၾကြက္သံုးစေဖာ္ယွက္၊ ေက်ာက္မ်က္ရတ နာ ေပၚထြက္လာ ဂႏၶာလတိုင္း၊ သမိုင္းပြင့္ဆန္း၊ ပင္သဖန္းဟု၊ ေမာ္ကြန္းထိုးထုတ္၊ ၿမိဳ႕မိုးကုတ္” ဆိုတဲ့ ေရွးေဟာင္းတေပါင္အရ ကိတ္သည္ ၉၊ နဂါးသည္ ၇၊ ၾကြက္သည္ ၅၊ ၄င္းကို ေျပာင္းျပန္ယူေသာ္ ၅၇၉ ျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီႏွစ္မွာ သဖန္းပင္ရြာကို အရင္းတည္ၿပီးမွ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကို ဆက္လက္တည္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၅၇၉ ခုႏွစ္မွာ မိုးမိတ္ေစာ္ဘြြားႀကီး သိုဟန္ဖက္လက္ထက္ သူ႔ရဲ႕ပိုင္နက္ျဖစ္တဲ့ ယခုမိုးကုတ္ၿမိဳ႕ျဖစ္လာမယ့္ ေနရာကို ရွမ္းမုဆိုးသံုးေယာက္က ေတာလည္ထြက္ရင္း မ်က္ေစ့လည္လမ္းမွားခဲ့ၿပီး ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ မိုးကလည္းခ်ဳပ္ လမ္းစကလဲ ရွာမရေတာ့တာေၾကာင့္ ေတာေတာင္ေျခရင္းက သဖန္းပင္ႀကီးတစ္ပင္ေအာက္မွာ အိပ္လိုက္ၾကပါတယ္။ မနက္မိုးလင္းေတာ့ ေတာင္ေစာင္းတစ္ခုေပၚမွာ ေကာင္းကင္ယံက က်ီးနဲ႔စြန္ေတြ ပ်ံ၀ဲဟစ္ေအာ္ေနတာ ေတြ႔တာေၾကာင့္ ထူးျခားတယ္ဆိုၿပီး သြားၾကည့္ရာက အသားတစ္ပမာ နီျမန္းေနတဲ့ ပတၱျမားေက်ာက္အနီေတြကို ေတြရွိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ့ဒါနဲ႔ ယူေဆာင္လာခဲ့ၿပီး သူတို႔ရဲ႕အရွင္သခင္ ေစာ္ဘြြားႀကီးကို ဆက္သခဲ့ၾကတယ္။ ေစာ္ဘြားႀကီးက ဆက္သလာတဲ့ ပတၱျမားေက်ာက္နီေတြကို လက္ခံယူၿပီး တန္ဖိုးရွိမွန္းသတာေၾကာင့္အဲ့ဒီေနရာကို လိုက္လံျပသခို္င္းၿပီး ေစာင့္ေရွာက္ေစခဲ့တယ္။ ပတၱျမားေျမကို ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ တာ၀န္က်သူေတြက သဖန္းပင္ႀကီးအနီးမွာ ရြာတည္ၿပီးေနတာကစလို႔ သဖန္းပင္ရြာလို႔ အမည္တြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

“သမိုင္းထဲက ပတၱျမားေျမ”

ပတၲျမားေျမဟာ ျမန္မာမင္းလက္ေအာက္မေရာက္မီက မိုးမိတ္ေစာ္ဘြားပိုင္နက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆံုး ပတၲျမားေျမကို ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာမင္းဟာ ဟံသာဝတီဆင္ျဖဴမ်ားရွင္ (ေခၚ) ဘုရင့္ေနာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရင့္ေနာင္ရဲ႕သားေတာ္ ငါးဆူဒါယကာ နႏၵဘုရင္လက္ထက္မွာ မိုးကုတ္ကို မိုးမိတ္ေစာ္ဘြားထံကေန တေကာင္းနဲ႔ အလွဲအလွယ္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၅၉၇ ခုႏွစ္မွာ မိုးမိတ္နယ္ကို အဝၿမိဳ႕ေတာ္ စီရင္စုလုပ္တဲ့ အမိန္႔ေတာ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ အမိန္႔ေတာ္ပါ ရက္စြဲအရ အဲ့ဒီအမိန္႔ေတာ္ဟာ အင္းဝကထုတ္ျပန္တဲ့ ေညာင္ရမ္းမင္းရဲ႕ အမိန္႔ေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။ ပဒုံမင္းလက္ထက္မွာ ပတၲျမားေျမရဲ႕ နယ္နိမိတ္ကို ျပန္လည္သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ၁၇၈၃ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းေတြအရ သိရွိရပါတယ္။ ပတၲျမားေျမရဲ႕ နယ္နိမိတ္ကို ေညာင္ရမ္းမင္းလက္ထက္မွာ သတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ မူလနယ္နိမိတ္ထက္ ပိုၿပီးက်ယ္လာပါတယ္။ ျမန္မာမင္းက ပတၲျမားတြင္းလုပ္ငန္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ဖို႔ ေက်ာက္ဝန္ ေခၚ အရာရွိတစ္ဦးကုိ က်ပ္ျပင္ကို ေစလြြတ္္ခန္႔ထားပါတယ္။ ပဒံုမင္းလက္ထက္ ေရာက္တဲ့အခါ စို႔သူႀကီးဆိုတဲ့ အေခၚအေဝၚ ေပၚေပါက္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ပတၲျမားေျမကို စို႔သူႀကီးတစ္ဦးတည္းနဲ႔ က်ပ္ျပင္က အုပ္ခ်ဳပ္ေစပါတယ္။ ပဒံုမင္းလက္ထက္မွာပဲ ကသည္းကို က်ပ္ျပင္ကခြဲထုတ္ၿပီး စို႔သူႀကီးတစ္ဦး ထပ္မံခန္႔ထားပါတယ္။ သီးျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေစရာက စို႔သူႀကီးသံုးဦး ျဖစ္လာပါတယ္။

စို႔သူႀကီးေတြ ႏွစ္စဥ္ ေကာက္ခံဆက္သရတဲ့ အခြန္ေတြထဲမွာ အေရးအႀကီးဆုံးက စီေတာ္မံေတာ္လို႔ေခၚတဲ့ ေဒသထြက္ကုန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပတၲျမားကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ အရြယ္အစား၊ အေရအတြက္နဲ႔ တန္ဖိုးအတိုင္း စီေတာ္မံေတာ္ ေပးေဆာင္ရပါတယ္။ စီေတာ္မံေတာ္မွာ ေခါင္းေခၚ ေငြသားတစ္ပိႆာနဲ႔ တန္ဖိုးခ်င္းညီမွ်တဲ့ ပတၲျမားႀကီးတစ္လံုး၊ တစ္လံုးကို ေငြတစ္က်ပ္သားခန္႔တန္တဲ့ ပတၲျမားအလံုး (၁၅၀) နဲ႔ထုပ္ ေခၚနီလာ၊ ေဂၚမိတ္၊ဥႆဖယား စတဲ့ ေက်ာက္မ်ိဳးစံုပါဝင္တဲ့ စံုစီေက်ာက္ထုပ္တစ္ထုပ္ ပါဝင္ပါတယ္။

ျမန္မာမင္းေတြလက္ထက္မွာ တူးေဖာ္ရရွိတဲ့ ေက်ာက္ေတြထဲက သတ္မွတ္ထားတဲ့ အရြယ္အစားနဲ႔ အရည္အေသြးရွိတဲ့ လက္ေရြးစင္ေက်ာက္ေတြကို ဘုရင္မင္းျမတ္ကို ဆက္သရပါတယ္။ ဆက္သတဲ့ ပတၲျမားရဲ႕ အဆင့္အတန္းကိုလိုက္ၿပီး ဆင္၊ ေလွာ္ကားငယ္၊ ေလွာ္ကားႀကီး စသည္တို႔နဲ႔ တင္ေဆာင္ႀကိဳယူလာေလ့ရွိတာေၾကာင့္ ဆင္တင္ပတၲျမား၊ ေလွာ္ကားငယ္တင္ ပတၲျမား၊ ေလွာ္ကားႀကီးတင္ ပတၲျမား စတဲ့ အေခၚအေဝၚေတြ ေပၚေပါက္လာရပါတယ္။ ကမၻာေက်ာ္ ပတၱျမားငေမာက္မွာ ေလွာ္ကားႀကီးတင္ ပတၲျမား ျဖစ္ပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္ကို ေရာက္တဲ့အခါ ႀကိဳယူလာတဲ့ ပတၲျမားကို ဘုရင့္ေက်ာက္ဆက္ဝန္ထံ အပ္ႏွံရၿပီး အဲ့ဒီကတစ္ဆင့္ ဘုရင္မင္းျမတ္ကို ေက်ာက္ရွင္နဲ႔အတူ အပ္ႏွံရပါတယ္။ ဘုရင္မင္းျမတ္က ရာျဖတ္ေတာ္ေတြကို ျပသၿပီး တန္ဖိုးကို ျဖတ္ေစပါတယ္။ ေက်ာက္ရွင္ကို ထိုက္တန္တဲ့ ဆုေတာ္လာဘ္ေတာ္ေတြ ခ်ီးျမွင့္ေပးသနားပါတယ္။

ျမန္မာမင္းေတြလက္ထက္မွာ ပတၲျမားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပဓာနအက်ဆံုး ထြက္ကုန္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပတၲျမားကို ကုန္ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉ ရာစုကို ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အေနာက္တိုင္းသားတို႔ဟာ ျမန္မာ့အဖုိးတန္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြကို ပိုၿပီး စိတ္ဝင္စားလာၾကပါတယ္။ သီေပါမင္းလက္ထက္မွာ ျပင္သစ္အင္ဂ်င္နီယာေတြက မိုးကုတ္၊ က်ပ္ျပင္၊ ကသည္းမွာရွိတဲ့ ပတၲျမားတြင္းေတြကို ႏွစ္စဥ္အခြန္ေတာ္ေငြ က်ပ္သံုးသိန္း ေပးသြင္းၿပီး လက္ဝါးႀကီးအုပ္ တူးေဖာ္ခြင့္ေပးဖို႔ သီေပါမင္းထံ ေလွ်ာက္ထားၾကပါတယ္။ သီေပါမင္းကသေဘာတူလို႔ ျမန္မာနဲ႔ ျပင္သစ္ဟာ ပတၲျမားတြင္းေတြ တူးေဖာ္လုပ္ကိုင္ခြင့္ လွ်ိဳ႕ဝွက္သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ကို လက္မွတ္ေရး ထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဂၤလိပ္ျမန္မာဆက္ဆံေရး တျဖည္းျဖည္းတင္းမာလာၿပီး ေနာက္ဆံုး ၁၈၈၅ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလမွာ အဂၤလိပ္တို႔ဟာ က်ဴးေက်ာ္စစ္ကိုဖန္တီးၿပီး ျမန္မာတစ္နိဳင္ငံလံုးကို အေၾကာင္းရွာ သိမ္းယူခဲ့ပါေတာ့တယ္။

အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံ က်ဆံုးျခင္းနဲ႔အတူ ျမန္မာပတၲျမားတြင္းေတြလည္း နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္တို႔လက္ေအာက္ကို က်ေရာက္ခဲ့ရပါတယ္။ သီေပါမင္းဟာ မိုးကုတ္ေက်ာက္တြင္းလုပ္ငန္းကို ျပင္သစ္ကုမၸဏီ Messrs Bonvellein & Co. ကို ယာယီလိုင္စင္နဲ႔ ပံုေသငွားရမ္းခ ရယူၿပီး လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳထားခဲ့ရာ ပါေတာ္မူတဲ့ အတြက္ လိုင္စင္ပ်က္ျပယ္ခဲ့ရ ပါတယ္။

“ကိုးဂဏန္းကို ေရွာင္တဲ့ၿမိဳ႕ (သို႔) မိုးကုတ္ၿမိဳ႕”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ အထက္ပိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပင္ဦးလြင္ခရိုင္မွာ တည္ရွိပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕တည္ႏွစ္ကေတာ့ ျမန္မာသကၠရာဇ္(၅၇၉) ခုႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ေတြ သိမ္းပိုက္စက မိုးကုတ္ဟာ ခရိုင္ျဖစ္လို႔ ပတၱျမားတြင္းခရိုင္လို႔ တြင္ခဲ့ပါတယ္္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ရပ္ကြက္(၅) ခုနဲ႔ ေက်းရြာအုပ္စု(၃၀) ရွိပါတယ္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ဟာ ေက်ာက္ေတာင္ေတြထူထပ္ၿပီး ေပ (၇၅၀၀) ေက်ာ္ျမင့္တဲ့ ေတာင္ေတြရွိပါတယ္။ ေတာင္ေတြဟာ လွ်ိဳ၊ ေျမာင္၊ ေခ်ာက္ေတြနဲ႔ ျပတ္လွ်က္ရွိပါတယ္။ ေတာင္ေတြအၾကား ခ်ိဳင့္၀ွမ္းထဲမွာ ခပ္ခြက္ခြက္ ဒယ္အိုးပံုသ႑န္ တည္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ "ေခ်ာင္းေရ၀ါရင္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြ စီးပြားေရး ေကာင္းတယ္" လို႔လည္း အဆိုရွိပါေသးတယ္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ခရီးသြားမယ္ဆိုရင္ ကိုးဂဏန္းကို ေရွာင္ေလ့ရွိတက္ၾကပါတယ္။ အုပ္စုလိုက္ တစ္ေနရာရာကို သြားတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကားစီးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုးေယာက္(ကိုးဂဏန္း) ျဖစ္ေနရင္ လမ္းခရီး မွာ ေရွာေရွာရႈရႈမျဖစ္ဘူးလို႔ အယူစြဲ ရွိတက္ၾကတာေၾကာင့္ လမ္းမွာေတြ႔တဲ့ ေက်ာက္ခဲတစ္လံုးကို ေကာက္ယူၿပီး ခရီးသြား (ဆယ္ေယာက္) ရွိတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ ေျပာဆိုၿပီးမွ ခရီးဆက္ေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီဓေလ့ကေတာ့ ကိုးၿမိဳ႕ရွွင္နတ္ကိုးကြယ္သူေတြမ်ားလို႔ ကိုးဂဏန္းကို ေရွာင္ၾကျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“မိုးကုတ္အမည္အေခၚအေဝၚ ဆင္းသက္လာပံု”

မိုးကုတ္ဆိုတဲ့ အမည္ဟာ ၿမိဳ႕ေအးလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ ရွမ္းစကား မိုင္းကုတ္ကေန ေရြ႕လ်ားလာတယ္လို႔ ဆိုၾကသလို ၿမိဳ႕ခေမာက္၊ ၿမိဳ႕ဒယ္အိုးလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ ရွမ္းစကား မိုင္းကြတ္ကေန ေရြ႕လ်ားလာတယ္လို႔လဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆၾကပါတယ္။ သမိုင္းေၾကာင္းကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ျဖင့္ ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ အခ်က္ေလးခ်က္ကို ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
(၁) မိန္းကု - ရွမ္းဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး မိန္းမွာ ျမိဳ႕၊ ကုမွာ ခေမာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ ခေမာက္ႏွင့္တူတဲ့ ၿမိဳ႕ျဖစ္ပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕က ေတာင္ေတြ ကာရံထားတဲ့ခ်ိဳင့္ဝွမ္းႀကီးအတြင္းမွာရွိၿပီး ခေမာက္တစ္ခုကို ပက္လက္လွန္ထားတဲ့ပံုနဲ႔ တူတာေၾကာင့္ ယခုလို ေခၚျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
(၂)မိန္းကြတ္ - ရွမ္းဘာသာစကားျဖစ္ၿပီး မိန္းမွာ ၿမိဳ႕၊ ကြတ္မွာ ေကာက္ေကြ႕ျခင္းလို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ေကာက္ေကြ႕တဲ့ ျမိဳ႕လို႔ ဆိုလိုတာပါ။ မိုးကုတ္ရဲ႕ သြားရာလမ္းမွာ ေကာက္ေကြ႕တဲ့ ေတာင္ပတ္လမ္းေတြ မ်ားတာကတစ္ေၾကာင္း၊ ျမိဳ႕ရဲ႕ တည္ေနပံုကလည္း ေကာက္ေကြ႕တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိတာေၾကာင့္ ယခုလိုေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
(၃)မိန္းကတ္ - ရွမ္းဘာသာစကားပဲျဖစ္ၿပီး မိန္းမွာ ျမိဳ႕၊ ကတ္မွာ ခ်မ္းေအးတယ္လို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ အလြန္ခ်မ္းေအးတဲ့ၿမိဳ႕လို႔ ုဆိုလိုတာပါ။ အမွန္တစ္ကယ္လည္း ေရခဲတဲ့အထိ ေအးဖူးတဲ့ႏွစ္ေတြ ရွိပါတယ္။
(၄)မိုးခ်ဳပ္ - ျမန္မာစကားျဖစ္ၿပီး မိုးေစာေစာခ်ဳပ္တဲ့အတြက္ မိုးခ်ဳပ္ဟု ေခၚၾကရာကေန မိုးကုတ္လို႔ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ တည္ေနရာနဲ႔ အက်ယ္အ၀န္း”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ဟာ ေျမာက္လတၱီက်ဳ႕ ၂၂ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ္နဲ႔ ၂၃ ဒီဂရီ ၃၀ မိနစ္ၾကား၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီက်ဳ႕ ၉၆ ဒီဂရီ ၁၁ မိနစ္နဲ႔ ၉၆ ဒီဂရီ ၄၅ မိနစ္ၾကားမွာ တည္ရွိၿပီး အက်ယ္အဝန္းကေတာ့ အေရွ႕နဲ႔အေနာက္မိုင္ (၃၀)၊ ေတာင္နဲ႔ ေျမာက္ (၁၅.၁၂) မိုင္ရွိၿပီး ဧရိယာစုစုေပါင္း (၄၅၀.၆၀) စတုရန္းမိုင္ ရွိပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္ရဲ႕ အေနာက္ဖက္စြန္းမွာ တည္ရွိၿပီး မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေတာင္ဘက္နဲ႔ အေရွ႕ဘက္မွာ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္၊ ေျမာက္ဘက္မွာ မိုးမိတ္ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ အေနာက္ဘက္မွာေတာ့ သပိတ္က်င္းၿမိဳ႕နယ္တို႔နဲ႔ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနပါတယ္။

အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ (၃၀.၀၀)မိုင္၊ ေတာင္နဲ႔ေျမာက္(၁၅.၁၂) မိုင္၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၄၅၃.၆၀) စ/မိုင္၊ ဧရိယာ အက်ယ္အ၀န္း (၂၉၀၃၀၅)ဧက၊ ေျမာက္လတၱီတြဒ္(၂၂ံ၅၀’)၊ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ (၉၆ ံ၃၀’) ရွိၿပီး မိုးကုတ္အေရွ႕ပိုင္း ပင္လယ္ေရျပင္ထက္ အျမင့္ေပ (၃၈၀၀)ေပနဲ႔ မိုးကုတ္အေနာက္ပိုင္း ပင္လယ္ေရျပင္ထက္ အျမင့္ေပ (၄၇၀၀) ေပရွိပါတယ္။

“ေျမမ်က္ႏွာသြင္ျပင္ႏွင့္ ေရဆင္း”

ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္မႈအရ မိုးကုတ္ေဒသဟာ ေအာက္ခံေက်ာက္ဖ်ာထုဟာ ျမန္မာႏိုင္ရဲ႕ သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ေက်ာက္ဖ်ာထုေတြထဲမွာ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာင္ကုန္း ေတာင္တန္းေတြ ထူထပ္ၿပီး ေျမျပန္႔လြင္ျပင္လဲ နည္းပါးပါတယ္။ ေရနီေခ်ာင္းဟာ ေက်းနီေတာင္ကေန စိမ့္ေရ၊ စမ္းေရေတြကို အေျချပဳၿပီး ၿမိဳ႕လယ္ရပ္ကြက္ေတြကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းပါတယ္။ တပ္သားေတာင္ကေန စိမ့္ေရ၊ စမ္းေရေတြကို အေျချပဳစီးဆင္းလာတဲ့ ေရပူေခ်ာင္းနဲ႔ ေတာင္ကခ်င္ရပ္ကြက္အနီးမွာ ေပါင္းဆံုကာ နမ့္ပယ္ေခ်ာင္းအတြင္းကို စီးဝင္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ရာသီဥတုနဲ႔ သစ္ေတာ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ဟာဆိုရင္ အပူပိုင္းေဒသအတြင္းမွာ က်ေရာက္ေပမယ့္ ျမင့္မားတဲ့ ေတာင္ကုန္းျမင့္ေပၚမွာ တည္ရွိတဲ့အတြက္ အျခားေျမျပန္႔ေဒသေတြထက္ ေအးတဲ့ရာသီဥတု ရွိပါတယ္။ အျမင့္ဆံုးအပူခ်ိန္ ၉၅.၄ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္နဲ႔ အနိမ့္ဆံုးအပူခ်ိန္ ၃၀.၂ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ ရွိပါတယ္။ ပံုမွန္မိုးေရခ်ိန္ကေတာ့ (၁၀၇.၅၈) လက္မ ျဖစ္ၿပီး ပံုမွန္မိုးရြာရက္က (၁၃၅.၇) ရက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလတိုက္ႏႈန္းကေတာ့ပံုမွန္အားျဖင့္အေနာက္ေတာင္ဘက္က တစ္နာရီကို တစ္မိုင္ကေန ငါးမိုင္ခန္႔အထိ တိုက္ခတ္ေလ့ရွိၿပီး ရာသီဥတု ဆိုးရြားတဲ့အခ်ိန္ေတြဆိုရင္ ေျမာက္ဘက္၊ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္နဲ႔ အေနာက္ေတာင္ဘက္ေတြက တစ္နာရီကို (၂၅)မိုင္ထိ တိုက္ခတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ေဆာင္းရာသီမွာ ဖာရင္ဟိုက္ (၃၇) ဒီဂရီအထိ က်ဆင္းတက္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေစ်းေတြ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ကို အႏွံ႔လည္ပတ္ၿပီး အိမ္ျပန္လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ ေစ်းေတြကို လည္ပတ္မယ္ဆိုရင္ျဖင့္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ေစ်းေတြကေတာ့ ပတၱျမားေစ်း (ေအာင္ခ်မ္းသာ)၊ နီလာေစ်း (ေစ်းသစ္ေစ်း)၊ ၾကပ္ျပင္ေစ်း (ၾကပ္ျပင္ေစ်းရပ္- ၾကပ္ျပင္)၊ လူးထေစ်း (လူးထရပ္- ၾကပ္ျပင္) နဲ႔ မိုးကုတ္ညေစ်းတန္း (ရွမ္းစုရပ္ - မူႀကိဳေက်ာင္းေဘး) တို႔မွာ အားရပါးရ လည္ပတ္နိုင္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရ ထာပြဲမ်ား”

ေရွးအခါက ေက်ာက္ေတြ ေပါမ်ားလွလို႔ ေက်ာက္ျပရာမွာ ‘ထာ’ လို႔ေခၚတဲ့ ေၾကးလင္ဗန္းႀကီးမွာ ထည့္ၿပီး ျပသရပါတယ္။ ‘ထာ’ ေခၚ ေၾကးလင္ဗန္းကို အစြဲျပဳၿပီး ‘ထာပြဲ’ လို႔ ေခၚဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္အေရာင္း အ၀ယ္ပိုင္းမွာဆိုရင္ ထာ၊ထာပြဲ၊ ပဏာ စတဲ့ ေဒသစြဲအေခၚေလးေတြက ခ်စ္စရာေကာင္းေနပါေသးတယ္။

ေက်ာက္ေတြ ထည့္ၾကည့္ၾကတဲ့ ေၾကးလင္ပန္းကေလးေတြကို ‘ထာ’ လို႕ေခၚၿပီး ေက်ာက္အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္သူတိုင္းရဲ႕ ပိုက္ဆံအိတ္ထဲမွာ ‘ထာ’ ေသးေသးေလးေတြ ေဆာင္ထားတတ္ၾကစၿမဲပါ။ ေက်ာက္အေရာင္းအ၀ယ္ေတြ စုေနတဲ့ ေနရာေလးကိုေတာ့ ‘ထာပြဲ’ လို႕ ေခၚၾကပါတယ္။ ‘ပဏာ’ ဆိုတာက ေနေရာင္ကို ေခၚပါတယ္။ ေက်ာက္ၾကည့္ရင္ ေနေရာင္မွာ ေထာင္ၾကည့္တတ္ၾကသလို၊ ဓါတ္မီးထိုးလည္း ၾကည့္တတ္ၾကပါေသးတယ္။ ေနေရာင္မရွိရင္ ‘ပဏာ’ မရွိေတာ့ဘူးလုိ႕ ေခၚၾကပါတယ္။

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရွိတဲ့ ထာပြဲေတြကေတာ့ ေအာင္သစ္လြင္လမ္းဆံု ထာပြဲ (မိုးကုတ္အေနာက္ပိုင္း ေအာင္သစ္လြင္ရပ္ကြက္အနီး)၊ ရုပ္ရွင္ထာပြဲ (မိုးကုတ္အေရွ႕ပိုင္း ေခတ္သစ္ရုပ္ရွင္ရံုအနီး လမ္းၾကား)၊ လယ္ဦးထာပြဲ(မိုးကုတ္အေရွ႕ လယ္သီးရပ္ကြက္)၊ ပိတ္စြယ္ပန္းၿခံထာပြဲ(မိုးကုတ္အေရွ႕ပိုင္း ပိတ္စြယ္ရပ္ကြက္)၊ ဗဟိုရုပ္ရွင္ထာပြဲ(မိုးကုတ္အေနာက္ပိုင္း ဗဟိုရုပ္ရွင္ရံုအနီး)၊ မင္းတံတားထာ ပြဲ(မိုးကုတ္ၿမိဳ႔အ ၀င္ မင္းတံတားရပ္ကြက္)၊ ဘားနတ္ေစ်းထာပြဲ(ေျပာင္ေဂါင္းရြာအနီး ရြာသာယာေက်းရြာ) တို႔ေတြမွာ သြားေရာက္ ေလ့လာလည္ပတ္ႏိုင္ပါတယ္။

မိုးကုတ္ ေက်ာက္၀ယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ၿခံဳၾကည့္လိုက္ရင္ အၾကမ္းအားျဖင့္ လူတန္းစား (၄) ရပ္ ရွိပါတယ္။ (၁)ပြင့္ ေကာက္သမား (တန္းဖိုးျမင့္တဲ့ေက်ာက္ေတြကိုသာ စိတ္ႀကိ္ဳက္၀ယ္ယူသူ) ၊ (၂) အစပ္ေက်ာက္သမား (ေက်ာက္ေတြမ်ားစြာရွိတဲ့ထဲက မိမိကၽြမ္းက်င္တဲ့ ေက်ာက္တစ္မ်ိဳးကိုသာ ဦးစားေပး၀ယ္ယူ) ၊ (၃) ၀ယ္ေရာင္းသမား (ျမတ္မယ္ထင္သမွ် ေက်ာက္မ်ိဳးစံုကို ၀ယ္ၿပီး ျပန္ေရာင္းသူ) ၊ (၄) ပြဲစား (ေက်ာက္ပြဲစား) တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႔မွာ ထြက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ထြက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြကေတာ့ လိပ္သည္းေက်ာက္၊ ပံုေဆာင္ထံုးေက်ာက္ေတြအျပင္ ပတၱျမား၊ နီလာ၊ ေက်ာက္နီ၊ ကၠႏၵနီလာ၊ ဥႆဖယား၊ ဖရဲအူ၊ ေမ်ာ၊ ေျပာင္ေခါင္းစိမ္း၊ အညံ့ေက်ာက္၊ ေရႊတြင္း၀ါ၊ နဂါးသြဲ႔၊ မွတ္မီး စတဲ့ ေက်ာက္ေတြ ထြက္ရွိပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႔မွာ ထြက္ရွိခဲ့တဲ့ ထင္ရွားတဲ့ ေက်ာက္ေတြက ဘာေတြလဲ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ေက်ာက္တြင္းေတြမွာ ေက်ာက္မ်ိဳးစံု ထြက္ရွိအျပင္ အထင္ကရ ထြက္ရွိခဲ့တဲ့ ေက်ာက္ႀကီးေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ အဲ့ဒီ ေက်ာက္ေတြကေတာ့
(၁) သကၠရာဇ္ (၁၀၂၃) ခုႏွစ္မွာ ပင္းတလဲမင္း ထံ ဆက္သခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ (၉၀) ရတီရွိတဲ့ ပတၱျမားငေမာက္ေက်ာက္။
(၂) သကၠရာဇ္ (၁၁၄၇) ခုႏွစ္မွာ ဘိုးေတာ္ဘုရားထံ ဆက္သခဲ့တဲ့ အခ်ိန္(၂၀) ရတီရွိတဲ့ ေလွာကားတင္ေလးေက်ာက္။
(၃) သကၠရာဇ္ (၁၁၉၉) ခုႏွစ္မွာ ဘႀကီးေတာ္ဘုရားထံမွာ ဆက္သခဲ့တဲ့ အခ်ိန္(၂၉) ရတီရွိတဲ့ ေလွာကားတင္ႀကီးေက်ာက္။
(၄) သကၠရာဇ္ (၁၂၀၉) ခုႏွစ္မွာ ပုဂံမင္းထံ ဆက္သခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ (၈) ရတီရွိတဲ့ စံေက်ာက္ေတာ္။
(၅) ဆင္မေတာ္နဲ႔ တင္ေဆာင္ၿပီး ဆက္သခဲ့တဲ့ ဆင္မေတာ္ေက်ာက္
(၆) အခ်ိန္ (၁၀) ရတီေက်ာ္ရွိတဲ့ နဂါးဗိုလ္မ်ိဳး၀င္းေက်ာက္
(၇) ဘဲဥ၀ိုင္းပံုေသြးထားၿပီး ကလပ္ခ်ိန္ (၁၀၀) ေက်ာ္ရွိတဲ့ ဒီေလာင္းေဂၚႀကိဳးေက်ာက္(နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ သဘာ၀သမိုင္းျပတိုက္မွာ ထားရွိ)။
(၈) (၁၉၁၉) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္အင္းႀကီးေနရာက တူးေဖာ္ရရွိတဲ့ အေလးခ်ိန္ (၄၂) ရတီရွိတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပတၱျမားေက်ာက္
(၉) (၁၉၃၃) ခုႏွစ္မွာ တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ ပံုေဆာင္ခဲမပ်က္ေသးတဲ့ ပတၱျမားအရိုင္းတံုးႀကီး (ၿဗိတိသွ် သဘာ၀သမိုင္းျပတိုက္မွာ ထားရွိ)
(၁၀) (၁၉၅၃) ခုႏွစ္မွာ ေညာင္ပင္သာရြာမွာ ထြက္ရွိခဲ့တဲ့ ကိုးပိႆာ ကိုးဆယ့္ငါးက်ပ္သားရွိတဲ့ နီလာအရိုင္းတံုးႀကီး
(၁၁) (၁၉၇၂) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ရတနာေျမက တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ အေလးခ်ိန္(၆၃၀၀၀) ကာရက္ရွိတဲ့ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး နီလာေဂၚႀကိဳးႀကီးတံုး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ)။
(၁၂) (၁၉၇၉) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ စခန္းႀကီးရပ္ကြက္က တူးေဖာ္ရရွိ္ခဲ့တဲ့ အေလးခ်ိန္ (၉၈၇၀) ကာရက္ရွိတဲ့ ျမျပပံုေဆာင္ခဲအရိုင္းတံုးႀကီး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ)
(၁၃) (၁၉၈၄) ခုႏွစ္မွာ ေရႊျပည္ေအးစခန္းက တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ အရိုင္းခ်ိန္ (၁၀.၉၅) ကာရက္၊ ေသြးၿပီးတဲ့ေနာက္ (၅.၅၆)ကာရက္ရွိတဲ့ မိုးကုတ္သရဖူေက်ာက္
(၁၄) (၁၉၈၆) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ပန္လင္ရပ္ကြက္က တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ ေသြးၿပီးတဲ့ေနာက္ အေလးခ်ိန္ (၃၂၉) ကာရက္ရွိတဲ့ ေျပာင္ေခါင္းစိမ္း လံုးေခ်ာႀကီး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ)။
(၁၅) (၁၉၈၇) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕၊ အုန္းပင္ေရထြက္ရပ္ကြက္က တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ ေသြးၿပီးတဲ့ေနာက္ အေလးခ်ိန္ (၇၅၀၇.၀၅)ကာရက္ရွိတဲ့ ပတၱျမားႀကီး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ)။
(၁၆) (၁၉၉၀) ခုႏွစ္မွာ ရတနာကုေဋကုဋာစခန္းက တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ အေလးခ်ိန္(၉၇၉)ကာရက္ရွိတဲ့ ရတနာကုေဋကုဋာ နီလာေဂၚႀကိဳးေက်ာက္ႀကီး။
(၁၇) (၁၉၉၁) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ၾကပ္ျပင္က တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ အေလးခ်ိန္(၄၁၄၅) ကာရက္ရွိတဲ့ နီလာႀကီး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ)။
(၁၈) (၁၉၉၆) ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ရတနာေျမ ကင္းရြာ ဖက္စပ္လုပ္ကြက္အမွတ္ (၁၄) က တူးေဖာ္ရရွိခဲ့တဲ့ အေလးခ်ိန္ (၂၁၄၅၀)ကာရက္ရွိတဲ့ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ပတၱျမားႀကီး (ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပတိုက္မွာ ထားရွိ။
(၁၉) အရိုင္းခ်ိန္ (၅၈၄.၅) ကာရက္ရွိၿပီး ေသြးၿပီးတဲ့ေနာက္ အေလးခ်ိန္ (၄၉၆.၅) ကာရက္ရွိတဲ့ န၀တပတၱျမားႀကီးတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္.။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳး”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ အမ်ားဆံုး ေနထိုင္ၾကတာကေတာ့ ရွမ္းလူမ်ိဳးေတြျဖစ္ၿပီး တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယလူမ်ိဳးေတြလဲ အနည္းအက်ဥ္း ေနထိုင္ၾကပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဗမာ၊ ေျမလတ္၊ ဓႏု၊ လီေရွာ၊ ဟူမိုင္းပေလာင္နဲ႔ ရွမ္းတရုတ္ေတြလည္း ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ လူဦးေရက ဘယ္ေလာက္လဲ”

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရႏွင့္ အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္းအရ မိုး ကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လူဦးေရဟာ က်ား (၈၄,၈၉၂)၊ မ (၈၂,၂၅၇)၊ စုစုေပါင္းလူဦးေရ (၁၆၇,၁၄၉) ဦးရွိပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့သူေတြ ဘယ္လိုအလုပ္ေတြ လုပ္ၾကလဲ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္သူေတြဟာ ေက်ာက္တြင္းေတြကို အမွီသဟဲျပဳေနသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ေတြ တူးေဖာ္တာ၊ ေက်ာက္ေသြးတာ၊ ေက်ာက္ေတြကို အထည္ျပဳလုပ္တာ၊ ေက်ာက္ေရာင္းေက်ာက္၀ယ္ ျပဳလုပ္တာ၊ ေက်ာက္ပန္းခ်ီလုပ္ငန္း၊ ေက်ာက္ပြဲစားေတြ လုပ္တာေတြဟာ အဓိက အလုပ္အကိုင္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္းျမင့္ေဒသလည္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းကိုလဲ လုပ္ကိုင္ၾကပါေသးတယ္။

ေတာင္ေပၚေဒသျဖစ္လို႔ လယ္ယာေျမကြက္ေတြ ေျပာပေလာက္ေအာင္မရွိတဲ့အတြက္ ဆန္စပါး မ ထြက္တာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေနလူထုစားသံုးဖို႔ မိုးမိတ္နယ္နဲ႔ ေအာက္အရပ္ေဒသက ဆန္ေတြကို မွီခိုအားထားရပါတယ္။ လက္ဖက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ေကာ္ဖီ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းကိုလည္း အနည္းအက်ဥ္း လုပ္ကိုင္ၾကပါတယ္။

“မိုးကုတ္နယ္ဖြား အထင္ကရပုဂၢိဳလ္မ်ား”

မိုးကုတ္ဇာတိျဖစ္တဲ့ ထင္ရွားတဲ့သူေတြကေတာ့ သခင္သာခင္(ကင္းရြာ)၊ သိပၸံမွဴးတင္၊ ေမၿမိဳ႕ခင္ေမာင္တင့္၊ အကယ္ဒမီ ထက္ထက္မိုးဦး၊ အကယ္ဒမီ ထြန္းအိျႏၵာဗိုလ္တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

“ဘာသာေရးနဲ႔ အထင္ကရဘုရားမ်ား”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ဗမာ၊ရွမ္းနဲ႔ ပေလာင္လူမ်ိဳး အမ်ားစုေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေပါင္း (၂၅၀) ခန္႔ရွိပါတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္း အမ်ားစုဟာ လီဆူးဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဂၚရဂါးလူမ်ိဳးေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ဟိႏၵဴဘာသာေတြကို ကိုးကြယ္ၾကပါတယ္။ မြတ္စလင္ဗလီသံုးခုလည္း ရွိသလို တရုတ္ဘုရား ေက်ာင္းမ်ားလည္း ရွိပါေသးတယ္။ တရုတ္ဘုရားေက်ာင္းေတြကေတာ့ လယ္ဦးရပ္မွာ ငါးပါးသီလဘံုေက်ာင္းနဲ႔ ေအာင္ခ်မ္းသာရပ္မွာ ဘုရားတစ္ေထာင္ ဘံုေက်ာင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး ဘုရားေက်ာင္းေတြအျပင္ အထင္ကရ ဘုရားေစတီေတြလည္း စံုလင္လွတာေၾကာင့္ သြားေရာက္ဖူးေျမာ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ အထင္ကရ ဘုရားေတြကေတာ့ ေရႊဂူႀကီး ဘုရား၊ ခမ္းသာႀကီးဘုရား၊ ေဖာင္ေထာ္ဦးဘုရား၊ ဘီးေတာင္ဘုရား၊ သမၼာသမၺဳေဒၶါေစတီ၊ ေရႊသာေလ်ာင္းဘုရား၊ မိုးကုတ္ မဟာမုနိဘုရားႀကီး၊ ရတနာေအာင္ေျမ ဆင္ျဖဴေတာင္ ျပည္လံုးခ်မ္းသာ မဟာမဂၤလာ ေစတီေတာ္ႀကီး၊ ပတၱျမားမ်က္ရွင္ ကၠစၥာသယ ဆုေတာင္းျပည့္ေစတီေတာ္ႀကီး၊ ကမၻာလံုးခ်မ္းသာ ေစတီ၊ ေရႊေတာင္ ဦးစူဠာမဏိ ရုပ္ပြားေတာ္၊ ပင့္ကူေတာင္ေစတီ၊ ေဒၚနန္းၾကည့္ေတာင္ေစတီမ်ား၊ ေက်ာက္ျပသာဒ္ဘုရား၊ ဇိနသုခ ေအာင္ခ်မ္းသာေစတီ၊ ရတနာေျမ ဓါတ္ေပါင္းစု မဟာေဗာဓိေစတီ၊ နန္းတက္ဆက္ဖူးဘုရား၊ ေကြ႕ပင္လုရား၊ အာေလာက သဘာ၀လိုဏ္ဂူ ဘုရားမ်ား၊ ကမၻာ့အံ့ဖြယ္ေတာင္ ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား၊ မဂၤလာတိုက္၊ နဂါးရံုဘုရား၊ ေဗာဓိဦးေသွ်ာင္ဘုရား ေတြကို သြာေရာက္ဖူးေျမာ္ႏိုင္ပါတယ္။

“မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္”

မိုးကုတ္ေဒသမွာ အေစာဆံုး ေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ ရွမ္း၊ ပေလာင္နဲ႔ လီဆူး လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္ေတြလည္း အစဥ္အလာမပ်က္ က်င္းပေလ့ ရွိတတ္ပါတယ္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္ေတြျဖစ္တဲ့ (ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္၊ တပို႔တြဲပြဲေတာ္၊ တေပါင္းပြဲေတာ္၊ ပြဲဆြမ္ဖရား (ေခၚ) ဘုရားေရသြန္းပြဲေတာ္၊ ပြဲေအာက္၀ါ(ေခၚ) ၀ါကၽြတ္ပြဲေတာ္၊ ရွမ္းတိုင္းရင္းသား စာဆိုေတာ္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ပြဲေတာ္၊ ပြဲလွဴဆန္တန္း(ေခၚ) ကထိန္ပြဲေတာ္)၊ ပေလာင္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္ေတြက ေတာ့(၀ါတြင္းမွာ သံုးႀကိမ္သံုးခါ က်င္းပေလ့ရွိတဲ့ ဘုန္းႀကီးကန္ေတာ့ပြဲနဲ႔ သက္ႀကီးပူေဇာ္ပြဲ၊ ဘုရားမီးပူေဇာ္ပြဲ၊ ရြာေစာင့္နတ္ပူေဇာ္ပြဲ) တို႔ျဖစ္ၿပီး လီဆူးလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ပြဲေတာ္ေတြကေတာ့ (ရိုးရာႏွစ္သစ္ကူးပြဲ၊ ေကာက္သစ္စားပြဲ၊ လျမတ္ပူေဇာ္ပြဲ၊ ရြာေစာင့္နတ္ပူေဇာ္ပြဲ ) ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေဒသထြက္ အစားအစာေတြက ဘာေတြလဲ”

မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေဒသထြက္ အစားအစာေတြကလဲ စိတ္၀င္စားစရာပါ။ ေဒသထြက္ နာမည္ေက်ာ္ စားစရာေတြက ေတာ့ ရွမ္းေခါက္ဆြဲ၊ မိုးကုတ္ၿမီးရွည္၊ မိုးကုတ္မွ်စ္ခ်ဥ္၊ ၀မ္းတဖိုး၊ ၀တ္သားခ်ဥ္၊ တို႔ဟူးေျခာက္၊ ပဲပုပ္ခ်က္၊ ေခါပုပ္၊ မုန္ညင္းေပါင္း၊ လက္ဖက္၊ မက္ေခါက္ခ်ဥ္၊ မိႈေပါင္း၊ ဟင္းေပါင္း၊ ဆြန္ထန္၊ ဆန္တဖိုးတို႔ျဖစ္ၿပီး ယမကာေတြကေတာ့ ေဒသခ်က္ျဖစ္တဲ့ လီေရွာအရက္ကေတာ့ နာမည္အႀကီးဆံုးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လီေရွာအရက္ကို ခ်ဥ္ေစာ္ခါးသီး၊ မက္မံုသီးတို႔နဲ႔ ေရာေဖာက္တဲ့ ၀ိုင္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေတာင္ေတြ၀န္းရံထားၿပီး ေအးခ်မ္းလွတဲ့ ပတၱျမားေတြ ထြက္ရွိရာအရပ္ကို သြားေရာက္လည္ပတ္ဖို႔ 7Day TV ရဲ႕ Authetic Travel ကေန တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။



ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ(၉) အပိုင္း(ခ) ၊ ၀ီကီပီးဒီးယား၊ မိုးကုတ္ဧည့္လမ္းညႊန္ ၊ ကမၻာကသိတဲ့ ပတၱျမားေျမ(ေမာင္ထြန္းဦး) ၊ (၂၀၁၄) ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရႏွင့္ အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္းတို႔ကေန ကိုးကားၿပီး ႏွင္းႏုေထြး ေရးသားထားပါတယ္။

Image

Gallery

Main

Sponsor

Co

Sponsor

Hotel

Sponsor

Dress

Sponsor

Related

Articles

Image

 ေရွးေဟာင္း ကမာၻ႕ေရေၾကာင္းဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ တနသၤာရီ

သစ္ေတာဖံုးအုပ္လွ်က္ရွိတဲ့ တနသၤာရီၿမိဳ႕ဟာ ၿမိတ္ခရိုင္၊ တနသၤာရီၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ ရံုးစိုက္ရာၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး တနသၤာရီျမစ္ငယ္နဲ႔ ျမစ္ႀကီးဆံုရာအရပ္မွာတည္ရွိပါတယ္။

Read More
Image

အခ်ိန္မ်ားစြာ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ ေဒသ(သို႔) ၿမိတ္ကၽြန္းစုေဒသ

‘The Land that time forget’ ‘အခ်ိန္မ်ားစြာ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းကို ခံခဲ့ရေသာေဒသ’ လို႔ ကမၻာက အမည္မွည့္ခဲ့တဲ့ ၿမိတ္ကၽြန္းစုေဒသဟာ ျမန္မာျပည္ေတာင္ဖက္အစြန္း အန္ဒမန္ပင္လယ္ကမ္းေျခမွာ တည္ရွိပါတယ္။

Read More
Image

သီေပါတည္ခဲ့ရာ ေရႊေက်ာင္းေတာ္သာ

ျမန္မာသီခ်င္းႀကီးေတြထဲက နာမည္ႀကီး “ေဝဇယန္ႏွင့္ႏႈန္းျငား” ဆိုတဲ့ ႀကိဳးသီခ်င္းကေလးကို ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးႀကိဳးလို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

Read More
Image

တိမ္ေတြေနတဲ့ အရပ္ဆီကို

တိမ္ေတြရဲ႕အလွကို သီခ်င္းေတြ ကဗ်ာေတြ စာေတြနဲ႔ မ်ိဳးစံုေဖာ္က်ဴးၾကေလ့ ရွိပါတယ္။

Read More
Image

ဧရာဝတီနဲ႔ ဒုဌဝတီတို႔ ေပါင္းစံုစီးဆင္းရာ သန္လ်က္ခံုက်ြန္းဆြယ္ေပၚက အင္းဝ

အင္းဝၿမိဳ႕ဟာ မႏၱေလးနဲ႕သိပ္မေဝးလွဘဲ မႏၱေလးျမိဳ႕ရဲ႕ ေတာင္ဘက္၊ ဧရာဝတီျမစ္နဲ႕ ဒုဌဝတီျမစ္(ျမစ္ငယ္ျမစ္) တို႔ဆံုရာမွာ တည္ရိွပါတယ္။

Read More
Image

ႏွစ္ထပ္သေဘာၤၿမိဳ႕ကေလးရဲ႕ အလွဝိဥာဏ္

ျပည္ၿမိဳ႕ဟာ ပင္လယ္တစ္ထပ္၊ ေတာင္တန္းတစ္ထပ္၊ ေစတီတစ္ထပ္နဲ႔ ႏွစ္ထပ္သေဘၤာႀကီးသြားေနသလိုပါပဲ။

Read More